Greqia mesazh Turqisë: S’do ndalim përgjigjet për çdo marrëveshje që nuk ekziston

Nikos Dendias i dërgoi një mesazh të ri të rreptë Ankarasë nga foltorja e Kuvendit, duke i bërë thirrje të ndalojë përpjeket për nxitjet e tensioneve midis Greqisë dhe Turqisë.

“Ne nuk do të ndalemi së përgjigjuri për çdo marrëveshje inekzistente, të koordinuar me partnerë, miq dhe aleatë”, tha ministri i Jashtëm.

Ai hodhi poshtë pretendimet e Turqisë.

“Ka vende që konfirmojnë sovranitetin e Greqisë dhe hedhin poshtë fantazitë turke se ne do të vazhdojmë të kryejmë me qetësi dhe maturi... Nuk do të rrëshqasim në irracionalitet dhe agresion, doktrinat e shekullit të 19-të kanë kaluar në mënyrë të pakthyeshme”, tha ai dhe shtoi se Greqia kërkon fqinjësi të mirë dhe marrëdhënie të qëndrueshme me të gjithë në fqinjësinë tonë.

Pak informacion për tensionet midis Greqisë dhe Turqisë

Ashtu si në shumë mosmarrëveshje globale, vendet në fjalë kanë konflikte me njëra-tjetrën për qasjen në burimet natyrore, përkatësisht depozitat e mundshme të gazit dhe të naftës në detin e Mesdheut. Greqia dhe Turqia kanë mosdakordësi për një sërë çështjesh që nga vitet 1970.

Qipro

Historikisht, marrëdhëniet midis Greqisë dhe Turqisë kanë qenë të tensionuara dhe kanë qenë të përqendruara kryesisht te Qipro. Turqia e njeh Qipron si Republika Turke e Qipros Veriore.

Kombet e Bashkuara e njohin atë si një “territor të Republikës së Qipros që aktualisht është nën qeverisjen turke”. Qipro dhe Turqia i kanë ndërprerë marrëdhëniet diplomatike zyrtare që nga viti 1974.

Çështja e gazit?

Mosmarrëveshja ka hapur plagë të vjetra sepse zona ku Turqia fillimisht dërgoi anije përfshin ujërat e brigjeve veriore të ishullit. Qiproja dhe BE e konsiderojnë veriun pjesë të Republikës së Qipros dhe ujërat që e rrethojnë,  pjesë të Zonës Ekskluzive Ekonomike (EEZ) që do të thotë se vendet e BE-së kanë të drejtën ekskluzive të peshkimit, stërvitjes dhe kryerjes së aktiviteteve të tjera ekonomike.

Por ndërsa Turqia njeh Qipron Veriore si të pavarur, Ankaraja ka deklaruar se ka të gjithë të drejtat për të eksploruar në ujërat e Mesdheut. Në maj 2019, në kohën kur filluan mosmarrëveshjet, ministri turk i Energjisë, Fatih Donmez, tha: “Turqia do të vazhdojë operacionet e saj.”

Ai shtoi se marrëveshjet e njëanshme të bëra midis Qipros dhe vendeve të rajonit që u përpoqën të “vidhnin” të drejtat e Turqisë dhe qipriotëve turq nuk kishin “asnjë vlefshmëri ligjore”.

Deri në gusht të vitit 2020, qëllimi i operacioneve shpuese eksploruese të Turqisë u zgjerua duke përfshirë ujërat në brigjet e jugut të Qipros dhe një zonë më të madhe deti në Mesdheun Lindor midis Qipros dhe Greqisë.

Greqia pretendon se kjo zonë është mbi kufirin e saj kontinental dhe në këtë mënyrë ka të drejta ekskluzive për çdo depozitë të mundshme të gazit dhe naftës.