Flash News

Gjykojeni protestën nga kundërshtarët

Aksident në Greqi, ndërron jetë 16-vjeçari shqiptar

Protesta trazon PS-në/ Zegjineja e ‘meme-ve’ sulmon influenceren: Shëmtirë, diote. Balla kapet me Reuters

Vrasja në Paskuqan/ Autori është gjurmuar deri në Bovillë, ka braktisur mjetin

Publikoi tezën e Letërsisë 20 minuta pas nisjes së provimit, përjashtohet maturanti në Kukës

KRYESORE

15 të vdekur nga protestat në Iran; Rusia dhe Turqia flasin për ‘ndërhyrje nga jashtë’, Trump: Koha për ndryshim

Politiko 2 Janar 2018, 13:19

Të paktën 15 persona raportohet se kanë humbur jetën nga protestat që kanë nisur në disa qytete të Iranit, por disa media amerikane flasin për 20 viktima. Protestat ishin të papritura, të paktën për opinionin ndërkombëtar, pasi Teherani po shijon suksese të mëdha në politikën e jashtme dhe rolin gjithnjë e më të madh që po merr në rajon.

Presidenti Hassan Rouhani ka paralajmëruar se protestat do të shtypen shumë shpejt, sepse janë të paligjshme dhe nuk kanë mbështetjen e popullit, ndërsa ka theksuar se çdo qytetar është i lirë të protestojë në mënyrë të ligjshme dhe të shprehë pakënaqësi për çdo aspekt të jetës në Iran.

Ai përmendi hapur Arabinë Saudite, SHBA dhe Izraelin si sponsorizues të protestave në vend.

Për situatën në Iran kanë reaguar fuqitë botërore, ndërkohë që përhapja e krizës mund të sjellë destabilizimin e një prej shteteve që ka treguar qëndrueshmëri politike në Lindjen e Mesme gjatë dekadës së fundit.

Arabia Saudite

Arabia Saudite, rivali kryesor i Iranit në rajon, nuk ka reaguar për akuzat e presidentit Rouhani se ky shtet është i përfshirë në nxitjen e protestave. Arabia dhe Irani po përplasen ushtarakisht prej disa vitesh në Jemen, duke përdorur grupet vendase, në një shtet që tashmë është i shkatërruar nga lufta dhe ku njerëzit po vdesin nga uria dhe sëmundjet.

Një tjetër lëvizje që shkaktoi zemërim në Riad ishte dorëheqja e kryeministrit të Libanit dhe fuqizimi i Hezbollahut, një ish-forcë militare e kthyer në parti politike që mbështetet nga Teherani. Libani është një tjetër shtet, pas Sirisë, ku Irani ka kontroll të lartë.

Ndërkohë, kriza midis Arabisë dhe Katarit e ka afruar këtë të fundit më afër Iranit.

Izraeli

Kryeministri Benjamin Netanjahu ka hedhur poshtë akuzat e presidentit iranian për përfshirjen e mundshme të vendit të tij në nxitjen e protestave. Gjithsesi, Netanjahu theksoi se Izraeli i mbështet këto protesta dhe sapo klasa politike në Iran të rrëzohet, irzaelitët dhe iranianët do të jenë sërish popuj miq.

Irani është shteti që kërcënon më së shumti ekzistencën e Izraelit.

SHBA

Presidenti Donald Trump doli publikisht hapur në mbështetje të protestave në Iran. Nëpërmjet një postimi në ‘Twitter’, Trump tha se ka ardhur “koha për ndryshim”.

“Irani po rrëzohet në çdo drejtim pavarësisht marrëveshjes skandaloze të bërë me ta nga Administrata e Obama-s. Populli fantastik iranian është shtypur për shumë vite. Ata janë të uritur për bukë dhe liri. Së bashku me të drejtat e njeriut, pasuria e Iranit po plaçkitet. Koha për ndryshim”, shkruan Trump.

Rusia

Rusia është prej vitesh aleati kryesor i Iranit në përballjen me SHBA-të. Në një reagim të Ministrisë së Jashtme ruse thuhet se protestat “janë çështje e brendshme e Iranit” dhe se shpreson se ato nuk do të kthehen në një skenar dhune dhe gjakderdhje. “Çdo ndërhyrje nga jashtë është e papranueshme”, thuhet në reagimin e Ministrisë ruse.

