Flash News

Gjykojeni protestën nga kundërshtarët

Aksident në Greqi, ndërron jetë 16-vjeçari shqiptar

Protesta trazon PS-në/ Zegjineja e ‘meme-ve’ sulmon influenceren: Shëmtirë, diote. Balla kapet me Reuters

Vrasja në Paskuqan/ Autori është gjurmuar deri në Bovillë, ka braktisur mjetin

Publikoi tezën e Letërsisë 20 minuta pas nisjes së provimit, përjashtohet maturanti në Kukës

BLOGU I EKONOMISË

Amnistia fiskale, që synon legalizimin e parave cash nga burime informale pritet të konkretizohet këtë vit nga qeveria. Si mund të ndikojë në ekonomi kjo nismë, veçanërisht sa i përket kursit valutor?

Politiko 8 Mars 2023, 16:18

Amnistia fiskale, që synon legalizimin e parave cash nga burime informale

Përgjigje:

I nderuar lexues. Nga vetë emri i tyre amnistitë fiskale janë një instrument i politikës publike që aplikon një Qeveri e caktuar me qëllim faljen e disa detyrimeve fiskale të anashkaluara, fshehura apo vonuara nga operatorët ekonomikë (bizneset dhe/apo individët) e një vendi të caktuar. Kjo politikë publike aplikohet me qëllim ri-futjen në ekonomi të kapitaleve të fjetura, të cilat qëndrojnë në hije, ose nën jastëk, për arsyen e vetme se nuk përdoren dot haptazi në ekonomi. Nëse do përdoreshin haptazi, bizneset që kanë fshehur detyrimet tatimore do të kishin probleme me organet ligjzbatuese.

Por studimet akademike empirike nëpër botë kanë treguar se këto kapitale (para) që qëndrojnë pasive ose të fjetura, akumulohen jashtë sistemit financiar, e për rrjedhojë nuk clirojnë dot energjinë pozitive për ekonominë e vendit, pasi nuk gjenerojnë fluksin e duhur të biznesit. Fjala bie nuk përdoren dot për pagesa të mëdha, sepse organet ligjzbatuese kërkojnë origjinën e parave. Ose nëse këto kapitale janë të investuara në pasuri të patundshme, këto të fundit nuk mund të përdoren si kolateral (peng) në sistemin bankar për të marrë kredi më të mëdha për konsum apo për biznes.

Dërgo pyetjen tënde duke klikuar këtu

Ka një debat të madh nëpër botë në lidhje me realizimin ose jo të një amnistie fiskale, pasi nga shumë njerëz konsiderohet si një politikë e padrejtë, e pafavorshme ndaj atyre që kanë qenë korrektë më parë me zbatimin e ligjit. Gjithashtu, plot të tjerë mendojnë se aplikimi i amnistive do të japë efekt negativ edhe tek ata që kanë paguar më parë, pasi edhe këta të fundit do të dekurajohen për të paguar në mënyrë korrekte në vijimësi. Por, sic e përmenda më lart, studimet dhe analizat ekonomike kanë treguar me shifra që energjia që clirojnë dhe ri-sjellin në ekonomi këto fonde të fjetura është shumë herë më e madhe se efektet negative që shoqërojnë procesin.

Megjithatë, një tjetër faktor që sulmohen shumë aministitë fiskale është pikërisht rreziku i pastrimit të parave. Ka një vijë ndarëse relativisht të hollë mes cka konsiderohet para e pa-fiskalizuar pra e fituar por që nuk janë paguar taksa për të (njihet ndryshe edhe si Ekonomia Gri) dhe asaj që është para që vjen nga burime të paligjshme, por është qarkulluar në ekonominë gri duke sjellë të ardhura të pa-fiskalizuara nga frika e zbulimit të origjinës. Absulutisht në mënyrë kategorike, asnjë amnisti fiskale nuk ka për qëllim dhe nuk përfshin ligjërisht pastrimin e parave që vijnë nga aktivitete të paligjshme, por procesi vështirësohet kur vjen puna e realizimit dhe filtrimit në realitet gjatë zbatimit të amnistisë.

Sa i përket pyetjes specifike në lidhje me ndikimin në kursin e këmbimit duhet kuptuar që cdo amnisti sjell rritjen e ofertës së parave në qarkullim (kryesisht ka një kah lëvizjeje nga jashtë sistemit në drejtim të sistemit financiar). Padyshim që cdo rritje e parasë në qarkullim ndikon kursin e këmbimit valutor në nivel kombëtar. Ky ndikim mund të ketë kahe të ndryshme në varësi të monedhës që ka pësuar një rritje të sasisë në qarkullim. Fjala bie nëse për shkak të Amnistisë ri-hyjnë në ekonomi më shumë valutë kombëtare LEK (sepse paratë e ekonomisë gri janë ruajtur në lekë), atëherë na rritet sasia e LEK-ut në qarkullim dhe kjo monedhë zhvlerësohet karshi valutave të tjera. Nëse nga amnistia çlirohen në ekonomi më shumë valutë e huaj (fjala bie EUR), atëherë kjo monedhë zhvlerësohet karshi lekut, e kështu me radhë vijon sipas monedhës që analizojmë.

U përgjigj Artan Gjergji. Lexo biografinë e tij.

*.*.*

Refuzim për Përgjegjësi Ligjore (Disclaimer)

Kjo faqe interneti dhe blog me pyetje përgjigje është një rubrikë me karakter informativ, e cila në vetvete ka për qëllim informimin dhe edukimin pa pagesë të qytetarëve, në lidhje me cështje të ndryshme ekonomike e financiare. Portali Politiko dhe Ekspertët që u përgjigjen pyetjeve të qytetarëve, as vec e vec e as së bashku, nuk marrin asnjë përgjegjësi ligjore për cdo veprim që ndërmerret dhe/apo keqpërdoret nga kushdo bazuar në informacionin e shpërndarë në këtë blog/rubrikë për qëllime edukative dhe informative.