Tensionet në Ukrainë, Rusia dhe SHBA-ja marrin qëndrime më të ashpra përpara bisedimeve të ardhshme

Moska dhe Uashingtoni morën të dy qëndrime pa kompromis ditën e djeshme përpara bisedimeve të tjera për grumbullimin e trupave ruse pranë Ukrainës. SHBA-ja kundërshtoi kërkesën për të ndalur zgjerimin e NATO-s dhe Kremlini tha se do të shohë shpejt nëse ia vlen të vazhdojë negociatat.

Në bisedimet në Gjenevë të hënën, Rusia këmbënguli në garancitë që parandalonin zgjerimin e NATO-s në Ukrainë dhe vende të tjera ish-sovjetike dhe kërkoi që të tërhiqeshin dislokimet e aleancës ushtarake në Evropën Lindore. Shtetet e Bashkuara i hodhën poshtë me vendosmëri kërkesat.

"Ne nuk do të lejojmë askënd të mbyllë politikën e dyerve të hapura të NATO-s," tha ambasadorja e SHBA Julianne Smith, e dërguara e vendit në aleancë, duke vendosur një ton të ashpër për bisedimet e ardhshme me Moskën dhe duke përjashtuar çdo lëshim për zgjerimin e aleancës drejt lindjes.

Zëdhënësi i Kremlinit Dmitry Peskov i përshkroi bisedimet e Gjenevës si "të hapura, gjithëpërfshirëse dhe të drejtpërdrejta", por theksoi se Moska dëshiron rezultate të shpejta.

"Ne nuk shohim asnjë arsye të rëndësishme për optimizëm," u tha ai gazetarëve.

Peskov tha se bisedimet Rusi-NATO në Bruksel ditën e sotme dhe takimi i OSBE-së në Vjenë të enjten do të tregojnë nëse negociatat e mëtejshme janë të vlefshme.

"Do të bëhet e qartë se në çfarë drejtimi dhe si të vazhdohet dhe nëse ka kuptim," tha ai. "Ne absolutisht nuk do të pranonim zvarritjen e këtij procesi pafundësisht".

Smith tha se "asnjë aleat i vetëm brenda aleancës së NATO-s nuk është i gatshëm të lëvizë ose të negociojë ndonjë gjë që lidhet me politikën e dyerve të hapura të NATO-s".

SHBA vlerëson se Rusia ka grumbulluar rreth 100,000 trupa pranë Ukrainës, çka ka ngjallur frikën e një pushtimi.

Moska thotë se nuk ka plane për të sulmuar dhe kundërshton kërkesën e Uashingtonit për të tërhequr forcat e saj, duke thënë se ka të drejtë t'i vendosë ato kudo që të jetë e nevojshme.

Presidenti Vladimir Putin ka paralajmëruar se Kremlini do të marrë "masa ushtarako-teknike" të papërcaktuara nëse SHBA dhe aleatët e saj nuk i plotësojnë kërkesat e tij.

Ai foli me anëtarët e Këshillit të tij të Sigurimit, duke thënë se donte të diskutonte çështje të paspecifikuara lidhur me sigurinë dhe infrastrukturën në zonat kufitare.

Sekretarja e shtypit e Shtëpisë së Bardhë Jen Psaki tha se ishte "shumë herët për të thënë nëse rusët janë seriozë në lidhje me rrugën drejt diplomacisë apo jo", ose nëse ata do t'i përdorin bisedimet si "pretekst për të pretenduar se diplomacia nuk mund të funksionojë" dhe ecni përpara me një pushtim.

Psaki anashkaloi pyetjet nëse SHBA ranë dakord që bisedimet e Gjenevës nuk dhanë arsye për optimizëm më të madh.

Megjithatë, ajo vuri në dukje se ato kishin përfshirë diskutime rreth vendosjes së raketave në Evropë dhe kufizimeve reciproke në stërvitjet ushtarake.

“Ka një sërë diskutimesh që mund të jenë pjesë e një rruge diplomatike, por në fund i takon rusëve të përcaktojnë nëse ata do të marrin një qasje serioze,” tha Psaki.

Zëvendësministri i Jashtëm Sergei Ryabkov, i cili udhëhoqi delegacionin rus në Gjenevë, tha pas takimit se do të ishte e vështirë të bëhej ndonjë përparim në çështje të tjera nëse SHBA dhe aleatët e saj pengojnë kërkesën e Rusisë për garanci që pengojnë zgjerimin e NATO-s.

SHBA dhe aleatët e saj hedhin poshtë kërkesën që NATO të mos pranojë anëtarë të rinj, duke theksuar se një parim kyç i aleancës është se anëtarësimi është i hapur për çdo vend kualifikues dhe asnjë i huaj nuk ka të drejtën e vetos.

Por Uashingtoni dhe NATO thonë gjithashtu se janë të gatshëm të diskutojnë kontrollin e armëve, masat e ndërtimit të besimit, transparencën më të madhe dhe reduktimin e rrezikut nëse Rusia merr një qëndrim konstruktiv.

Zëvendëssekretarja amerikane e shtetit, Wendy Sherman tha se ajo informoi Këshillin e Atlantikut të Veriut mbi bisedimet e saj në Gjenevë.

“Shtetet e Bashkuara janë të përkushtuara për të punuar në hap me aleatët dhe partnerët tanë për të nxitur uljen e tensionit dhe për t'iu përgjigjur krizës së sigurisë të shkaktuar nga Rusia”, shkroi ajo në Twitter.

SHBA paralajmëroi se Rusia do të përballet me sanksione të paprecedentë nëse sulmon Ukrainën.

Në mes të tensioneve, ushtria ruse tha se 3,000 trupa po merrnin pjesë në stërvitje në poligonet e qitjes në rajonet Voronezh, Belgorod, Bryansk dhe Smolensk afër Ukrainës.

Në vitin 2014, Rusia aneksoi Gadishullin e Krimesë të Ukrainës pas përmbysjes së liderit të saj miqësor ndaj Moskës dhe hodhi peshën e saj pas një kryengritjeje separatiste në lindje të vendit, ku më shumë se shtatë vjet luftime kanë vrarë mbi 14,000 njerëz.

Një marrëveshje paqeje e vitit 2015 e ndërmjetësuar nga Franca dhe Gjermania ka ndihmuar në përfundimin e betejave në shkallë të gjerë, por përleshjet e shpeshta kanë vazhduar dhe përpjekjet për të negociuar një zgjidhje politike kanë dështuar.

Të martën, presidenti ukrainas Volodymyr Zelenskyy u takua në Kiev me zyrtarë francezë dhe gjermanë mbi perspektivat për një takim tjetër të liderëve të tre vendeve dhe Rusisë, duke thënë se ai dëshironte "bisedime thelbësore për t'i dhënë fund konfliktit".

Ministri i Jashtëm ukrainas Dmytro Kuleba tha se ai foli me sekretarin amerikan të shtetit Antony Blinken të martën, duke thënë se Kievi dhe Uashingtoni "mbeten të bashkuar në kërkimin e de-përshkallëzimit përmes diplomacisë dhe forcës".

Burimi: Euronews