Cilat vende evropiane po diskutojnë të rikthejnë shërbimin ushtarak të detyrueshëm pas luftës në Ukrainë

Shërbimi ushtarak i detyrueshëm është hequr në një pjesë të mirë të vendeve europiane. Politikëbërësit donin që ushtritë e tyre të kishin staf vetëm me profesionistë.

Britania e hoqi shërbimin ushtarak në vitin 1963, Belgjika e bëri këtë në vitin 1992. Por midis 2004 dhe 2011, një pjesë e madhe e Evropës hoqi dorë nga shërbimi. Vetëm Danimarka, Estonia, Finlanda, Qiproja, Greqia, Austria dhe Zvicra nuk e kanë braktisur asnjëherë shërbimin.

Megjithatë, disa rregulla u lehtësuan. Në vitin 2006, Vjena e reduktoi shërbimin ushtarak në vetëm gjashtë muaj.

Aneksimi i Krimesë nga Rusia në vitin 2014 ishte tronditja e parë që nxiti disa qeveri evropiane të rimendonin shërbimin ushtarak. Ukraina riktheu rekrutimin në vitin 2014, gjë që e ka lejuar atë të grumbullojë një ushtri të madhe profesionistësh në luftën e saj aktuale me Rusinë.

Në vitin 2015, Lituania e rifuqi pjesërisht atë dhe Norvegjia u bë vendi i parë evropian që futi shërbimin e detyrueshëm ushtarak për gratë. Dy vjet më vonë, Suedia e rivendosi draftin.

Ministria e Mbrojtjes e Lituanisë nisi një studim mbi rekrutim të plotë në janar të këtij viti, përpara pushtimit të plotë rus të Ukrainës muajin e ardhshëm. Sulmi i Vladimir Putin ka provokuar një rimendim tjetër.

Letonia ka qenë e para që ka vepruar. Në fillim të korrikut, ministria e saj e mbrojtjes njoftoi se burrat e moshës 18-27 vjeç do të duhet të kryejnë njëmbëdhjetë muaj shërbim ushtarak. Projektligji, i cili duhet të kalojë në parlament, pritet të prezantohet vitin e ardhshëm.

Vende të tjera mund të pasojnë. Në prill, ministria holandeze e mbrojtjes thuhet se filloi një studim për futjen e rekrutimit të stilit skandinav për shqetësimet se një e katërta e pozicioneve ushtarake janë aktualisht të paplotësuara. Polonia prezantoi një sistem të ri të "shërbimit të përgjithshëm vullnetar ushtarak me pagesë" në mars.

Në Rumani, e cila refuzoi rikthimin e rekrutimit disa vite më parë, Ministria e Mbrojtjes paraqiti një projektligj këtë muaj që do t'i detyronte shtetasit që jetojnë jashtë vendit të kthehen në shtëpi brenda 15 ditëve për t'u rekrutuar në rast të gjendjes së jashtëzakonshme ose lufte.

Jo të gjithë e kanë ndjekur shembullin. António Costa, kryeministri portugez, ka përjashtuar mundësinë e rikthimit të shërbimit të detyrueshëm ushtarak. As nuk ka shumë debate në Spanjë, Itali dhe Belgjikë. Një sondazh i bërë këtë vit nga botimi belg La Dernière Heure zbuloi se 60% e të anketuarve nuk do të ishin të gatshëm të merrnin armët dhe të luftonin për vendin.

Në Gjermani, ku rekrutimi u pezullua në vitin 2011, politikanët nga i gjithë spektri kanë sugjeruar se ai duhet të kthehet.

Midis 1999 dhe 2021, shpenzimet e kombinuara të BE-së për mbrojtjen u rritën vetëm me 20 për qind, sipas raporteve të Agjencisë Evropiane të Mbrojtjes. Kjo krahasohet me një rritje prej 66 për qind nga SHBA, dhe 292 për qind nga Rusia dhe 592 për qind nga Kina, gjatë së njëjtës periudhë.

Për vendet afër Rusisë, kërcënimi i paraqitur nga Moska është më i dukshëm. Megjithatë, në të gjithë Evropën, ushtritë po luftojnë me personelin. Për shembull, ushtria holandeze ka aktualisht rreth 9,000 vende të lira, rreth një e katërta e numrit të përgjithshëm të pozicioneve, sipas raporteve të mediave lokale.

Burimi: Euronews