Sulmi që ndryshoi lojën, si u planifikua për muaj me radhë eliminimi i liderit suprem të Iranit

Sulmi që vrau udhëheqësin suprem të Iranit, Ajatollah Ali Khamenei, nuk ndodhi në mes të natës, siç mund të pritej, por në pikë të mëngjesit.

Kjo sepse SHBA-të dhe Izraeli vendosën të përfitonin nga një informacion kritik i inteligjencës që kishte mbërritur vetëm disa orë më parë.

Prej muajsh, ata kishin pritur një moment të përshtatshëm kur figurat e larta iraniane mund të mblidheshin dhe mësuan se Khamenei do të ishte në një kompleks në qendër të Teheranit të shtunën në mëngjes.

Ata kishin gjithashtu të dhëna për vendndodhjen e figurave të tjera të larta ushtarake dhe të inteligjencës që po takoheshin në të njëjtën kohë.

Prej muajsh, SHBA-të dhe Izraeli kishin ndjekur lëvizjet e udhëheqësit suprem. Metodat e sakta mbeten sekrete, megjithëse presidenti amerikan Donald Trump në një postim në rrjetet sociale i la të nënkuptohen: “Ai nuk mundi t’i shpëtonte inteligjencës sonë dhe sistemeve tona shumë të sofistikuara të ndjekjes.”

Ky mund të ketë qenë një burim njerëzor që raportonte, por më e mundshme është ndjekja teknike e individëve iranianë, shkruan BBC.

Në luftën 12-ditore të qershorit të kaluar, Izraeli kishte shënjestruar shkencëtarë dhe zyrtarë të lidhur me programin bërthamor iranian dhe raportohej se kishte përdorur depërtimin në sistemet e telekomunikacionit dhe telefonisë celulare për të kuptuar lëvizjet e individëve. Kjo përfshinte ndonjëherë edhe ndjekjen e truprojave të lidhur me zyrtarë kyç.

Me kalimin e kohës, kjo ndihmon në ndërtimin e një “modeli jete” për të parashikuar dhe kuptuar aktivitetin si dhe për të gjetur momente dobësie.

Irani e dinte që udhëheqësi suprem ishte në shënjestër të armiqve të tij, dhe dështimi për të identifikuar e trajtuar këto dobësi sugjeron një dështim të thellë të sigurisë dhe kundër-inteligjencës iraniane, ose aftësinë e SHBA-ve dhe Izraelit për të përshtatur metodat e tyre.

Iranianët mund të kenë llogaritur se një sulm në mes të ditës ishte më pak i mundshëm.

Në këtë rast, sipas New York Times, inteligjenca erdhi nga CIA, por iu dorëzua Izraelit për të kryer goditjen.

Shenjat tregojnë një ndarje pune: Izraeli përqendrohet në goditjen e objektivave të udhëheqjes, ndërsa SHBA-të më shumë në objektiva ushtarake.

Inteligjenca ofroi mjaftueshëm paralajmërim për lëvizjet e udhëheqësit suprem dhe zyrtarëve të tjerë, duke lejuar planifikimin e një sulmi me avionë që mund të lëshonin raketa me rreze të gjatë.

Në vend të një goditjeje të vetme, plani ishte që ky sulm të shënonte nisjen e një fushate më të gjerë dhe u përshpejtua për të shfrytëzuar mundësinë.

Avionët izraelitë mund të marrin rreth dy orë për të arritur Teheranin, por nuk është e qartë nga sa larg u lëshuan municionet.

Kur u mor vendimi, raportohet se avionët izraelitë përdorën 30 bomba për të goditur kompleksin rreth orës 09:40 me orën lokale.

Kjo mund të ketë qenë sepse udhëheqësi suprem ende përdorte një bunker nëntokësor nën kompleks për mbrojtje (edhe pse jo nga më të thellët që ka regjimi).

Mund të kenë qenë të nevojshme disa municione për të depërtuar mjaftueshëm thellë për të siguruar goditjen e objektivit.

U goditën edhe vende të tjera në kryeqytetin iranian, përfshirë zyrën e presidentit Masoud Pezeshkian, i cili më vonë publikoi një deklaratë duke thënë se ishte i sigurt.

Tre zyrtarë të lartë të mbrojtjes iraniane janë konfirmuar të vrarë, përfshirë sekretarin e Këshillit të Mbrojtjes Ali Shamkhani, Ministrin e Mbrojtjes Gjeneral Brigade Aziz Nasirzadeh dhe komandantin e IRGC-së Gjeneral Mohammad Pakpour.

Kur avionët kryen sulmin, ishte mesnatë në Mar-a-Lago, Florida, ku presidenti Trump ishte mbledhur me disa nga zyrtarët e tij kryesorë për të monitoruar ngjarjet. Do të duheshin orë derisa të vinte konfirmimi se udhëheqësi suprem ishte vrarë.

Irani ishte përgatitur për këtë mundësi, pasi raportime qarkulluan se planet mbi pasardhësit në udhëheqje, jo vetëm për Khamenein por edhe për një sërë zyrtarësh të lartë ishin vendosur. Kjo do të thotë se ende nuk është e qartë se çfarë do të nënkuptojë kjo vrasje për ecurinë e konfliktit.