Studimi: Europianët ulin në masë konsumin, të zhgënjyer nga shpërndarja e pabarabartë e kostove

Rritjet e çmimeve të ushqimeve dhe mungesat në treg kanë shqetësuar shumicën e konsumatorëve evropianë, thuhet në një studim të ri. Gati gjysma e të anketuarve besojnë se këto kosto po shpërndahen në mënyrë të padrejtë në të gjithë kontinentin.

Në prag të festimeve të dimrit, konsumatorët në Evropë po ulin kostot e ushqimit për të përballuar mungesat dhe rritjen e çmimeve, sipas një sondazhi me 5,000 njerëz në 10 vende evropiane.

Të dhënat tregojnë se shumica e konsumatorëve mendojnë se lufta në Ukrainë ka rritur çmimet e ushqimeve në Evropë, ndërsa shumë tregojnë për një shpërndarje të pabarabartë të këtyre kostove dhe fitimeve të fituara nga lufta.

“Pothuajse gjysma mendojnë se këto kosto po shpërndahen në mënyrë të padrejtë, me 48% të të anketuarve që besojnë se lufta u ka mundësuar shitësve dhe prodhuesve të ushqimit të bëjnë më shumë fitime”, thuhet në një deklaratë të studiuesve.

Hulumtimi u krye nga një konsorcium universitetesh në Evropë dhe i udhëhequr nga Universiteti Aarhus me mbështetjen e Institutit Evropian të Inovacionit dhe Teknologjisë (EIT Food).

Në fillim të këtij viti, Oxfam International raportoi se pasuria e miliarderëve të ushqimit dhe energjisë është rritur me më shumë se 400 miliardë euro – ose 453 miliardë dollarë – që nga viti 2020, që është e barabartë me 1 miliard dollarë fitim çdo dy ditë.

Produktet në të cilat blerësit ndjejnë se çmimet janë rritur më shumë janë produktet shtazore, si mishi i kuq (55%), peshku (52%) dhe bulmeti (51%).

Sipas sondazhit, kjo ka bërë që gati katër në 10 konsumatorë (37%) të blejnë më pak mish të kuq, ndërsa një e treta blejnë më pak peshk dhe shpendë (33% për secilin).

'Sjellje të tjera të kursimit të kostos' të vëzhguara nga studiuesit janë kalimi në markat dhe dyqanet më të lira për të vazhduar mbushjen e shportës së blerjeve.

Edhe pse, sipas studimit, disa konsumatorë po zgjedhin të shkurtojnë plotësisht artikujt e caktuar nga sendet e tyre ushqimore. Këto janë kryesisht ushqime komode (12%) – p.sh. ushqime të përgatitura – dhe pije alkoolike (10%).

Rritja e varfërisë ose zgjedhje 'më të qëllimshme'

Në vitin 2021, 7.3% e popullsisë së përgjithshme të BE-së nuk mund të përballonte një vakt me mish, peshk ose një ekuivalent vegjetarian çdo të dytën ditë, sipas Safe Food Advocacy Europe.

Në mënyrë të ngjashme, hulumtimi i udhëhequr nga universitetet evropiane zbuloi se rritja e çmimeve të ushqimeve i ka shtyrë konsumatorët të bëjnë zgjedhje 'më të qëllimshme' të blerjes.

Me fjalë të tjera, mbi gjysma e të anketuarve thanë se kontrollojnë çmimet më shumë se para pandemisë, ndërsa katër nga dhjetë pretendojnë se bëjnë më pak blerje të paplanifikuara. Kjo paraqet një rritje prej 35% dhe 26%, respektivisht, që nga viti 2020.

Në përgjithësi, tendenca në Evropë tregon se shumica e njerëzve i përshtatën zakonet e tyre të blerjeve ose duke i kushtuar më shumë vëmendje çmimeve të ushqimeve ose duke bërë më shumë 'zgjedhje të ndërgjegjshme', si p.sh. kontrollimi i etiketave ose kërkimi i 'risive ushqimore'.

Burimi: Euractiv