Flash News

Gjykojeni protestën nga kundërshtarët

Aksident në Greqi, ndërron jetë 16-vjeçari shqiptar

Protesta trazon PS-në/ Zegjineja e ‘meme-ve’ sulmon influenceren: Shëmtirë, diote. Balla kapet me Reuters

Vrasja në Paskuqan/ Autori është gjurmuar deri në Bovillë, ka braktisur mjetin

Publikoi tezën e Letërsisë 20 minuta pas nisjes së provimit, përjashtohet maturanti në Kukës

Bota

"Qielli nuk është kufiri"/ Rivaliteti SHBA-Kinë po shtrihet nga toka në hapësirë, kush pritet të dominojë

Politiko 21 Qershor 2021, 08:58

"Qielli nuk është kufiri"/ Rivaliteti SHBA-Kinë po

Kur bëhet fjalë për intensifikimin e rivalitetit midis Shteteve të Bashkuara të Amerikës dhe Kinës, qielli nuk është aspak kufiri. Ndërsa të dy vendet kalojnë për epërsi ekonomike, teknologjike, gjeopolitike dhe madje ideologjike në Tokë, hapësira është bërë një shtrirje natyrore - dhe kufiri thelbësor - në konkurrencën e tyre të madhe.

Pas prishjes së programit hapësinor të Bashkimit Sovjetik, SHBA-të kanë shijuar një periudhë udhëheqjeje të pashembullt në hapësirë. Por vitet e fundit, ekspertët dhe politikanët amerikanë kanë paralajmëruar që Amerika së shpejti mund të sfidohet nga aftësitë hapësinore të Kinës, të cilat po rriten me ritme të shpejta.

Në vitin 2019, Kina u bë vendi i parë që zbarkoi në anën e largët të Hënës; vitin e kaluar, vendosi me sukses në orbitë satelitin e saj të fundit Beidou dhe muajin e kaluar, u bë vendi i vetëm pas SHBA-së që vendosi një rover funksional në Mars.

Kjo përparim i veçantë e nxiti administratorin e ri të NASA-s Bill Nelson e quajti Kinën "një konkurrente shumë agresive" dhe loboi në Kongres për të financuar planet e NASA-s për të çuar sërish mision në hënë.

Pavarësisht nga përparimet e saj, teknologjia hapësinore e Kinës mbetet ende pas SHBA-së. Por programi hapësinor i Kinës ka mbështetje politike dhe monetare nga Partia Komuniste në pushtet.

Javën e kaluar, konkurrenca SHBA-Kinë në hapësirë hyri në një fazë të re kur tre astronautë kinezë mbërritën në stacionin hapësinor, ende në ndërtim për një qëndrim tre-mujor. I vetmi stacion tjetër hapësinor në orbitë është Stacioni Ndërkombëtar i Hapësirës (ISS), një bashkëpunim i udhëhequr nga SHBA-ja me Rusinë, Evropën, Japoninë dhe Kanadanë.

Për 23 vitet e fundit, ISS është vizituar nga më shumë se 200 astronautë nga 19 vende - përveç Kinës. Që nga viti 2011, NASA e ka të ndaluar të bashkëpunojë me Kinën. Ky përjashtim ka nxitur Pekinin për të ndërtuar stacionin e tij hapësinor, Tiangong, i cili pritet të përfundojë në fund të vitit të ardhshëm - dy vjet para se ISS të planifikohet të hiqet nga përdorimi, në 2024.

Nëse SH.B.A. dhe partnerët e saj ndërkombëtarë nuk vendosin të zgjasin jetën operative të ISS, stacioni hapësinor Tiangong i Kinës së shpejti mund të bëhet posti i vetëm i ekuipazhit në orbitë - ai që astronautët e NASA-s nuk lejohen të bashkohen nga ligji amerikan.

Ndërsa ISS ishte kryesisht një sipërmarrje SHBA-Rusi dhe ka të ngjarë që në vitet që vijnë, aleancat në hapësirë do të pasqyrojnë gjithnjë e më shumë linjat gjeopolitike në Tokë.

Tashmë, zyrtarët kinezë të hapësirës kanë bërë të qartë se dëshirojnë të mirëpresin astronautët e huaj në bordin e stacionit hapësinor pas përfundimit të ndërtimit. Kina po bashkon gjithashtu duart me Rusinë për të ndërtuar një stacion të përbashkët kërkimor në polin jugor të hënës deri në 2035 - një strukturë që do të jetë e hapur për pjesëmarrjen ndërkombëtare.

Burimi: CNN