Një vit nga lufta ruse në Ukrainë, çfarë ndodhi më 24 shkurt 2021

Më 24 shkurt 2022, Rusia nisi pushtimin mbi Ukrainë. Në një fjalim televiziv, Presidenti rus Vladimir Putin njoftoi nisjen e një "operacioni ushtarak special" në Ukrainë.

Shpërthimet e para u dëgjuan në Kiev, dhe më shumë shpërthime u raportuan në të gjithë vendin ndërsa ukrainasit u zgjuan nga lufta.

Presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky konfirmoi raportet për sulme raketore. Fill pas kësaj, NATO aktivizoi planet e saj të mbrojtjes, të cilat përfshinin më shumë se 100 avionë në gatishmëri dhe 120 anije aleate në det, nga Arktiku në Mesdhe.

Trupat ruse u tërhoqën nga fronti verior deri në prill. Në frontet jugore dhe juglindore, Rusia pushtoi Kherson në mars dhe më pas Mariupolin në maj pas një rrethimi. Më 18 prill, Rusia filloi një betejë të përtërirë të Donbasit. Forcat ruse vazhduan të bombardojnë objektiva ushtarake dhe civile larg vijës së frontit, duke përfshirë sistemet elektrike dhe të ujit.

Në fund të vitit 2022, Ukraina nisi kundërsulm në jug dhe në lindje. Menjëherë pas kësaj, Rusia njoftoi aneksimin e paligjshëm të katër zonave pjesërisht të okupuara. Në nëntor, Ukraina rimori Kherson.

Pushtimi shkaktoi dhjetëra mijëra vdekje nga të dyja palët dhe nxiti krizën më të madhe të refugjatëve në Evropë që nga Lufta e Dytë Botërore. Rreth 8 milionë ukrainas u zhvendosën brenda vendit të tyre deri në qershor, dhe më shumë se 8 milionë u larguan nga vendi deri në shkurt 2023.

Të paktën 42.295 njerëz humbë jetën, rreth 56.756 njerëz mbetën të plagosur dhe 15,000 rezultojnë të humbur.

Asambleja e Përgjithshme e Kombeve të Bashkuara miratoi Rezolutën ES-11/1 që dënon pushtimin dhe kërkon tërheqjen e plotë të forcave ruse. Gjykata Ndërkombëtare e Drejtësisë urdhëroi Rusinë të pezullonte operacionet ushtarake dhe Këshilli i Evropës dëboi Rusinë.

Shumë vende vendosën sanksione ndaj Rusisë dhe aleatit të saj Bjellorusi dhe ofruan ndihmë humanitare dhe ushtarake për Ukrainën. Protestat u zhvilluan në mbarë botën; ata në Rusi u përballën me arrestime masive dhe rritje të censurës mediatike.

Mbi 1000 kompani u larguan nga Rusia dhe Bjellorusia në përgjigje të pushtimit. Gjykata Ndërkombëtare Penale ka hapur një hetim për krimet kundër njerëzimit në Ukrainë që nga viti 2013, duke përfshirë krimet e luftës në pushtim.

Ofensiva ushtarake e nisur në Ukrainë shkaktoi zemërim edhe në Moskë, ku rusët u ngritën në pritesta të dhunshme të cilat çuan në arrestimin e mbi 2 mijë njerëzve.

Në mars 2021, Rusia filloi një ngritje ushtarake, duke grumbulluar deri në 190,000 ushtarë në kufijtë e Ukrainës. Zyrtarët e qeverisë ruse mohuan planet për të sulmuar Ukrainën deri një ditë para pushtimit.

Më 21 shkurt 2022, Rusia njohu Republikën Popullore të Donetskut dhe Republikën Popullore të Luhanskut, dy kuazi shtete të vetëshpallura separatiste në Donbas. Të nesërmen, Këshilli i Federatës së Rusisë autorizoi përdorimin e forcës ushtarake dhe ushtarët rusë hynë në të dy territoret.