Flash News

KRYESORE

Analizë e shkaqeve të tërmetit nga ekspertët amerikanë: Rreziku nuk ishte i paparashikuar

Në një situatë kur numri i personave që kanë humbur jetën është gjithnjë e në rritje dhe në një situatë ku Shqipëria po përballet me pasgoditje të njëpasnjëshme që nga goditja fatale e mëngjesit të së martës, shqiptarët kërkojnë informacion ngado "që mundën" për të kuptuar çfarë po ndodh.

Kjo situatë e rëndë ka përfshirë aleatë e bashkëpunëtorë të Shqipërisë duke u solidarizuar në operacionet e kërkim-shpëtimit, ndihmave humanitare e financiare si dhe në asistimin e drejtpërdrejtë në ndihmën e të prekurve nga tërmeti.

Gjithashtu, ekspertë të sizmologjisë kanë bërë analizë të gjithë situatës në të cilën ndodhet Shqipëria. Ross Stein, doktori amerikan i shkencave dhe magjistri i Shkencave, Volkan Sveilgen, e kanë publikuar një analizë të përbashkët në “Tamblor” rreth tërmetit fatal që e ka goditur Shqipërinë.

Shkrimi nis me përshkrimin e tërmetit në Shqipëri dhe pasojat që ka lënë duke shkaktuar shumë viktima.

Tërmeti ka të ngjarë të ketë një 'gabim të verbër' që nuk arrin sipërfaqen e Tokës, por megjithatë ishte identifikuar më parë nga gjeologët.

Pastaj shkrimi vazhdon duke thënë se do ishte më keq, pasi dy ekspertët kanë risjellë në vëmendje tërmetin shkatërrimtar të vitit 1963 në Shkup të Maqedonisë së Veriut.

Në korrikun e vitit 1963, tërmeti prej 6.1 ballësh që e kishte goditur Shkupin i kishte lënë të vdekur 1 mijë e 70 njerëz, të lënduar deri në 4 mijë, më shumë se 200 mijë pa kulm mbi kokë dhe e kishte shkatërruar rreth 80 për qind të qytetit. Por tërmeti i 26 Nëntorit të vitit 2019 edhe pse 5 herë më i madh se ai i Shhkupit, bëri më pak dëme, sepse goditi më shumë se 35 km nga 375 mijë njerëz që jetojnë në kryeqytetin e Shqipërisë, në Tiranë.

Sa i takon pasgoditjeve që ende vazhdojnë, dy ekspertët e kanë komentuar se ky aktivitet është i pazakontë dhe nuk e bën më të lehtë parashikimin e tërmetit. Por gjithashtu, tërmetin e fuqishëm që ndodhi në Tiranë, e kanë lidhur edhe me tërmetin që ka ndodhur pranë qytetit të Mostarit të Bosnje Hercegovinës pas një periudhe kohore prej 6 orësh, me fuqi prej 5.4 ballësh.

Dy ekspertët thonë se kjo mbase mund të jetë e rastësishme, por nëse bëhet një lidhje, atëherë një gjë e tillë do të mund të jetë shkaktuar nga valët sizmike të tërmetit që e goditi Shqipërinë pasi ato shpërndahen me minuta të tërë.

Sipas tyre, burimi i tërmetit që e ka goditur Shqipërinë është si pasojë e ngjeshjes tektonike të kores së Tokës, që shtrihet nga jugu i Kroacisë deri në Greqi. Kjo ngjeshje e kores së Tokës, siç kanë theksuar ata, është e dukshme edhe në tkurrjen që është bërë në sipërfaqen e Tokës pas matjeve me GPS dhe gjithashtu nga historia e tërmeteve të mëdha që kanë ndodhur në rajon. Sipas tyre, Ballkani Jugor është ka aktivitet më të lartë sizmik se Italia.

Në këtë analizë të tërmetit që e ka goditur Shqipërinë, dy ekspertët amerikanë gjithashtu kanë krijuar një hartë, në të cilën tregojnë se si zonat në afërsi të bregdetit në Durrës, Thumanë e Lezhë janë zona toke të ngopura me ujë, të papërforcuara dhe të dobëta e të cilat gjenden përreth epiqendrës së tërmetit 6.4-ballësh.

Këto zona të dobëta tronditen katër herë më shumë se pjesët e tjera pasi që toka e tyre është shndërruar pothuajse në gjendje të lëngshme dhe që s’mban asgjë e që si pasojë, një gjendje e tillë e dheut, kur pëson tronditje, shkakton edhe shembje dhe fundosje të ndërtesave.

Shkrimi përmbyllet me:

Pa dyshim, emergjenca është përgjigjur, gjeologët dhe sizmologët do të mësojnë më shumë rreth këtij tërmeti në ditët në vijim. Por ajo që mund të themi tani është se rreziku nuk ishte i paparashikuar.

Burimi: temblor

Të fundit