Ndryshimet klimatike dhe kostot për Shqipërinë, VOA: Bashkitë kërkojnë të forcojnë kapacitetet për emergjencat

Shqipëria është një nga vendet më të ekspozuara në Evropë ndaj ndryshimeve klimatike dhe dëmet që shkaktohen nga dukuritë natyrore kanë kosto të larta.

Bashkitë po bëjnë përpjekje për të forcuar shërbimet lidhur me emergjencat, por nevojiten financime për shtimin e kapaciteteve sidomos në mjete.

Studiuesit shprehen se disa emergjenca sidomos ato të zjarreve kanë provuar së fundi nevojën për krijimin e një flote ajrore.

Ndryshimet klimatike po bëhen gjithnjë e më të prekshme në Shqipëri me thatësirën e gjatë të verës dhe me përmbytjet dhe rrëshqitjet masive gjatë dimrit.

Pasojat e fatkeqësive natyrore rriten për shumë komunitete të banorëve që preken, por edhe për mjedisin në përgjithësi, ku, sidomos, dëmet dhe pasojat nga zjarret janë afatgjata.

Tetë vite pas reformës territoriale Bashkitë kanë përgjegjësinë ligjore dhe administrative, për përballimin e fatkeqësive natyrore dhe ndihmën ndaj komuniteteve përmes shërbimeve të tyre.

Ligji shqiptar i detyron bashkitë të parashikojnë minimalisht 4 % të totalit të buxhetit vjetor të tyre për për zvogëlimin e riskut nga fatkeqësitë dhe mbrojtjen civile.

Në Gjirokastër vëmendja për emergjencat përqendrohet në zonat ku ka pasur probleme sidomos nga përmbytjet apo rrëshqitjet, thotë inxhineri Spiro Diamanti që drejton sektorin e ujitjes dhe kullimit në Bashkinë Gjirokastër.

“Nga përvoja jonë shumëvjeçare në përballimin e situatave të emergjencës në bashkinë e Gjirokastrës ne kemi identifikuar të gjiha ato pika të nxehta ku mund të krijohen situata të tilla dhe kemi bërë një program pune për përballimin e tyre në prag të sezoni të dimrit”.

Vëmendja kryesore përqendrohet në mirëmbajtjen e e ujëmbledhësve thotë zoti Diamanti, në monitorimin e përvitshëm të digave dhe shkarkuesve të tyre dhe në ndërhyrjet në mirëmbajtje të tyre.

Bashkia e Gjirokastrës ka në administrimin e saj tetë ujëmbledhës të mëdhenj me qëllim vaditjen e tokave bujqësore të cilët gjatë periudhës së dimrit monitorohen nga ana jonë për sa i përket nivelit të ujit në ujëmbledhës por edhe të kontrollit tek shkarkuesit e ujërave të tepërta, ose shkarkuesi katastrofik, sic i themi ne në mënyrë që këta ujëmbledhësa te mos kenë probleme dhe të shkaktojnë përmbytje katastrofike.

Shqipëria ka rreth 630 sisteme rezervuarësh me diga, prej të cilëve, 307 konsiderohen me diga të larta me lartësi më të madhe se 15 metër ose rezervuarë të mëdhenj.

Mirëmbajtja dhe kontrolli i tyre është një sfidë për qeveritë vendore jo vetëm për të parandaluar dëmtimet e digave dhe mënjanimin e përmbytjeve, por edhe ruajtjen e rezervave ujore në disa prej tyre për të shërbyer gjatë verës për marrjen e ujit për shuarjen e zjarreve.

Inxhinieri Diamanti thotë më tej se ka nevojë për shtim të kapaciteteve për makineritë e rënda që nevojiten për këto ndërhyrje.

“Natyrisht ka nevojë shumë të madhe për kapacitete sidomos në lidhje me makineritë e rënda që ne kemi në dispozicion. Ato që ne kemi aktualisht janë shumë të vjetra dhe të konsumuara dhe kapaciteti i tyre është i ulët”.

Gjirokastra është një zonë që vit pas viti ka pasur probleme me erozionin dhe përmbytjet por edhe me zjarret gjatë sezonit të verës.

Bashkia e ka mbështetur repartin e zjarrfikës jo vetëm për ndërhyrjet në terren por për masat parandaluese për mbrojtjen e Qendrës Historike që mbrohet nga UNESCO.

Drejtuesi i shërbimit zjarrfikës Pëllumb Shalari thotë se një rrjet i ri për furnizimin me ujë të mjeteve zjarrfikëse është ndërtuar në zonën muzeale ku më parë mungonte kjo mundësi.

Vetëm në lagjen e sipërme janë montuar 26 hidrantë të cilët na vijnë shumë më ndihmë. Më parë e kemi pasur shumë të vështirë furnizimin e zjarrfikëseve pasi ka munguar ky rrjet. Qyteti i Gjirokastrës ka rrugica shumë të ngushta dhe është shumë e vështirë të ndërhysh në raste të zjarreve. Në kemi përshtatur një mjet për të kaluar në këto rrugica.

Zoti Shalari thotë se varësia institucionale e zjarrfikësve nga bashkitë është mjaft e dobishme për këtë shërbim dhe bashkëpunimi me bashkitë e tjera është mjaft i rëndësishëm, sidomos në situata emergjencash.

Zjarret masive të këtij viti si ai në masivin me pyjor të Pishë Poros në Fier kanë dëshmuar nevojën e ndërhyrjeve nga ajri. Shqipëria nuk ka një flotë me avionë për shuarjen e zjarreve.

“Ndërhyrjet nga ajri dhe mirëmbajtja e rezervuarve për të shërbyer edhe si depo uji në raste zjarresh është shumë e rëndësishme”, thotë thotë pedagogu i shkencave të natyrës Lulëzim Shuka.

Kushte klimatike tani favorizojnë përhapjen e shpejtë dhe daljen jashtë

kontrollit të këtyre zjarreve dhe flota ajrore është e domosdoshme. Dëmet që krijohen ng zjarret janë shumë më të mëdha se kostot e mbajtëses së një flote të tillë.

Ministria shqiptare e Mbrojtjes ka finalizuar së fundi Planin Kombëtar të Emergjencave Civile ndërkohë që organizimi i sistemit të Mbrojtjes Civile është në proces e sipër në Shqipëri.

Specialistët e fushës vlerësojnë se përmirësimet e strukturave duhet të shkojnë paralelisht me forcimin e kapaciteteve sidomos me mjete për të përballuar ekstremitetet natyrore që po bëhen gjithnjë e më të pranishme në Shqipëri./ VOA