Euractiv nxjerr zbuluar qeverinë: Fermerët shqiptarë mbështetje me 3 euro, 18 herë më pak se vendet e rajonit

Mbi 22,000 fermerë shqiptarë kanë aplikuar për subvencione nga shteti në vetëm dy ditë, duke çuar në një situatë ku sistemi online kishte vështirësi për t'u përballur me fluksin ndaj dhe fermerët u paraqitën në ndërtesat qeveritare për të dorëzuar dosjet.

Ministria e Bujqësisë u ofron fermerëve subvencione për karburant falas, rinovimin e infrastrukturës së anijeve të peshkimit, mbështetje për ndërtimin e tregjeve bujqësore dhe në fusha të tilla si blegtoria, bletaria dhe fermat organike.

Me sistemin e aplikimit në internet që ka përfunduar përgjysmë përkohësisht të hënën, fermerët u përballën me radhë të gjata në ndërtesat qeveritare që nga ora pesë e mëngjesit. Të tjerë thanë se të moshuarit kryesisht kishin vështirësi me sistemin online.

“Tani, ne jemi këtu që nga pra pesë e mëngjesit. Këtu presin burra 70 dhe 80 vjeç. Tani le të shohim se çfarë ndodh; nëse nuk na gënjejnë, do të marrim; nëse na gënjejnë, nuk do të marrim asgjë. Hymë një herë, por dolëm sepse nuk duruam dot”, tha një tjetër qytetar, duke përshkruar radhët në Korçë, një nga zonat kryesore bujqësore të vendit, shkruan Euractiv.

Fokusi kryesor i financimit të këtij viti është sektori i blegtorisë, me 60% të fondeve të alokuara prej 28.9 milionë euro. Blegtori me minimumi 10 lopë me vlerë deri në 87 € për kokë, fermerët e deleve me jo më pak se 100 dele ose dhi me vlerë deri në 10 € për kokë, dhe bletarët me vlerë deri në €8 një zgjua do të mund të përfitojë nga skema.

Fermerët organikë mund të marrin pothuajse 900 euro në vit për të mbështetur punën e tyre.

Por numri i aplikimeve ka habitur ministrinë me rreth 17,841 aplikime në ditën e parë dhe më shumë se 3000 në ditën e dytë.

Rreth 40% e aplikimeve ishin për naftë falas, si rezultat i rritjes së çmimeve pas luftës në Ukrainë. Gjithashtu, sipërfaqja totale bujqësore e nevojshme për të përfituar nga subvencioni është rritur nga 0.4 hektarë në 1 hektar, që do të thotë se do të përfitojnë më shumë.

Bujqësia kontribuon në rreth 20% të prodhimit të brendshëm bruto vjetor të Shqipërisë. Por më shumë se kaq, ai siguron ushqim thelbësor për shumë njerëz që nuk punojnë jashtë sektorit bujqësor dhe mbështeten në bujqësi për ushqim.

Megjithatë, sipas një raporti të vitit 2022 të publikuar nga Organizata e Kombeve të Bashkuara për Ushqimin dhe Bujqësinë, fermerët shqiptarë marrin disa nga subvencionet më të ulëta në rajon.

Raporti i FAO tregon se fermerët shqiptarë marrin vetëm 3 euro mbështetje direkte për hektar nga shteti, ndërsa 42 euro shkojnë për institucionet dhe subjektet që monitorojnë sektorin e bujqësisë. Kjo është e anasjellta e situatës në vendet e tjera ku shumica e fondeve shkojnë drejtpërdrejt te fermeri.

Në Kosovë, 69 euro për hektar shkojnë për fermerin dhe 54 euro për administratën, ndërsa në Bosnje, 66 euro për hektar shkojnë për fermerin dhe 60 për administratën.

Mesatarisht, vendet e Ballkanit Perëndimor dhanë rreth 53 euro për hektar fermerëve të tyre, ndërsa në Shqipëri kjo shifër ishte 18 herë më pak me vetëm 3 euro.

Me këtë nivel financimi, në raport thuhej se shteti nuk ofron asistencë të mjaftueshme për fermerët për të përballuar konkurrencën në treg, për të parandaluar shpopullimin rural apo për të rritur produktivitetin. Si i tillë, vendi duhet të rrisë urgjentisht financimin e drejtpërdrejtë dhe të përmirësojë funksionimin e institucioneve në mënyrë që fondet të absorbohen siç duhet.

Për të përmbushur kriteret e BE-së, Shqipëria duhet të ndajë ekuivalentin me një të tretën e asaj që pret në financimin e BE-së. Prandaj, Shqipëria duhet të pesëfishojë alokimin e saj për bujqësinë.

Në vitin 2021, rreth 41% e shqiptarëve punonin në sektorin e bujqësisë, por shumica nuk merrnin asnjë rrogë.

Shqipëria është gjithashtu një përfituese e programit IPARD III të BE-së, i cili do të ketë rreth 112 milionë euro fonde të BE-së të destinuara për bujqësinë vendase ndërmjet viteve 2001 dhe 2027. Qeveria shqiptare do t'i shtojë shifrës së BE-së 34 milionë euro të tjera, duke e çuar totalin në 146 milion euro.