BE në alarm energjetik: Lufta me Iranin na kushton 500 mln euro në ditë

Vendet e Bashkimit Evropian duhet ta kanalizojnë ndihmën e tyre energjetike kryesisht te familjet dhe industritë e cenueshme ose rrezikojnë të humbasin miliarda euro, ndërsa lufta me Iranin godet çmimet e naftës dhe gazit, paralajmëroi të mërkurën Presidentja e Komisionit Evropian Ursula von der Leyen.

Lufta SHBA-Izrael, e kombinuar me hakmarrjen nga Irani, siç është bllokimi i Ngushticës së Hormuzit, po i kushton BE-së pothuajse 500 milionë euro (600 milionë dollarë) në ditë, duke rritur çmimet në pompa dhe duke pasur frikë nga mungesa e karburantit për avionë brenda disa javësh.

Von der Leyen tha se blloku më i madh tregtar në botë duhet të nxjerrë mësimet nga kriza e karburantit e vitit 2022 - kur Rusia përdori fuqinë e saj energjetike kundër vendeve evropiane për të minuar mbështetjen e tyre për Ukrainën - për të shmangur dëmtimin e mëtejshëm të ekonomive të tyre.

Më shumë se 350 miliardë euro "u shpenzuan për masa të paparashikuara dhe kjo pati një ndikim të madh në financat e shteteve anëtare", u tha ajo ligjvënësve të BE-së në Strasburg, Francë. "Pra, le të mos e bëjmë të njëjtin gabim përsëri dhe le ta përqendrojmë mbështetjen tonë aty ku ka më shumë rëndësi."

Ashtu siç Evropa ia hoqi dorë varësisë së saj energjetike nga Rusia, blloku tani duhet t'i japë fund varësisë së tij nga furnizimet nga bota e jashtme, duke përdorur më mirë burimet e rinovueshme si era dhe dielli, si dhe energjinë bërthamore, tha von der Leyen.

"Varësia jonë e tepërt nga lëndët djegëse fosile të importuara na bën të prekshëm", tha ajo.

Që nga fillimi i luftës në vitin 2022, importet e gazit rus në 27 vendet kanë rënë nga 45% në 12% vitin e kaluar. Importet e qymyrit u ndaluan nga sanksionet dhe importet e naftës u tkurrën nga 27% në vitin 2022 në 2%, me vetëm Hungarinë dhe Sllovakinë që vazhdojnë të blejnë nga Rusia.

Von der Leyen tha se ndikimi i luftës së Iranit "mund të jehojë për muaj ose edhe vite që vijnë" dhe se rruga drejt pavarësisë energjetike qëndron në "furnizimin vendas, të përballueshëm dhe të pastër me energji nga burimet e rinovueshme në ato bërthamore".

Ajo u bëri thirrje vendeve të BE-së të përdorin më shumë energji elektrike të gjeneruar nga burimet e rinovueshme dhe burimet bërthamore për të furnizuar me energji transportin dhe aeroplanët, për të ngrohur shtëpitë dhe për të ulur varësinë nga lëndët djegëse fosile në industri.

Energjia elektrike përbën më pak se një të katërtën e konsumit të energjisë së bllokut.

Komisioneri i Energjisë i BE-së, Dan Jørgensen, paralajmëroi javën e kaluar se lufta me Iranin nuk ka prodhuar vetëm "një rritje të vogël dhe afatshkurtër të çmimeve. Kjo është një krizë që është ndoshta po aq serioze sa krizat e vitit 1973 dhe 2022 së bashku".

Ai tha se Evropa është detyruar të marrë pozicion mbrojtës dhe ka pak kontroll mbi ngjarjet.

"Edhe në skenarin më të mirë, është ende keq", tha Jørgensen. "Nëse do të jemi apo jo në një krizë sigurie furnizimi, kjo është kryesisht rezultat i asaj që po ndodh në Lindjen e Mesme. Ajo që mund të bëjmë është të përpiqemi të parandalojmë dhe kufizojmë" dëmin.