Nga Covid-i te rimëkëmbja ekonomike, sfidat e Kinës për vitin 2023

Pas një fundi të trazuar të një viti të rëndësishëm dhe sfidues, Kina shkon në vitin 2023 me shumë pasiguri dhe me një vështrim drite në fund të tunelit të pandemisë.

Kaosi i krijuar nga dalja e papritur dhe e papërgatitur e liderit Xi Jinping nga zero-Covid këtë vit të ri.

Por rihapja ofron gjithashtu një dritëz shprese për shumë njerëz: pas tre vitesh kufizimesh dhe izolimit global të vetë-imponuar, jeta në Kinë më në fund mund të kthehet në normalitet pasi kombi i bashkohet pjesës tjetër të botës për të mësuar të jetojë me virus.

“Tani kemi hyrë në një fazë të re të reagimit ndaj Covid, ku mbeten sfida të vështira”, tha Xi në një fjalim televiziv kombëtar në natën e Vitit të Ri. “Të gjithë po mbahen me forcë të madhe dhe drita e shpresës është pikërisht para nesh. Le të bëjmë një përpjekje shtesë për t'ia dalë mbanë, pasi këmbëngulja dhe solidariteti do të thotë fitore", shtoi ai.

Xi kishte vendosur më parë legjitimitetin e tij politik në zero-Covid. Tani, ndërsa strategjia e tij e kushtueshme shpërbëhet në një kthesë të papritur pas protestave mbarëkombëtare kundër saj, shumë kanë mbetur duke vënë në dyshim mençurinë e tij.

Protestat, të cilat në disa vende panë kërkesa të rralla që Xi dhe Partia Komuniste të "tërhiqen", mund të kenë përfunduar, por ndjenja e jashtëzakonshme e zhgënjimit ende nuk është zhdukur.

Fjalimi i tij i Vitit të Ri vjen ndërsa ekonomia e goditur nga bllokimi i Kinës përballet me tendosje më të menjëhershme nga një shpërthim spirale që ka goditur fabrikat dhe bizneset, përpara asaj që ka të ngjarë të jetë një rrugë e gjatë dhe e ndërlikuar drejt rimëkëmbjes ekonomike.

Kufijtë e saj të mbyllur fort po hapen gradualisht dhe turistët kinezë janë të etur për të eksploruar përsëri botën, por disa vende duken të kujdesshme për t'i pranuar ato, duke vendosur kërkesa të reja për një test negativ Covid përpara udhëtimit.

Dhe se sa shpejt vizitorët globalë do të kthehen në Kinë është një pyetje tjetër. Xi, i cili kohët e fundit u rishfaq në skenën botërore pasi siguroi një mandat të tretë në pushtet, ka sinjalizuar se shpreson të rregullojë marrëdhëniet e prishura me Perëndimin, por axhenda e tij nacionaliste dhe "miqësia pa kufi" me Rusinë ka të ngjarë t'i ndërlikojë gjërat.

Sistemi i brishtë spitalor është i mbingarkuar. Dhe ekspertët paralajmërojnë se më e keqja nuk ka ardhur ende. Perspektiva është e zymtë. Disa studime vlerësojnë se numri i të vdekurve mund të jetë mbi një million.

Kufizimet e Pekinit për Covid-in e kanë nxjerrë Kinën jashtë sinkronizimit me pjesën tjetër të botës. Tre vjet bllokime dhe kufizime kufitare kanë ndërprerë zinxhirët e furnizimit, kanë dëmtuar bizneset ndërkombëtare dhe kanë dëmtuar flukset e tregtisë dhe investimeve midis Kinës dhe vendeve të tjera.

Ndërsa Kina i bashkohet pjesës tjetër të botës për të jetuar me Covid, implikimet për ekonominë globale janë potencialisht të mëdha.

Çdo rritje në rritjen e Kinës do të sigurojë një nxitje jetike për ekonomitë që mbështeten në kërkesën kineze. Do të ketë më shumë udhëtime dhe prodhime ndërkombëtare. Por rritja e kërkesës do të rrisë gjithashtu çmimet e energjisë dhe lëndëve të para, duke vënë presion në rritje mbi inflacionin global.

Analistët nga Capital Economics presin që ekonomia e Kinës të tkurret me 0.8% në tremujorin e parë të 2023, përpara se të rimëkëmbet në tremujorin e dytë.

Ekspertë të tjerë gjithashtu presin që ekonomia të rimëkëmbet pas marsit. Në vitin e ri, tensionet mund të shpërthejnë sërish mbi Tajvanin, kontrollin teknologjik, si dhe mbështetjen e Kinës për Rusinë – gjë që Xi e nënvizoi gjatë një takimi virtual me presidentin rus Vladimir Putin më 30 dhjetor.

Të dy udhëheqësit shprehën një mesazh uniteti, me Xi duke thënë se të dy vendet duhet të "forcojnë koordinimin strategjik" dhe "të injektojnë më shumë stabilitet në botë", sipas medias shtetërore kineze Xinhua.

Kina është "e gatshme të punojë" me Rusinë për të "qëndruar kundër hegjemonizmit dhe politikës së pushtetit" dhe për të kundërshtuar njëanshmërinë, proteksionizmin dhe "bullizmin", tha Xi. Ndërkohë, Putini e ftoi Xi-n të vizitojë Moskën në pranverën e vitit 2023.

Burimi: CNN