Konflikti në Siri ka afruar edhe më shumë Moskën dhe Teheranin pasi ato janë edhe mbështetëse të presidentit Bashar al Asad.

Turqia

Konflikti në Siri e ka ulur disi rivalitetin midis Turqisë dhe Iranit, ndërkohë që kundërshtimi ndaj çështjes kurde ka afruar edhe më shumë palët me njëra-tjetrën.

Sa i përket protestave, Ankaraja ka të njëjtin qëndrim si Moska dhe bën thirrje që të huajt të qëndrojnë jashtë përfshirjes në punët e brendshme të Iranit.

"Urojmë të parandalohet përshkallëzimi i incidenteve në Iran dhe të evitohen zhvillimet nxitëse dhe intervenimet e jashtme provokuese, të shmanget dhuna dhe se nuk duhet të bihet pre e provokimeve", thuhet në njoftimin e MPJ të Turqisë.

Ndërkohë, ministri i Jashtëm i Turqisë, Mevlüt Çavuşoğlu dhe ministri i Jashtëm iranian, Muhammed Xhevad Zarif, kanë zhvilluar një bisedë telefonike për situatën.

Bashkimi Europian

Bashkimi Europian ishte pjesëmarrës në marrëveshjen e arritur midis Iranit dhe fuqive Perëndimore për programin atomik. Brukseli ka kundërshtuar përpjekjet e presidentit amerikan, Donald Trump, për rishikimin e marrëveshjes, duke afruar unionin me Teheranin.

Reagimi i BE-së për protestat është shumë i ekuilibruar ku theksohet se autoritetet e Brukselit janë në kontakt me homologët në Teheran, ndërsa bëhet thirrje për protesta paqësore.

“Kemi qenë në kontakt me autoritetet iraniane dhe presim që të garantohet e drejta për demonstrata paqësore dhe liria e shprehjes”, tha një zëdhënës i Federica Mogherinit.

Gjermania

Berlini, ashtu si në shumë çështje të tjera të Lindjes së Mesme, po mban një pozicion të tërhequr duke u bërë thirrje palëve të qëndrojnë larg dhunës.

“Ne i bëjmë thirrje qeverisë iraniane që të respektojë të drejtat e demonstruesve për të shprehur lirshëm dhe paqësisht zërin e tyre. Pas konfrontimeve në ditët e fundit, është gjithnjë e më e rëndësishme që të gjitha palët të përmbahen nga dhuna”, thuhet në reagimin e Ministrisë së Jashtme të Gjermanisë.

Franca

Parisi nuk ka mbajtur asnjë qëndrim për protestat në Iran, ndonëse situata në vend prej gjashtë ditësh është e tensionuar. Megjithatë, marrëdhëniet e Francës me Republikën Islamike nuk mund të konsiderohen të qeta, sidomos pas deklaratës së ministrit të jashtëm francez, Jean-Yves Le Drian, i cili u shpreh kundër daljes së Iranit në detin Mesdhe.

Le Drian u shpreh pak ditë më parë se Franca ishte kundër krijimit të një boshti nga Teherani për në Mesdhe, nëpërmjet kontrollit që Irani ka në territoret e Irakut, Sirisë dhe Libanit.

Britania e Madhe

Sekretari britanik, Boris Johnson ishte në fillim të dhjetorit në një vizitë zyrtare në Teheran, ku i kërkoi homologut Muhammed Xhevad Zarif, lirimin nga burgu të shtetases britanike me origjinë iraniane, Nazanin Zaghari-Ratcliffe. Ajo u arrestua nga autoritetet iraniane për spiunazh, por 38 vjeçarja pretendon se është menaxhuese projektesh.

Pavarësisht kërkesës së Johnson, Zaghari-Ratcliffe u dënua me 5 vite burg.

Lidhur me protestat që kanë përfshirë Iranin, Johnson tha se Londra zyrtare është duke ndjekur nga afër situatën dhe se pret që qeveria në Teheran  të mundësojë hapjen e diskutimit në lidhje me kërkesat e protestuesve. /Politiko.al

E ka qendrën në Shqipëri, zbardhet thirrja e muxhahedines Maryam Rajavi për protestuesit: Regjimi i Iranit drejt fundit, të zgjerohen bazat e rebelimit

Të fundit