Aeroporti i Vlorës, ambientalistët për AP: Dëmton lagunat e Nartës dhe Karavastasë, qeveria ndryshoi planin

Një aeroport i ri ndërkombëtar shumë milionë euro pranë qytetit bregdetar të Vlorës përkthehet në qindra vende pune për banorët e zonës. Por ambientalistët paralajmërojnë se mund të shkaktojë dëme të pariparueshme në ekosistemet e brishta të lagunave të mbrojtura që strehojnë flamingot, pelikanë dhe miliona zogj të tjerë migrues.

Aeroporti i ri ndërkombëtar i Shqipërisë, 104 milionë euro– i treti në vend – po ndërtohet aktualisht në lagunën e Nartës rreth 10 kilometra në veri të qytetit të Vlorës, shkruan Associated Post. I vendosur të fillojë funksionimin në vitin 2025, aeroporti do të mburret me një pistë prej 3.2 kilometrash dhe pritet të trajtojë deri në 2 milionë pasagjerë në vit.

Automjetet e rënda që lëvizin dheun dhe punëtorët nga kompania zvicerane Mabco Constructions aktualisht janë të zënë me ndërtimin e pistës si dhe një rrugë që lidh aeroportin me një autostradë aty pranë.

Por Aleksander Trajçe nga Mbrojtja dhe Ruajtja e Mjedisit Natyror në Shqipëri, (PPNEA) thotë se aeroporti përbën një kërcënim të madh për lagunën e Nartës dhe lagunën e Karavastasë më në veri dhe ambientalistët kanë nisur një betejë gjyqësore për të ndaluar ndërtimin e tij.

Miliona zogj shtegtarë përdorin lagunat si një ndalesë pushimi si pjesë e fluturimit të Adriatikut, një rrugë që zogjtë përdorin për të udhëtuar nga Evropa Qendrore dhe Veriore në Afrikë. Deri në 3,000 flamingo dhe pelikanë vizitojnë lagunat çdo vit.

“Ndërtimi i një infrastrukture të tillë pikërisht në mes të kësaj rruge do të nënkuptonte dëme të pabesueshme për popullatat e shpendëve për të cilat ky rajon është i famshëm dhe mbi të cilin lulëzon,” tha Trajce.

Niko Dumani, nga grupi joqeveritar Ruajtja dhe Mbrojtja e Mjedisit Natyror Vlorë, akuzon qeverinë se ka ndryshuar një plan të para-miratuar që përcakton një zonë të mbrojtur për të përfshirë një pjesë të lagunës në planet e ndërtimit të aeroportit.

“Është e çuditshme se si politikat e zhvillimit ndryshojnë nga promovimi i turizmit në promovimin e industrive të tjera, si transporti ajror, duke shfrytëzuar një habitat kaq të rëndësishëm për turizmin, si laguna,” tha ai.

Annette Spangenberg, nga grupi i ruajtjes me bazë në Gjermani, EuroNatur, tha se laguna e Nartës është pjesë e një rrjeti ekologjik të zonave të ruajtjes që synojnë mbijetesën afatgjatë të specieve të shpendëve dhe habitateve të tyre.

“Nëse ndërtoni aeroportin brenda kësaj zone, do të dëmtojë integritetin e ekosistemit tuaj lumor. Është si t'i presësh këmbën lumit Vjosë”, tha ajo.

Ministria e Turizmit dhe Mjedisit thotë se është konsultuar me vendasit dhe ekspertët. Aeroporti i ri do të krijojë të paktën 1500 vende pune.

Ministria tha për Associated Press në një email se vendi u zgjodh “si alternativa më e favorshme për aeroportin sepse një pistë ajrore ushtarake kishte filluar të ndërtohej atje në vitet 1920.”

Por një raport progresi i Bashkimit Evropian për Shqipërinë vitin e kaluar vuri në dukje se puna në aeroport filloi në dhjetor 2021 “në kundërshtim me ligjet kombëtare dhe konventat ndërkombëtare për mbrojtjen e biodiversitetit që tashmë janë ratifikuar”.

Ambientalistët gjithashtu kanë frikë se zogjve mund tu kërcënohet siguria e fluturimit.

Në mbledhjen e tij më të fundit në dhjetor të vitit të kaluar, Komiteti i Përhershëm i Konventës së Bernës i bëri thirrje qeverisë shqiptare që “të pezullojë ndërtimin e aeroportit për shkak të mungesës së dukshme të respektimit të ligjeve kombëtare dhe ndërkombëtare”.

Ministria tha se "do të zbatohen një sërë hapash mbrojtës".