Shqipëria i jep ‘dritë jeshile’ ekstradimit të ‘spiunes’ ruse, por përballet me kritika

Ministria e Drejtësisë e Shqipërisë i ka dhënë dritën jeshile kërkesës së Rusisë për të ekstraduar blogeren ruse Svetlana Timofeeva për t'u përballur me akuzat për spiunazh, duke pretenduar se ka marrë "garanci" nga Rusia se ajo nuk do të përballet me ndjekjen politike.

Ministria miratoi kërkesën për ekstradim edhe pse Igor Krasnov, kreu i institucionit rus që dha garancitë, është nën sanksionet e BE-së dhe SHBA-së për shkelje të të drejtave të njeriut dhe pavarësisht nga historia shumë e dobët e Rusisë për të drejtat e njeriut, raporton BIRN.

Svetlana Timofeeva, aktualisht është në pritje të gjykimit në Shqipëri për akuza të veçanta spiunazhi të ngritura nga një prokuror shqiptar.

Ajo pretendon se është thjesht një blogere e interesuar për të eksploruar ndërtesat e braktisura të kohës së Luftës së Ftohtë. Ajo ka publikuar dy libra me foto në faqe të tilla dhe ka publikuar në profilin e saj në Instagram me emrin lanasator, i cili ka rreth 254 mijë ndjekës.

Në gusht të vitit të kaluar, ajo u arrestua në Shqipëri pasi policia gjeti Timofeevën dhe dy shoqëruesit, njëri rus dhe tjetri ukrainas, në një fabrikë armësh në Gramsh, ku dikur prodhoheshin pushkët AK-47.

Ata gjetën kamera, dronë për të bërë fotografi, telefona, harta të vizatuara me dorë dhe 6000 dollarë para të gatshme.

Ajo e mohon fuqishëm spiunimin për Rusinë. Në blogun e saj më herët, ajo shkroi se pasi kritikoi publikisht pushtimin rus të Ukrainës, ajo ishte zhvendosur në Gjeorgji.

“Ministria e Drejtësisë kishte administruar kërkesën për ekstradim të subjektit të lartpërmendur, për të cilin Prokuroria e Përgjithshme e Federatës Ruse ka garantuar që kërkesa për ekstradim nuk synon ta ndjekë penalisht këtë person për pikëpamje politike, racore, fetare, etnike apo politike,” tha ministria për BIRN në një përgjigje ndaj pyetjeve.

“Ne ia kemi përcjellë kërkesën Prokurorisë së Përgjithshme siç është parashikuar nga Kodi i Procedurës Penale dhe Konventa Evropiane për Ekstradimin”, shtoi ministria.

Kërkesa ruse është duke u proceduar në Gjykatën e Elbasanit. Timofeeva kishte kërkuar që të mos ekstradohej.

E pyetur nga BIRN nëse sanksionet perëndimore të vendosura kundër Rusisë mund të ndikojnë në qëndrimin e saj për këtë çështje, Ministria e Drejtësisë hodhi poshtë sugjerimin, duke pretenduar se sanksionet janë të kufizuara në çështje politike dhe ekonomike.

“Bashkëpunimi në sektorin e drejtësisë nuk ka asnjë lidhje me masat ndëshkuese, të cilat janë vetëm politike dhe ekonomike”, shkruan ministria.

Isuf Shehu, një avokat që përfaqëson Timofeeva, dënoi qëndrimin e ministrisë. Edhe avokatë të tjerë të të drejtave të njeriut shprehën tronditje për BIRN, duke vënë në dukje prova të shumta të shkeljeve të të drejtave të njeriut të kryera nga Rusia.

“Ministria e Drejtësisë duhet të kishte vlerësuar fillimisht situatën e të drejtave të njeriut në Rusi përpara se të gjykonte meritat e kërkesës për ekstradim,” tha Shehu për BIRN. “Ministria e Drejtësisë ka detyrimin të verifikojë nëse organi përkatës në palën kërkuese, në këtë rast, Prokuroria e Përgjithshme [ruse] respekton vërtet të drejtat e njeriut”, shtoi ai.

Dorjan Matlija, një avokat i të drejtave të njeriut në Tiranë, nënvizoi bollëkun e shkeljeve të tilla në Rusi. “Federata Ruse ka lënë shumë prova të shkeljes së të drejtave të njeriut, të cilat dëshmohen nga një numër i madh çështjesh të Gjykatës Evropiane të të Drejtave të Njeriut,” tha Matlija.

Fakti që Rusia nuk është më palë e Konventës Evropiane për të Drejtat e Njeriut duhet të kishte mjaftuar që Ministria të mos pranonte "garancitë" e saj në vlerën e tyre nominale, sipas Matlija.

Igor Krasnov, Prokurori i Përgjithshëm i Rusisë, është sanksionuar nga Shtetet e Bashkuara dhe Bashkimi Evropian sepse "në cilësinë e tij si Prokurori i Përgjithshëm, është përgjegjës për shkelje të rënda të të drejtave të njeriut".

Krasnov u sanksionua nga Këshilli i Bashkimit Evropian për rolin e tij për ndalimin e politikanit të opozitës ruse Alexei Navalny në janar 2021.