Një pakt PS-PD kundër SPAK? Pse të huajt janë të shqetësuar dhe pse u shpik një ‘krisje’ mes palëve

Gazetat pranë opozitës flisnin sot për ‘krisjen e parë’ pas paktit paraprak të arritur për reformën zgjedhore mes qeverisë dhe opozitës që çoi edhe në krijimin e Këshillit Politik.

Krisja, për të përdorur termin e gazetës MAPO, e njohur si e afërt me Bashën, lidhet me faktin se mazhoranca nuk e ka pranuar propozimin e opozitës që të ‘ngrijë’ vettingu i gjyqtarëve që do të jenë pjesë e Kolegjit Zgjedhor, në mënyrë që mbi ta, sipas pretendimit të PD, “të mos ushtrohet presion mbi palët politike gjatë procesit zgjedhor”.

Kjo ‘ftohje’ e datës 20 shkurt, sipas burimeve të mirëinformuara të Politiko, është një shashkë për të mbuluar dakordësinë e një jave më parë. Bëhet fjalë për një paketë propozimesh të paraqitur nga Partia Demokratike, dhe ende të pakundërshtuar nga qeveria, e cila parashikon përfshirjen e SPAK-ut dhe të Prokurorisë në ‘menaxhimin’ e procesit zgjedhor.

Propozimi i PD për “policinë në zgjedhje” përmbledh një koncept të bashkëpunimit Prokurori-Polici në parandalimin e krimeve zgjedhore. Në fakt, roli parandalues i përket ekskluzivisht Policisë ose institucioneve të tjera që e kanë këtë mandat, si për shembull ShISh-i. Veshja e Prokurorisë me ‘prerogativa parandaluese’ e shtrembëron natyrën e kompetencave.

Edhe në një pikë tjetër, pajisja e Prokurorisë së Përgjithshme me detyrimin e kontrollit të gjendjes gjyqësore të komisionerëve para zgjedhjeve e nxjerr institucionin jashtë funksionit të vet kushtetues. Teorikisht dhe praktikisht është mision i pamundur (për shkak të kohëzgjatjes së procedurave/afateve ligjore, kapaciteteve të limituara njerëzore, etj.). Kjo mund të zgjidhej duke i dhënë KQZ-së akses te databaza e Ministrisë së Drejtësisë (regjistri i personave me rekorde kriminale).

Një pikë tjetër kundërthënëse në propozimet e PD ka të bëjë me parashikimin për krijimin e një regjistri të veçantë për veprat zgjedhore. Regjistri për veprat penale është vetëm një dhe është i parashikuar në Kodin e Procedurës Penale. Krijimi i një regjistri të veçantë është non sens ligjor.

Krijimi i zhurmës për një ngecje në negociatat pë reformën zgjedhore për shkak të mosdakordësisë së ngrirjes së vettingut për atë grup gjyqtarësh që do të formojnë Kolegjin Zgjedhor është vetëm mjegull për të mbuluar një propozim të mëparshëm, i cili ka gjetur dakordësinë paraprake të palëve.

Përfshirja e SPAK dhe Prokurorisë në procesin, gjithmonë kundrathënës dhe të gjatë, e hetimit të zgjedhjeve ka dy qëllime. Së pari ngatërrimi i SPAK-ut me hetime të zgjedhjeve dhe së dyti ngarkimi me përgjegjësi i këtij institucioni të drejtësisë së re, nëse ka ka kriza paszgjedhore dhe zgjedhjet nuk certifikohen, nuk pranohen dhe krijojnë një ngërç të ri politik. Si PS ashtu dhe PD, duan ta përfshijnë SPAK dhe Prokurorinë në mekanizma të debatit politik, sepse të dy palëve u intereson dështimi i një institucioni prej të cilit, si publiku ashtu të huajt presin shumë.

Logjika e kësaj përforcohet edhe nga ndryshimi i papritur në qëndrime i PD ndaj SPAK-ut, kalimi nga gjuha denoncuese dhe mosbesuese te ‘veshja’ e tij me besim dhe autoritet të ri, përfshirë menaxhimin e zgjedhjeve.

Kujtojmë se SPAK ka shpallur moskompetencën sa i takon dosjes 184 duke e kthyer mbrapsht në prokurorinë lokale. Politika, me sa duket, kërkon që ta ‘veshë’ me zor me kompetenca të hetimit të krimit zgjedhor.