Flash News

OP-ED

Shqipëria duhet të zgjedhë mes BE dhe Turqisë

Shqipëria duhet të zgjedhë mes BE dhe Turqisë

Alon Ben-Meir / San Diego Jewish World

"Sulltani" i një perandorie osmane iluzore - Presidenti i Turqisë Erdogan – po u bën presion politikanëve të nënshtruar në të gjithë vendet e Ballkanit të punojnë për të për të rivendosur lavdinë e periudhës osmane. Për Erdoganin, kjo nuk është thjesht një fushatë e papërmbushur; ai I ka shënjestruar ballkanin për disa vite tashmë (zonë të cilën e sheh si pre të lehtë) për t’i kooptuar në sferën e tij të influencës duke përhapur agjendën islamike nën maskën e bashkëpunimit kulturor. Ai po investon shumë në infrastrukturë dhe institucione fetare, duke përdorur bizneset si levë (duke përfituar përfitime ekonomike) si pjesë e skemës së tij hileqare për të konsoliduar kontrollin e Turqisë në vendet e Ballkanit dhe për t'i shërbyer dizajnit të tij neo-osman.

Ish-Kryeministri turk Ahmet Davutoglu theksoi qartë vizionin e madh të shefit të tij, duke deklaruar se deri në vitin 2023 (100 vjetori i Republikës Turke), Turqia do të bëhet po aq e fuqishme dhe me ndikim sa Perandoria Osmane ishte gjatë kulmit të saj. Shtetet ballkanike duhet të kuptojnë se perspektiva e tyre për rritje ekonomike, prosperitet, liri dhe demokraci të qëndrueshme mbështetet në një lidhje të ngushtë me BE, dhe jo me një diktator të pamëshirshëm që pretendon të jetë shpëtimtar për Ballkanin.

Sipas Ministrisë së Ekonomisë të Turqisë, deri në fund të vitit 2016, vlera kumulative e investimeve të huaja direkte të Turqisë në vendet e Ballkanit arriti rreth 10 miliardë dollarë. Një vit më parë, Erdogan me krenari deklaroi në një intervistë për stacionin televiziv shqiptar Top Channel se Turqia ka investuar tre miliardë euro në Shqipëri. "Nuk e di se sa investime kanë ardhur nga BE, por tonat nuk do të ndalen".

Vendet e Ballkanit Perëndimor kanë kërkuar marrëdhënie afatgjata me BE-në në përpjekjet e tyre për t'u bashkuar me Unionin. Me paketën e re të zgjerimit të rekomanduar nga Komisioni Europian, Shqipëria do të jetë e para që do të fillojë bisedimet e pranimit. Turqia, ndërkohë, është duke treguar muskujt e saj ekonomikë për të joshur Shqipërinë dhe shtetet e tjera të Ballkanit në orbitën e saj gjeostrategjike.

Investimet e Turqisë në Shqipëri janë selektive dhe llogariten në mënyrë strategjike për të pasur ndikimin më të madh ekonomik dhe politik në tregun financiar, si dhe projektet kryesore kombëtare. Kjo përfshin pronësinë e bankës së dytë më të madhe, hidrocentraleve, një fabrike të shkrirjes së hekurit, ish-operatorit shtetëror të telekomit "Albtelecom" dhe operatorit celular "Eagle Mobile".

Kryeministri Edi Rama, i cili i mbështet me gjithë zemër këto projekte, është i njohur për marrëdhëniet e tij të ngushta me Erdoganin (i vetmi udhëheqës nga Europa që ka marrë pjesë në martesën e vajzës së Erdoganit), dhe po negocion ndërtimin e një aeroporti turistik në Vlorë, 140 km në jug të kryeqytetit, Tiranës.

Qytetarët shqiptarë duhet të kuptojnë se investimet e Erdoganit në ekonominë e tyre janë vetëm një fasadë për të mbuluar qëllimin e tij më të madh, për ta bërë Ballkanin gjithnjë e më të varur nga Turqia, duke e bërë Ankaranë qendrën dominuese të pushtetit një lloj me epokën otomane në ditët e lavdisë së saj.

Pavarësisht ndryshimeve në sistemet politike, Shqipëria ka qenë një shtet laik që nga themelimi në vitin 1912. Pas Pavarësisë, regjimet demokratike, monarkiste dhe më vonë totalitare komuniste, ndoqën një sekularizim sistematik të kulturës kombëtare. Por, në ndryshim nga tendenca liberale social-politike kombëtare, në vitin 2015 Erdogani hapi punimet e Namazgjasë, Xhamia e Madhe e Tiranës, që është më e madhja në Shqipëri, kushton rreth 30 milionë euro dhe është financuar nga Presidenca Turke e Çështjeve Fetare (Diyanet).

