Bëri bustin e "Ramabeut", skulptori flet për Politiko. Tregon kush e ka financuar

Vendosja e një busti të heroit kombëtar të Shqipërisë, Gjergj Kastriot Skënderbeut në Sicili, ka ngjallur debat për shkak të ngjashmërisë  me kryeministrin Edi Rama.

Ngjashmëria e bustit të Skënderbeut me portretin e Ramës është kritikuar nga shumë figura publike dhe qytetare të cilët e shohin si një mungesë respekti ndaj figurës historike të heroit kombëtar.

 Për disa, kjo ngjashmëri duket si një tentativë për të personalizuar figurën e Skënderbeut dhe për ta lidhur atë me imazhin e kryeministrit aktual, gjë që ka ngritur dyshime për motivet e autorit dhe përzgjedhjen e projektit.

Për këtë Politiko.al ka kontaktuar autorin e kësaj vepre, skulptorin kosovar Gëzim Muriqin.

Muriqi është shprehur se kjo skulpturë është financuar nga bashkëatdhetarët që jetojnë në Zvicër.

Artisti e ka mbrojtur punën e tij, duke theksuar se nuk ka pasur asnjë qëllim për ta lidhur veprën me ndonjë figurë politike, por kritikat dhe perceptimet publike kanë qenë të fuqishme dhe të polarizuara.

Autori i veprës është shprehur se pasi busti arriti në Palermo, ku ka zyrat Hora, ka ndihmuar dhe presidentja Vjosa Osmani me transportin dhe procedurat ligjore, dokumentacioni.

Pjesë nga intervista

Politiko: Kush e ka financuar bustin e Skënderbeut në Sicili?

Muriqi: Kjo është financuar nga bashkëatdhetarët tanë që jetojnë në mërgim, respektivisht nga shoqata Hora e Skënderbeut me seli në Zvicër.

Dhe është publikuar tashmë e një vit më larë në rrjetet sociale.

Politiko: Po komentet që ky bust ngjan me kryeministrin shqiptar, Edi Rama?

Muriqi: Këto komente mbase janë tendencioze.

Politiko: Shumica shprehet se ngjan me Ramën, nisur dhe nga fakti që e inaguroi, Spiropali.

Muriqi: Mbase kjo ka të bëjë me përzgjedhje e kryetarit të Horës

Po ashtu Politiko.al ka kontaktuar dhe Rosario Petta, kryetarin e Bashkisë në “Piana degli Albanesi”, por ende nuk ka marrë përgjigje për pyetjet e adresuara.

Skënderbeu është një simbol i identitetit dhe rezistencës kombëtare shqiptare, dhe përfaqësimi i tij në art ka një rëndësi të veçantë për shqiptarët kudo që ndodhen.

 Përzgjedhja e një busti që nuk respekton tiparet e njohura të figurës së Skënderbeut është parë si një keqpërdorim i historisë dhe një minimizim i vlerës së tij si hero kombëtar. 

Për shumë shqiptarë, çdo përfaqësim artistik i Skënderbeut duhet të jetë besnik ndaj imazhit historik dhe të ruajë dinjitetin e tij.

Mesazhi i bustit në kontekstin e diasporës shqiptare

Vendosja e bustit në Siçili kishte për qëllim nderimin e trashëgimisë shqiptare dhe lidhjeve historike të shqiptarëve të Italisë. 

Megjithatë, polemikat rreth ngjashmërisë së bustit me Edi Ramën mund të ketë zbehur rëndësinë e këtij momenti për komunitetin arbëresh dhe për shqiptarët në përgjithësi, duke e kthyer vëmendjen nga përkujtimi i heroit kombëtar në një debat politik.

Reagimet kryesore për bustin

Reagimet për bustin e Skënderbeut në Siçili, që ngjan me kryeministrin Edi Rama, kanë qenë të shumta dhe të larmishme, duke përfshirë komente nga figura publike, politikanë, artistë dhe qytetarë të thjeshtë.

Ky debat ka përfshirë kritika për estetikën dhe përzgjedhjen e bustit, por edhe shqetësime mbi simbolikën dhe respektin për figurën e heroit kombëtar.

 Disa politikanë, përfshirë përfaqësues të opozitës, kanë reaguar ashpër ndaj vendosjes së bustit, duke e cilësuar atë si një akt të papërshtatshëm dhe ofendues për shqiptarët. Ata kanë argumentuar se busti nuk i respekton tiparet tradicionale të Skënderbeut dhe ngjashmëria me Edi Ramën është e pamatur dhe e papranueshme.

 Publiku ka shpërndarë gjerësisht komente, meme dhe kritika në mediat sociale.

 Një pjesë e konsiderueshme e qytetarëve kanë shprehur zhgënjim dhe kanë kërkuar që busti të ndryshohet, ndërsa disa të tjerë e kanë marrë situatën me humor, duke përdorur ngjashmërinë e bustit për të ironizuar politikën aktuale.

Për shqiptarët e Siçilisë dhe komunitetin arbëresh, busti kishte për qëllim të ishte një simbol i lidhjeve historike dhe kulturore midis Shqipërisë dhe Italisë. 

Megjithatë, edhe brenda këtyre komuniteteve, ka pasur shqetësime se busti nuk respekton mjaftueshëm trashëgiminë historike dhe kulturore të Skënderbeut.

Përgatiti Neta Fero