Financial Times / Rama fiton mandatin e katërt: rrezikohet krijimi i një pluralizmi kozmetik

Finacial Times

Kryeministri i Shqipërisë, Edi Rama, është gati për të fituar mandatin e katërt radhazi në zgjedhjet parlamentare, pasi zhvilloi një fushatë të fokusuar në anëtarësimin e vendit në Bashkimin Europian deri në vitin 2030.
Numërimet paraprake dhe exit poll-et e së hënës tregojnë se Partia Socialiste e Ramës do të ruajë shumicën në parlament, përpara Partisë Demokratike të djathtë, të udhëhequr nga ish-kryeministri Sali Berisha, i cili provoi një rikthim politik të stilizuar sipas lëvizjes MAGA të Donald Trump.

Rezultatet përfundimtare priten të martën. Sipas një exit poll-i të publikuar nga Albanian Post, socialistët pritet të sigurojnë rreth 52% të votave, ndërsa Partia Demokratike rreth 38%, me pjesën tjetër të ndarë mes disa partive të vogla.
Pjesëmarrja në zgjedhje ishte 42.2%, edhe pse për herë të parë iu lejua diasporës të votonte.

Shumica parlamentare e Ramës, edhe pse nën pragun e dy të tretave të nevojshme për ndryshime kushtetuese, do të jetë vendimtare për të përmbushur reformat e kërkuara për anëtarësimin në BE. Shqipëria u anëtarësua në NATO në vitin 2009, por ka pasur vështirësi për të përshpejtuar ritmin drejt Bashkimit Europian.

“Asgjë dhe askush nuk do të mund të ndalë fatin europian të shqiptarëve,” tha Rama gjatë fundjavës, duke përmendur se vendi ka hapur kapituj negociues në 24 nga 35 fushat me Komisionin Europian.

Por disa vëzhgues paralajmëruan se, ndërsa Rama — ish-basketbollist dhe piktor që u kthye në politikan — hyn në mandatin e katërt të tij, për herë të parë në historinë post-komuniste të Shqipërisë, ekziston rreziku i forcimit të mëtejshëm të pushtetit të tij.

“Kemi një sheriff të vjetër me edhe më shumë muskuj — një lloj paradoksi, kur në fakt duhet të forcohen institucionet e pavarura,” tha Lutfi Dervishi, analist i pavarur dhe ish-drejtor i Transparency International në Shqipëri.
“Shqipëria duhet të përpiqet të mbajë gjallë pluralizmin politik,” shtoi ai, duke kujtuar se Rama erdhi në pushtet për herë të parë në vitin 2013 përmes një koalicioni.
“Me çdo mandat, ai bëhet më i fortë… Rrezikojmë të kemi pluralizëm kozmetik.”

Ashtu si në disa vende të tjera të Ballkanit Perëndimor, mospërmbushja e pritshmërive në luftën kundër korrupsionit ka penguar përparimin më të shpejtë drejt BE-së. Rama, që ndodhet në vijën e parë të politikës prej dy dekadash, ka pasur vështirësi në frenimin e korrupsionit në administratën e tij dhe në reduktimin e ndikimit të grupeve kriminale të fuqishme.

Rivali i vetëm i Ramës në këto zgjedhje ishte edhe më pak “freski” në skenën politike, pavarësisht sloganit të tij “Ta Bëjmë Shqipërinë Madhështore Sërish”: Sali Berisha, 80 vjeç, ish-president i Shqipërisë, i cili është i ndaluar nga SHBA dhe Mbretëria e Bashkuar për shkak të dyshimeve për korrupsion — të cilat ai i mohon.

“Jam i zhgënjyer me rezultatet,” tha Edval Zoto, konsulent nga kompania Integr Partners në Tiranë.
“Prisja më shumë mbështetje për nisma të reja, me shpresën se do të ofronin një opozitë më serioze ndaj hegjemonisë së socialistëve.”

Shqipëria ka pasur vështirësi në frenimin e emigracionit, i nxitur nga varfëria dhe korrupsioni i vazhdueshëm. Eksodi ka qenë sfidë për autoritetet britanike, të cilat përpiqen të ndalin kalimet ilegale përmes Kanalit të La Manshit.

Megjithatë, Rama ka mbetur një aleat besnik i SHBA-së dhe BE-së, duke krijuar një marrëdhënie të ngushtë me Kryeministren italiane Giorgia Meloni, pasi ofroi të strehojë qendra të ndalimit për migrantët italianë në territorin shqiptar.

Ai gjithashtu ka treguar gatishmëri për të bërë marrëveshje biznesi me figura të larta të afërta me Trump, përfshirë Jared Kushner, dhëndrin e ish-presidentit amerikan, i cili ka plane për të zhvilluar pjesë të mëdha të bregdetit shqiptar.

“Ai ka interes të krijojë miq të fuqishëm në BE dhe më tej,” tha Dervishi. “Ndryshe nga liderët e tjerë të Ballkanit, Rama ka një luks: askush nuk e vë në dyshim orientimin perëndimor të Shqipërisë.”