Kriza demografike, popullsia po zvogëlohet me ritme shqetësuese, Korça dhe Dibra më problematiket

Rënia e lindjeve gjatë viteve të fundit është e shpërndarë pothuajse në të gjitha qarqet, por me intensitete të ndryshme. Qarqet me tkurrjen më të fortë ndërmjet 2015 dhe 2025 janë Korça dhe Gjirokastra, ku lindjet kanë rënë përkatësisht me 57.3% dhe 56.4%.

Edhe Dibra dhe Fieri paraqesin ulje të fortë mbi 49%, ndërsa Elbasani ka humbur rreth 47% të lindjeve krahasuar me vitin 2015.

Në qarqet veriore dhe verilindore si Kukësi dhe Shkodra, rënia është e konsiderueshme, përkatësisht rreth 44% dhe 36%. Edhe Lezha dhe Vlora ndjekin të njëjtin trend, me tkurrje mbi 40%, duke treguar se fenomeni nuk është i përqendruar vetëm në zonat më të varfra apo më të izoluara, por është i shpërndarë në të gjithë territorin, edhe në qarqet me ekonomi më të zhvilluar.

Tirana mbetet qarku me numrin më të madh absolut të lindjeve, duke kaluar nga 9,767 në 2015 në 8,830 në 2025. Megjithatë, edhe kryeqyteti ka shënuar rënie, ndonëse shumë më të ulët, rreth 9.6%.

Kjo tregon se migrimi i brendshëm drejt Tiranës dhe përqendrimi i popullsisë në zonat urbane ka amortizuar pjesërisht rënien natyrore të lindjeve.

Durrësi shfaq një tjetër rast të veçantë, me rënie rreth 28.7%, më e ulët se mesatarja kombëtare, çka lidhet me zhvillimin ekonomik, urbanizimin dhe afërsinë me Tiranën.

Në tërësi, të dhënat konfirmojnë një ndryshim strukturor në dinamikën demografike të vendit, ku rënia e lindjeve po bëhet një fenomen i qëndrueshëm dhe i përhapur në të gjithë territorin, me ndërlikime të drejtpërdrejta për tregun e punës, sistemin e pensioneve dhe zhvillimin ekonomik afatgjatë të Shqipërisë.

Berati, lindjet përgjysmohen në një dekadë

Analiza e të dhënave pasqyron një realitet tronditës për Qarkun e Beratit, ku numri i lindjeve ka pësuar rënie të lirë prej më shumë se gjysmës brenda një dekade. Në vitin 2015, Berati numëronte 1,528 lindje, ndërsa projeksioni ose të dhënat për vitin 2025 tregojnë zbritje drastike në vetëm 729 lindje.

Ky ndryshim negativ prej 799 fëmijësh në një dekadë përkthehet në një tkurrje prej -52.3%, duke dëshmuar se baza e popullsisë së re po shkrihet me shpejtësi.

Shkaku kryesor i këtij përgjysmimi lidhet me faktin se popullsia riprodhuese e qytetit po emigron masivisht, duke lënë pas një vakum demografik, ku numri i vdekjeve rrezikon të tejkalojë atë të lindjeve, duke çuar në një rënie natyrore të popullsisë që vështirë se mund të rikuperohet pa politika të forta ndërhyrëse.

Dibra, 52.6% më pak lindje

Të dhënat për Qarkun e Dibrës konfirmojnë krizën demografike që ka përfshirë zonat rurale dhe periferike të Shqipërisë. Sipas të dhënave zyrtare, numri i lindjeve në Dibër ka rënë nga 1,841 në vitin 2015 në vetëm 872 në vitin 2025, me një tkurrje prej -52.6%.

Brenda një dekade, numri i fëmijëve të lindur është pakësuar me më shumë se gjysmën. Shkaqet e këtij kolapsi demografik në Dibër lidhen ngushtë me izolimin gjeografik dhe mungesën e perspektivës ekonomike për të rinjtë.

Emigracioni masiv, si ai i jashtëm drejt Anglisë dhe vendeve të BE-së, ashtu edhe ai i brendshëm drejt zonave urbane si Tirana dhe Durrësi, ka zhveshur qarkun nga popullsia në moshë riprodhuese.

Edhe Durrësi, në krizën e bebeve

Gjatë dekadës së fundit, numri i lindjeve në Durrës ra me afro 29%, në vetëm 2,312 lindje në 2025 nga 3,243 në 2015. Durrësi ka një shkallë më të lartë të edukimit dhe punësimit të grave në krahasim me qarqet periferike, gjë që shpesh shoqërohet me vonesën e moshës për lindjen e fëmijës së parë.

Së fundmi, edhe pse Durrësi tërheq banorë nga rrethet e tjera, emigracioni i moshave të reja drejt Italisë dhe vendeve të tjera mbetet një faktor që gërryen bazën riprodhuese të qytetit./ Monitor