Thonë se është zgjuar Yuri Kim

Alfred Lela

Nuk ka nevojë të jesh demokrat, i djathtë, i pavarur apo vëzhgues syhollë dhe cinik i zhvillimeve politike të këtushme, për të kuptuar se zonja Ambasadore e Shteteve të Bashkuara të Amerikës, disaherë shkon e bëhet bijë e teprimit.

Nuk e kam fjalën te protagonizmi, sepse ai është tashmë një vesvirtyt i kohës sonë, por te lloji dhe cilësia e tij. Sepse, protagonizmi, apo militimi në hapësirën publike, është i gjithëfarshëm. Mund të shfaqet si shqetësim për ndotjen mjedisore, kuriozitet për historinë e Shqipërisë, në formën e një kryqëzate për barazinë gjinore apo fushatë për moszhdukjen e Kalit të Qyqes nga malet e Veriut.

Zonja Ambasadore ka qenë aktore edhe në lamije të tilla, por mantelin e protagonistes e ka hedhur sidomos në ngjarje me ngjyrime politike. Shfaqja, ndoshta më brutalja, në skenën publike ka qenë 17 maji, dita kur qeveria me forca speciale përpara, si të ishte në Rripin e Gazës, shembi Teatrin Kombëtar, ushtroi forcë të shpërpjestuar dhe dhunoi disa aktivistë dhe gazetarë në proces.

Reagimi i Ambasadores ishte ‘mbjellja’ e një tufe me lule në Facebook-un e Ambasadës. Një ditë më vonë, po në atë medium, u hodh një foto dhe një falenderim (si rastësor) për një aktivitet të Policisë. Po t’i bashkosh të dy postimet ‘e pafajshme’ dhe t’i kontrastosh me ngjarjen te Teatri, përshkrimi mund të ecë vetëm nëpër dy shtigje: të naivitetit ose provokimit.

Yuri Kim i ka përdorur rrjetet sociale me intensitet, dhe jo pak herë për të dëshmuar afrimitet me eksponentë të qeverisë Rama, me deputetë, ministra etj. Në klimën e një polarizimi politik, si ajo në të cilën gjendet Shqipëria (e shkreta, është thuajse përherë aty, në fakt), ekskursione të tilla nuk mund të dekodohen ndryshe, veçse si shkujdesje ose teprime.

Të dy këto raste, edhe pse përzihen me politikën, kanë të bëjnë me publiken dhe u interesojnë më shumë fashave të ndryshme, se sa thjesht dy palëve kundërshtare. Me këtë dijeni, as nuk dua të bëj pjesë të argumentit të këtushëm rastin e ish-kryeministri Berisha. Interpretimi, sado logjik dhe i paanshëm i këtij rasti, do ta hidhte në erë shqetësimin parësor të këtyre radhëve. I cili nuk ka të bëjë se, kë do apo favorizon Yuri Kim si individ, apo qoftë edhe si Ambasadore, por si përthyhet Amerika në veprimet dhe mosveprimet e saj.

Si pjesë e këtij procesi, zonja Ambasadore, apo edhe të tjerët, duhet të kuptojnë se Amerika nuk është ekskluzivisht e ngulitur te stemat e institucioneve në Uashington, qofshin këto Departamenti i Shtetit apo Shtëpia e Bardhë. Ka patur raste, të pafat, kur këto stema e kanë dështuar Amerikën (failed America), por sërish emblema e Amerikës, ajo që shndrin edhe përtej burokracive të saj, dhe që lidhet drejtpërdrejt me shpirtin amerikan, ka mundur të dalë mbi këto ngecje të përkohshme.

Amerika nuk është një teknologji e përsosmërisë, ama ka të përsosur aftësinë dhe temperamentin e vetëkorrigjimit.

Është ky temperament që na e bën Amerikën të dashur dhe emblemën e saj republikane prijëse të ideve që kemi ne për republikën tonë. Ambasadorët e Uashingtonit me këtë njësi i masim, dhe nuk shohim te ta përsosmërinë, por si e përthyejnë ata Amerikën në një republikë bananesh si kjo e jona.

Ne jemi rritur gjatë në stinët e qesharakes dhe Amerikës i drejtohemi të parës, pikërisht se e konsiderojmë serioze. Kush na e zhbën këtë premisë ka punë, jo me ne, por me shqetësimin që buron prej prishjes së kornizës ku mbajmë modelin amerikan të guvernancës dhe qytetarisë.

Edhe dje, Ambasadorja Kim ka bërë lajm. Raportimet dhe interpretimet mediatike thonë se ajo është ngritur dhe ka dalë demonstrativisht nga konferenca e donatorëve, kur e ka marrë fjalën ish-ministri socialist Ilir Beqja. Nuk dihet saktë nëse këtë e ka bërë se ka patur zhvendosje të agjendës së konferencës, apo se është befasuar.

E kam fjalën për atë lloj befasie të cilën vetë ajo e ka futur në fjalorin publik, kur iu drejtua atyre që shprehnin mosmiratim për non grata-n kundër Berishës. “Mos bëni sikur jeni të habitur me akuzat për Berishën, sikur nuk e dinit”, pat thënë, pak a shumë, Ambasadorja.

Të njëjtën mungesë habie kemi të drejtë të ushtrojmë edhe në rastin e z. Beqja. Nëse edhe zonja Kim është komanduar nga habia për zgjedhjen e tij si koordinator i ndihmave të huaja për Shqipërinë, atëherë këtu kemi një zgjim.

Të parin në 2 vite. Herën ekskluzive kur Ambasadorja përdor një akt apo simbolikë që shkon ndesh qeverisë. Duke u takuar për herë të parë me maksimën e presidentit Reagan ‘qeveria është problemi’. Nëse në Amerikë, dhe nëse në kohët e Reagan, ka qenë kështu, imagjino këtu, imagjino këso kohe.