Gjatë fjalës së tij në Universitetin Kolumbia në fund të prillit, Ministri i Punëve të Jashtme i Shqipërisë, Ditmir Bushati hodhi poshtë të gjitha faktet rreth axhendës së qartë të Erdoganit në Shqipëri. Kur e sfiduam atë në këtë pikë, ai me neveri u përgjigj duke thënë "nuk është e vërtetë se Turqia ka ndërtuar xhaminë më të madhe në Shqipëri, dhe xhamia është ndërtuar për nevojat e muslimanëve." Kjo deklaratë e rreme është në përputhje me refuzimin e tij për të pranuar se dhjetëra xhami të reja tashmë janë përuruar në Shqipëri të financuara nga Erdogani.

Kryeministri i Shqipërisë Rama nuk është i vetmi që flirton me Erdoganin. Presidenti Ilir Meta, pas takimit me kryeministrin turk Binali Yildirim, nënvizoi perspektivën që të dy vendet janë në rrugën e rritjes së bashkëpunimit, duke injoruar shqetësimin e përbashkët të shumicës së shqiptarëve që mendojnë se sa më afër Turqisë të jetë Shqipëria, aq më shumë distancohet nga BE.

Në një bisedë me Mero Bazen, gazetar dhe botues i Tema, ai deklaroi se investimet turke e kanë origjinën nga një rreth afaristësh të afërt me Presidentin Erdogan dhe nuk janë investime të fituara nga oferta konkurruese në tregun e hapur. Ato janë negociuar privatisht dhe "Si të tilla, ato mund të kthehen në një problem, në rast të paqëndrueshmërisë politike në Turqi", tha Baze.

Në janar të këtij viti, deputeti i opozitës Dashamir Shehi paralajmëroi parlamentin për atë që ai quajti "pushtimi i Shqipërisë nga Erdogani". "Unë jam kundër zgjerimit të pranisë turke në Shqipëri. Nuk dua investime turke dhe trazirat e politikës turke në vendin tonë. Kromi, metalurgjia, shkollat, aeroportet merren nga turqit. Ne synojmë drejt Europës dhe jo Lindjes. Kryeministri iu përgjigj me sarkazëm: Pi raki dhe mos bërtit.

Në një bisedë me ne, Xhemal Ahmeti, historian dhe filozof që shkroi një traktat për qeverinë shqiptare me titull "Ruajtja e kulturës shqiptare nga tendencat turke", tha se pas qeverisë shqiptare, Erdogan është ai që ka fuqinë maksimale mbi Shqipërinë. Ai gjithashtu dënoi mungesën e kritikave të hapura ndaj Turqisë në mediat shqiptare, duke thënë se "Me këtë politikë, Shqipëria mbyll çdo portë në Perëndim".

Ai sugjeroi që Shqipëria duhet të ndërmarrë hapa konkretë kundër salafizmit dhe erdoganizmit, sepse instruktorët, emisarët dhe ideologët e tyre depërtojnë në partitë politike, shoqatat akademike dhe xhamitë në Shqipëri, Kosovë, Maqedoni dhe shtete të tjera të Ballkanit.

Erdogan po e intoksikon Shqipërinë duke ofruar doza të vogla të zhvillimit ekonomik derikur t’i nënshtrohet manipulimit dhe mashtrimit të tij. Nëse Shqipëria po shikon drejt Bashkimit Europian, siç thotë zyrtarisht, nuk duhet të lejojë që Erdogan të dominojë vendin me çdo mjet apo bindje. Liderët shqiptarë duhet të kujtohen se BE nuk do të pranonte asnjë anëtar të ri në Bashkim, i cili është thellësisht i lidhur me Erdoganin, sidomos tani që dëshira e tij e zhveshur për të dominuar në Ballkan është ekspozuar për të gjithë.

Europa është e vetëdijshme se qëllimi i shpejtë i Erdoganit është të rindërtojë një fuqi neo-osmane rajonale, e cila sfidon drejtpërdrejt vlerat perëndimore.Vetëm pak javë më parë ky mendim u shpreh qartë ngadeputeti Alparsian Kavaklıoğlu, një anëtar i AKP qeverisëse dhe kreu i Komisionit të Sigurisë dhe Inteligjencës së Parlamentit: "Europa do të jetë muslimane. Ne do të jemi efektiv në këtë pikë, me ndihmën e Allahut. Unë jam i sigurt për këtë".

Trajektorja diplomatike dhe ushtarake e Turqisë nën Erdoganin do të mbetet e njëjtë për aq kohë sa ai mbijeton politikisht. Shtetet e Ballkanit dhe sidomos Shqipëria, e cila është kandidati i menjëhershëm për t'u bashkuar me BE, duhet të kalibrojë me kujdes marrëdhëniet e saj me Turqinë.

BE duhet ta bëjë të qartë se meqë aderimi i plotë në kartat themelore të saj, veçanërisht në lidhje me të drejtat e njeriut, lirinë dhe një formë demokratike të qeverisjes, janë parakushte për anëtarësimin në BE,dhe Shqipëria nuk duhet të ngrohet shumë me Erdoganin, i cili ka hequr dorë në mënyrë flagrante nga këto parime themelore.

*Dr. Alon Ben-Meir është Profesor i Marrëdhënieve Ndërkombëtare në Qendrën për Çështje Globale në NYU. Bashkautore e ketij shkrimi eshte gazetarja nga Kosova Arbana Xharra.

 

Të fundit