"Ishim dëshmitarë të shpërndarjes së parave jashtë qendrës së votimit"/ OSBE/ODIHR nxjerr raportin përfundimtar për 25 prillin: Ministrat dhe Presidenti bënë fushatë

OSBE/ODIHR ka publikuar këtë të hënë raportin përfundmitar mbi gjetjet për procesin e votimit për zgjedhjet parlamentare të 25 prillit në Shqipëri.

"Partia qeverisëse mori avantazhe të konsiderueshme nga të qenit në pushtet, duke përfshirë përmes kontrollit të administratës lokale dhe nga shpërdorimi i burimeve të administratës publike. Kjo u amplifikua përmes mbulimit pozitiv të institucioneve shtetërore në media. Pretendimet për shitblerje votash qenë të vazhdueshme gjatë fushatës dhe nisi një numër i madh hetimesh. Në numrin e kufizuar të qendrave të votimit dhe të vendeve të numërimit që u vëzhguan, procesi qe kryesisht transparent dhe i qetë." thuhet në fillim të raportit.

Në lidhje me Kodin e ri Zgjedhor thuhet: "Edhe pse një sërë rekomandimesh të ODIHR-it dhe të Këshillit të Evropës u adresuan gjatë reformës zgjedhore, disa rekomandime mbeten ende të paadresuara."

ODIHR ngre shqetësimin e akuzave për shitblerje votash dhe rrjedhjen e të dhënave personale për patronazhistët. Gjithashtu thekson se fushata u fokusua te drejtuesit kryesorë të partive dhe jo te diskutimet rreth çështjeve reale.

"Fushatës i mungoi dinamika, duke qenë se mesazhet u fokusuan te drejtuesit kryesorë të partive dhe jo te diskutimet rreth çështjeve reale. Praktikat gjerësisht të përhapura të shitblerjes së votave vazhduan të përbënin problem. Rrjedhja e të dhënave personale sensitive, duke përfshirë edhe preferencat politike të zgjedhësve përbën shqetësim serioz dhe i bën zgjedhësit vulnerabël." thuhet në raport.

Në lidhje me vendimin ku kryetarët e partive iu lejohet të kandidonin në 4 zona zgjedhore ODIHR e sheh si problem të mos kandidimit në kushte të barabarta.

"Ligji u lejon vetëm kryetarëve të partive, por asnjë kandidati tjetër, që të kandidojnë deri në katër zona zgjedhore, ndërkohë që kandidatët e tjerë mund të kandidojnë vetëm në një zonë, gjë që përbën shkelje të së drejtës së kandidimit në kushte të barabarta."

Në raport theksohet se ministrat u përfshinë në fushatë gjatë angazhimeve zyrtare, duke i dhënë avantazh partisë qeverisëse, ndërsa Presidenti bëri fushatë kundër partisë qeverisëse. Gjithashtu, theksohet dhe presioni ndaj administratës publike.

"Pavarësisht një kuadri ligjor solid që ndalon shpërdorimin e burimeve administrative dhe minimizon avantazhin e partisë në pushtet, ministrat vazhduan të bënin fushatë gjatë angazhimeve zyrtare. Publiciteti që erdhi si rrjedhojë e kësaj i dha partisë qeverisëse një avantazh të konsiderueshëm. Ofrimi i stimujve dhe presioni i pretenduar ndaj nëpunësve civilë përbënë shqetësim. Në kapacitetin e tij zyrtar, Presidenti bëri fushatë kundër partisë qeverisëse."

"Subjekteve u kërkohet të paraqesin raporte financiare vetëm pas zgjedhjeve, duke e kufizuar në këtë mënyrë transparencën dhe mundësinë e zgjedhësve për të bërë një zgjedhje të informuar dhe të bazuar tek informimi mbi burimet e fondeve të
fushatave." thuhet ndër të tjera në raport.

Sa i përket medias, në raport thuhet: "Mjedisi mediatik është i ngarkuar. Pavarësia editoriale ndikohet negativisht nga interesat e pronarëve, gjë që nxit autocensurën. Gazetarët vazhdojnë të mbeten vulnerabël ndaj presionit dhe korrupsionit. Rregulloret që rregullojnë mbulimin mediatik të fushatës e ngushtojnë aksesin në media të partive më të vogla dhe të kandidatëve të pavarur. Transmetuesit u frenuan nga bërja e një mbulimi të thelluar dhe analitik të të gjitha subjekteve zgjedhore. Kjo, e kombinuar edhe me përmbajtjen e prodhuar nga vetë partitë në programet informative, e kufizoi mundësinë e zgjedhësve për të bërë zgjedhje të informuara. Fatkeqësisht, nuk u organizua asnjë debat televiziv mes drejtuesve politikë."

Sipas ODIHR, janë nën hetim 30 raste që lidhen me shitblerje votash. Gjithashtu, në raport theksohe se Misioni Ndërkombëtar i Vëzhgimit të Zgjedhjeve (MNVZ) qe dëshmitare e një rasti të shpërndarjes së parave zgjedhësve jashtë një qendre votimi.

Gjithashtu në raport theksohet se në tërësi, masat parandaluese të COVID-19 nuk u zbatuan mirë dhe distancimi social nuk u respektua gjithmonë. Sipas ODIHR, procesi qe kryesisht transparent dhe i qetë.

Dokumenta bashkëngjitur