Putin mund ta mendojë seriozisht përdorimin e armëve bërthamore, ç’pritet të ndodhë më pas

Ndërsa Rusia pëson pengesa të rënda dhe kundërsulmimi i Ukrainës vazhdon, shqetësimet për lëvizjen e radhës të presidentit rus Vladimir Putin vijojnë. Ai nuk duket se ka shumë opsione, madje edhe përdorimi i mundshëm i armëve bërthamore nuk është plotësisht jashtë tryezës.

Megjithëse përpjekjet ushtarake ruse kanë qenë në rënie që nga ditët e para të luftës, ekziston ende mundësia që Rusia mund të përdorë arsenalin e saj bërthamor në Ukrainë për të ndalur mbështetjen ushtarake perëndimore për Kievin dhe për t'i dhënë Rusisë epërsinë psikologjike.

Çfarë do të ndodhte nëse Rusia do të bënte një sulm bërthamor? Me shumë mundësi do të ishte një sulm taktik, me një raketë bërthamore më të vogël. Dikush mund të supozojë se llogaritja ruse do të ishte se si rezultat, Ukraina do të detyrohej të ndalonte aktivitetin e saj ushtarak dhe negociatat do të pasonin. Rusia mund të supozojë se Perëndimi do të refuzojë të mbështesë Ukrainën ushtarakisht, nga frika e një konflikti bërthamor në rritje.

Por pasojat do të ishin shumë të vështira për t'u parashikuar - dhe me shumë mundësi do të ishin shumë të pafavorshme për Rusinë. Si fillim, sulmi bërthamor i Rusisë nuk do të shihej si një shenjë fuqie, por më tepër si një shenjë dobësie ekstreme; si një lëvizje përfundimtare, e dëshpëruar.

Duke lënë mënjanë faktin se NATO-ja do të ndihej e detyruar të reagonte ndaj sulmit bërthamor të Rusisë dhe të vendoste një qëndrim edhe më të fuqishëm kundër Rusisë, është e dyshimtë që Ukraina do të ndalonte papritur mbrojtjen e vetes. Meqenëse vija e frontit është shumë e gjatë dhe përqendrimet e grupeve janë të kufizuara, një sulm taktik bërthamor nuk do të arrinte shumë më tepër se sa mundet aktualisht.

Përveç kësaj, do të ishte shumë e vështirë për të kontrolluar pasojat e rrezatimit në ditët në vijim, duke lënë trupat dhe territorin e Rusisë potencialisht viktima të ekspozimit.

Përgjigja ndërkombëtare kundër Rusisë do të ishte e fortë dhe e ashpër, veçanërisht pasi vetë territori i Rusisë nuk është nën kërcënim. Ndoshta vendi rus në Këshillin e Sigurimit të OKB-së do të sfidohej dhe shumë vende që aktualisht mbështesin në heshtje Rusinë, si Kina, mund të rimendojnë pozicionin e tyre.

Sanksionet nga perëndimi do të bëheshin edhe më ekstreme. Më e rëndësishmja, i gjithë rregullorja e pas Luftës së Dytë Botërore për mospërdorimin e armëve bërthamore do të binte poshtë.

Për Ukrainën dhe çdo vend tjetër në kufi me Rusinë, mesazhi do të ishte i qartë; Rusia është një kërcënim ekzistencial dhe nëse nuk ia del, do të përdorë armë bërthamore. E vetmja përgjigje logjike do të ishte që vendet më të vogla fqinje të kenë akses të lehtë në kapacitete të ngjashme reagimi dhe rritje të parandalimit bërthamor.

Anëtarët evropianë të NATO-s kanë përvetësuar se mund të mbështeten në ombrellën ushtarake të Shteteve të Bashkuara. Megjithatë, fakti mbetet se që kur ish-presidenti Donald Trump hyri në jetën politike të SHBA-së dhe Kina filloi të merrte një fokus në rritje të Amerikës, evropianët kanë qenë të shqetësuar.

Pika e kthesës për Shtetet e Bashkuara dhe Evropën për përdorimin e një reagimi bërthamor mund të jetë ndryshe. Duhet mbajtur mend gjithashtu se, edhe gjatë Luftës së Ftohtë, ka pasur diskutime nëse SHBA do të ishte vërtet e gatshme të rrezikonte jetën e miliona qytetarëve amerikanë duke mbrojtur Evropën me armët e veta bërthamore.

Dikush mund të argumentojë gjithashtu se sa më shumë kapacitet ushtarak të kenë evropianët, aq më mirë është për NATO-n dhe ndarjen e barrës transatlantike. Rrjedhimisht, Shtetet e Bashkuara kanë inkurajuar vazhdimisht Evropën që të marrë më shumë përgjegjësi për sigurinë e saj.

Deri më sot, armët bërthamore kanë qenë diçka që kanë pasur vendet e mëdha dhe të fuqishme ushtarakisht, por jo ato më të voglat (me disa përjashtime), edhe pse do të ishte relativisht e lehtë për vendet më të vogla të fillonin programin e tyre të armëve bërthamore.

Nëse një numër në rritje i vendeve më të vogla në periferinë e tyre do të kishin armë bërthamore, fuqitë e mëdha globale mund ta kishin të vështirë këtë situatë. Kjo gjithashtu do të shumëfishonte rrezikun e luftës bërthamore. Sot, ideja e rritjes së sasisë së vendeve evropiane me armët e tyre bërthamore mund të shihet si e paimagjinueshme. Megjithatë, duhet të kujtojmë se pas Luftës së Dytë Botërore, shumë vende evropiane po reflektonin për armët bërthamore. Për shembull, Suedia kishte programin e saj të armëve bërthamore pas luftës dhe hulumtimet e fundit tregojnë se Suedia ishte më afër zotërimit të armëve bërthamore sesa mendohej më parë.

Burimi: Euroactiv