Izraelitët presin që Trump të mbajë qëndrim të ashpër ndaj Iranit

Ndërsa bota pret inaugurimin e presidentit të ardhshëm të SHBA-së, Donald Trump, izraelitët presin që administrata e re do të fokusohet në sigurimin e një marrëveshjeje zyrtare paqeje me Arabinë Saudite për të ngritur një pengesë kundër Iranit.

Megjithatë, ndërsa Trump përgatitet të kthehet në Shtëpinë e Bardhë me një premtim për t’i “funduar luftërat” në vend që t’i fillojë ato, mbeten pyetja sesa me vendosmëri do të shtyjë për armëpushim në Gaza dhe Liban – dhe sa i vendosur do të jetë qëndrimi i tij ndaj Iranit.

Moty Cristal, një ish-negociator izraelit, i tha Iran International: “Gabimi më i madh i atyre që vërtet nuk e kuptojnë strategjinë e luftës është se ata po bien në grackën e të menduarit që Trump t’i japë fund luftës.

“Për shkak të qëllimit të Hamasit për të sabotuar marrëveshjen e paqes me Arabinë Saudite, lufta në Gaza nuk mund të shihet si një çështje më vete. Ndërsa Trump ka folur tashmë për një opsion armëpushimi në Liban, Gaza duhet parë përmes një këndvështrimi rajonal.”

Ai tha se qëllimi i vërtetë i Hamasit më 7 tetor kishte dy objektiva, lirimin e të burgosurve palestinezë dhe prishjen e marrëveshjes izraelito-saudio-amerikane që ishte nisur nga Trump me Marrëveshjen e Abrahamit të vitit 2020, duke siguruar paqen midis Izraelit dhe shteteve arabe si p.sh. Emiratet e Bashkuara Arabe dhe Bahreini.

Në janar 2023, ambasadori i Arabisë Saudite në MB, Princi Khalid bin Bandar, i tha BBC-së se pakti ishte “afër”, përpara sulmeve vdekjeprurëse nga Hamasi i mbështetur nga Irani më 7 tetor. Që atëherë, vendi ka mbetur i vendosur në kërkesat e tij për të parë krijimin e një shteti palestinez përpara se të zyrtarizohet paqja me Izraelin.

“Ne të gjithë e kuptojmë se Trump do të marrë përsipër iniciativën saudite dhe shkatërrimin e administratës së Biden dhe do ta rifillojë atë, kështu që Gaza duhet parë nga perspektiva rajonale. Nuk është vetëm traktati i mbrojtjes SHBA-Saudite që është në tryezë tani”, shpjegoi Cristal.

Ndërsa hapi i parë drejt stabilitetit rajonal është përfundimi i luftës në Gaza, Cristal tha se kryeministri izraelit Benjamin Netanyahu, i cili dëshiron “të pastrojë njollën e tij të 7 tetorit dhe të riformulojë trashëgiminë e tij”, duhet ta shikojë Gazën si pjesë të një pakti rajonal.

“Si Bibi [Netanyahu] dhe Trump duan që kjo të jetë trashëgimia e tyre,” shtoi Cristal. “Lëvizja e parë e Trump drejt stabilitetit në rajon do të jetë kjo, me një çmim më të ulët, pa çizmet e SHBA-së në terren.”

Një zyrtar izraelit i njohur me këtë çështje foli gjithashtu me Iran International, në kushte anonimiteti për shkak të temës së ndjeshme. “Të gjithë janë ende të lumtur që Trump është zgjedhur, por ata e dinë se ai do të bëjë presion mbi Izraelin për t’i dhënë fund luftës,” tha burimi. “Ata gjithashtu mendojnë se ai do të heqë presionin mbi Iranin, jo do ta rrisë atë. Netanyahut nuk do t’i jepen frerë të lirë ndaj Iranit. Trump dëshiron paqe dhe biznes, kështu që ai nuk do të lejojë asgjë të dëmtojë fushat e naftës në Iran”.

Një burim i inteligjencës izraelite, duke folur gjithashtu në kushte anonimiteti, i tha Iran International se rezultati do të varet nga kush e përbën administratën e ardhshme. “Kjo varet më shumë nga këshilltarët e Trump dhe me kë do ta rrethojë veten më shumë se çdo gjë tjetër, kështu që gjërat janë ende të pasigurta nëse ai do të detyronte një armëpushim apo do të mbante një qëndrim më të ashpër ndaj Iranit”, tha ai.

Vitin e kaluar, tre vjet pas nënshkrimit të Marrëveshjes së Abrahamit të vitit 2020, anëtarët e Kongresit ishin të zëshëm në mbështetjen e tyre për të shtuar sauditët në iniciativë ndërsa bisedimet SHBA-Izrael-Saudi vazhdonin në prapaskenë. Në një ngjarje përpara shpërthimit të luftës së Gazës në Kapitolin e SHBA-së të organizuar nga Iniciativa N7, një bashkëpunim midis Këshillit Atlantik dhe Fondacionit Jeffrey M. Talpins, Terry Uolff i Këshillit të Sigurisë Kombëtare të Shtëpisë së Bardhë konfirmoi se marrëveshja ishte ende në diskutim ndërsa administrata Biden vazhdoi trashëgiminë e marrëveshjeve të paqes arabo-izraelite të Trump.

Republikanja Kathy Manning (D-NC) tha se bashkimi saudit në një pakt do të “ndihmonte në krijimin e një mburoje kundër Iranit”, shteti i pasur me naftë. Por edhe që nga lufta, perspektiva duket të jetë pozitive, pavarësisht nga qëndrimi i saudit se paqja me Izraelin duhet të varet nga krijimi i një shteti palestinez. Pas dyerve të mbyllura, bisedimet mes dy vendeve janë ende duke u zhvilluar.

Kirsten Fontenrose, një anëtare jorezidente e Këshillit Atlantik, tha: “Bashkëpunimi i qetë midis Izraelit dhe Arabisë Saudite as nuk është ngrirë dhe as është ngadalësuar një vit pas sulmit të Hamasit ndaj Izraelit… Arabia Saudite dhe Izraeli vazhdojnë në mënyrë diskrete me ritmin e ndërthurjes së mendjes në Zonat që të dyja shpresojnë se do të rrisin ekonomitë e tyre, do të pengojnë armiqtë e tyre dhe do të parandalojnë shfaqjen e rrymave të reja”./Iran International/