Shqipëria po humbet të rinjtë: Emigracioni që po zbraz tregun e punës, deri në 2050-ën fuqia punëtore bie me 20–25%

Suela Gjidede

Vetëm një ditë më parë, ekspertja e Institutit të Vjenës për Studime Ekonomike Ndërkombëtare (wiiw) paralajmëroi në një intervistë për Politiko.al se “largimi i trurit po dobëson ekonominë shqiptare”.

Por ajo që po ndodh në Shqipëri nuk është më thjesht “largim truri”, por një zbrazje e heshtur dhe e vazhdueshme e brezit të ri, që po lë pas një vend me ekonomi të brishtë dhe një treg pune në krizë.

kKjo pasi në dekadën e fundit, Shqipëria është përballur me një valë të vazhdueshme emigracioni, ku në qendër të këtij fenomeni janë kryesiht të rinjtë e moshës 18–35 vjeç. Për më shumë informacione dhe të detajuara pas këtij alarmi, Politiko.al pyeti INSTAT, nd7rsa ky i fundit u përgjigj se " lëvizjet e njerëzve që hyjnë dhe dalin nga vendi (migracioni ndërkombëtar), është komponenti më i vështirë për t’u matur, duke qenë se Shqipëria nuk ka ende një regjistër popullsie për qëllime statistikore.

Në këtë mënyrë, INSTAT përdor të dhënat më të mira ’proxy’ për vlerësimin e migracionit, duke u bazuar kryesisht në të dhënat e mbledhura nga moduli i migracionit nëpërmjet anketës së forcave të punës kombinuar me koeficientet e projeksioneve të popullsisë 2011-2031". 

Në vijim, INSTAT i refrohet studimit të tij dhe Organizatës Ndërkombëtare për Migracionin (IOM) i titulluar “Modelimi i Parashikimit: Ndikimi i Migracionit te Forca Shqiptare e Punës dhe Nevojat për Zhvillimin e Aftësive nga Pikëpamja Gjinore”, po lë pasoja të thella në ekonomike të vendit.

Sipas këtij raporti të rinjtë shqiptarë po largohen masivisht, duke lënë pas një treg pune të zbrazur me një ekonomi të brishtë.

Kush po ikën?

Sipas raportit, grupmosha 18–35 vjeç përbën pjesën më të madhe të emigrantëve shqiptarë, ku pjesa dërmuese jantë meshkuj, por me një rritje të ndjeshme të pjesëmarrjes së grave në migracionin për punë.

“Të rinjtë përbëjnë një pjesë të konsiderueshme të popullsisë që largohet nga Shqipëria, duke ndikuar drejtpërdrejt në strukturën e forcës së punës dhe në potencialin e zhvillimit të vendit”, thuhet në raport.

Motivimi kryesor për emigrim mbetet ekonomik, i ndjekur nga dëshira për arsimim dhe bashkim familjar, kurse vendet më të preferuara janë Gjermania, Italia dhe Mbretëria e Bashkuar.

Sektorë që preken më shumë?

Raporti thekson se emigracioni i të rinjve ka krijuar boshllëqe të mëdha në disa sektorë kyç të ekonomisë. 

Sektorët si ndërtimi, turizmi dhe shëndetësia janë më të ekspozuar ndaj mungesës së fuqisë punëtore për shkak të emigracionit të të rinjve.

Konkretisht, ndërtimi, do të perballet me mungesën e fuqisë punëtore të kualifikuar
turizmi,   do të perballet me vështirësi në gjetjen e stafit sezonal dhe të trajnuar
Shëndetësia,  do të perballet me emigrimn e mjekëve dhe infermierëve të rinj
Teknologjia me mungesën e profesionistëve të IT-së dhe inovacionit. 

Në grafikët e raportit (faqe 24), paraqitet qartë rënia e pjesëmarrjes në tregun e punës në këta sektorë, sidomos në zonat rurale dhe periferike.

Çfarë na pret nëse nuk ndryshojmë strategji?

Sipas raportit popullsia në moshë pune pritet të bjer♪7 me 20–25% deri në vitin 2050, do të rritet raporti i varësisë demografike: më shumë të moshuar për çdo të punësuar, sistemi i sigurimeve shoqërore do të përballet me presion të madh për shkak të mungesës së kontribuuesve të rinj.
“Nëse trendi aktual i migracionit vijon, Shqipëria do të përballet me një tkurrje të qëndrueshme të popullsisë aktive dhe me sfida serioze për qëndrueshmërinë e sistemit të sigurimeve shoqërore”, thuhet në raport. 

Kështu, amigracioni i të rinjve nuk është më një statistikë, por një kambanë alarmi që kërkon veprim të menjëhershëm sepse nëse nuk ndërmarrim hapa konkret , Shqipëria rrezikon të mbetet një vend pa të ardhme.