Mediat sociale në duart e partive për të arritur votuesit, eksperti rendit rreziqet në Politiko: Nga shkelja e privatësisë te manipulimet

Përgatiti: Suela Gjidede

Mediat sociale dhe teknologjia kanë ndryshuar mënyrën se si partitë politike komunikojnë me votuesit.

Në Shqipëri, platforma si Facebook, Instagram apo edhe TikTok përdoren për të shpërndarë mesazhe politike dhe për të krijuar një lidhje më të drejtpërdrejtë me elektoratin, mgjithatë kjo nxit mundësinë për manipulimin e opinionit publik dhe mungesën e transparencës në reklamat politike.

Blerim Gjeladini, ekspert i rrjeteve sociale dhe teknologjisë, njëherësh themelues i Terra dhe Partner Zhvillues i Meta tregon për Politiko.al si ndikojnë mediat sociale që partitë politike të targetojnë votuesit, ndërsa fushata për zgjedhjet e 11 majit nis vetëm pas pak ditësh.

Ai thekson se algoritmet e mediave sociale lejojnë partitë politike të targetojnë votuesit me mesazhe të personalizuara, duke krijuar mundësi, por edhe sfida, si dhomat e jehonës dhe polarizimi politik. Gjeladini gjithashtu diskutoi përpjekjet për transparencë në reklamat politike dhe rreziqet që lidhen me përdorimin e të dhënave personale të votuesve.  

Pyetje: Z. Gjeladini, si ndikojnë algoritmet e mediave sociale në mënyrën se si partitë politike targetojnë votuesit?

Blerim Gjeladini: Faleminderit, Suela. Algoritmet e mediave sociale janë krijuar për të treguar përmbajtje që përdoruesit me gjasë do të angazhohen, bazuar në sjelljen e tyre të kaluar. Për partitë politike, kjo do të thotë se ato mund të targetojnë grupe specifike me mesazhe të personalizuara.

Për shembull, nëse një përdorues shpesh angazhohet me përmbajtje mbi çështjet mjedisore, një parti mund t'i tregojë reklama për politikën e saj të gjelbër.

Sidoqoftë, kjo mund të çojë në krijimin e dhomave jehonë, ku përdoruesit shohin kryesisht informacion që përforcon besimet e tyre ekzistuese, potencialisht duke thelluar polarizimin politik.

Hulumtimet, si ato të publikuara në [Science and Nature] (https://moody.utexas.edu/news/socialmediainelections), tregojnë se ndryshimet në algoritme ndikojnë në atë që shohin përdoruesit, por nuk ndryshojnë ndjeshëm besimet politike në periudhë të shkurtër. Kjo tregon se lidhja mes mediave sociale dhe polarizimit është komplekse.

Pyetje: Kjo është e rëndësishme. A ka mekanizma për të garantuar transparencën e reklamave politike në këto platforma?

Blerim Gjeladini: Po, platformat kryesore si Meta kanë implementuar mjete për të rritur transparencën. Për shembull, biblioteka e reklamave të Meta-s lejon publikun të shohë reklamat aktive politike, të dijë kush i ka financuar dhe të kuptojë kriteret e targetimit. Gjithashtu, reklamuesit duhet të kalojnë një proces autorizimi, duke përfshirë verifikimin e identitetit dhe deklarimin e burimit të financimit.

Më tej, duke filluar nga viti i ardhshëm, do të ketë kërkesa për të deklaruar nëse është përdorur AI ose teknika dixhitale për të krijuar ose ndryshuar përmbajtjen e reklamave, veçanërisht për reklama që paraqesin ngjarje të rreme, siç raporton [Meta News](https://transparency.meta.com/policies/ad-standards/siep-advertising/siep).

Sidoqoftë, ka debate mbi efikasitetin e këtyre masave, siç thekson [Wired](https://www.wired.com/story/facebook-political-ads-transparency/), duke ngritur pyetje mbi zbatimin e plotë.

Pyetje: Cilat janë rreziqet kryesore që lidhen me përdorimin e të dhënave personale të votuesve?

Blerim Gjeladini: Rreziqet kryesore përfshijnë shkelje të privatësisë dhe potencialin për manipulim. Kur entitetet politike mbledhin dhe përdorin të dhëna personale pa pëlqim të duhur, kjo shkel të drejtat e individëve për privatësi.

Për më tepër, këto të dhëna mund të përdoren për të targetuar votuesit me mesazhe specifike që mund të ndikojnë në sjelljen e tyre të votimit, shpesh pa ndërgjegjësimin e plotë të tyre.

Një shembull i qartë është skandali i të dhënave në Shqipëri në prill 2021, ku u publikuan të dhënat e 910,000 votuesve, duke ekspozuar informacione si numrat e ID-së dhe preferencat politike.

***

Sipas statistikave më të reja nga Terra dhe Partner Zhvillues i Meta, në periudhën shkurt–mars 2025 vërehen ndryshime domethënëse në aktivitetin dhe angazhimin e dy partive kryesore shqiptare – Partisë Socialiste (PS) dhe Partisë Demokratike (PD) – në platformat sociale Facebook dhe Instagram.

Sa i takon numrit të postimeve, PS ka qenë më prodhimtare në përmbajtje sesa PD gjatë marsit 2025.

Socialistët postuan më shumë si në Facebook edhe në Instagram, duke tejkaluar demokratët si në shkurt ashtu dhe në mars.

Kjo tregon një strategji më agresive të PS në rrjetet sociale, sidomos me afrimin e zgjedhjeve, ndërkohë që PD ka rritur postimet, por mbetet prapa në volum./ Politiko.al/