Tensionet përshkallëzohen, besimi te presidenti i Ukrainës bie; “shkëlqimi” dhe rënia e Volodymyr Zelenskyy

Si një rishtar politik që nuk ka gjasa të kandidojë për të qenë president i Ukrainës, Volodymyr Zelenskyy u zotua të kontaktojë me rebelët e mbështetur nga Rusia në lindje, të cilët po luftonin forcat ukrainase dhe të bënte hapa drejt zgjidhjes së konfliktit. Garancitë kontribuan në fitoren e tij dërrmuese në 2019.

Por pas 2 vitesh e gjysmë në detyrë, Zelenskyy po shikon të shpërbëhet mbështetja e tij dikur e madhe, ndërsa Ukraina qëndron në atë që shumë kanë frikë se është pragu i një pushtimi rus që jo vetëm do të merrte rajonet rebele, por ndoshta edhe pjesën tjetër të vendit.

Për t'i bërë gjërat edhe më keq, presidenti aktual, të cilin Zelenskyy e mundi në 2019-n, është kthyer me guxim në vend për t'u përballur me akuzat për tradhti dhe për të nxitur kundërshtimin ndaj tij. Analistët, ndërkohë, sugjerojnë se Moska po kërkon të forcojë mbështetjen mes politikanëve pro-rusë në Ukrainë dhe se grumbullimi i forcave ruse pranë kufirit të Ukrainës synon pjesërisht destabilizimin e politikës së vendit.

Shërbimet e inteligjencës britanike pretenduan muajin e kaluar se Rusia po kërkonte të rrëzonte qeverinë e Zelenskyy dhe ta zëvendësonte atë me liderin e një partie të vogël që kundërshton ambiciet e Ukrainës për t'u bashkuar me NATO-n dhe Bashkimin Evropian.

Zelenskyy u përpoq të qetësonte turbulencën politike të dielën duke minimizuar paralajmërimet e shtuara nga SHBA për mundësinë e afërt të një pushtimi rus.

"Ne i kuptojmë të gjitha rreziqet," tha Zelenskyy, duke shtuar se nëse dikush ka ndonjë "informacion në lidhje me një pushtim 100% të sigurt, duke filluar nga data 16", ai duhet të dalë përpara.

Manovrat dhe zhgënjimi mes ukrainasve të zakonshëm paraqesin një sfidë të rëndësishme për një vend ku demokracia ka qenë e turpshme për dekada. Në 20 vitet e fundit, Ukraina ka duruar dy kryengritje të rëndësishme – njëra që detyroi përsëritjen e zgjedhjeve presidenciale të mashtruara dhe protestat masive e të përgjakshme që e shtynë presidentin mik të Kremlinit të largohej nga vendi në 2014. Aleancat politike shpesh ndryshojnë dhe partitë shndërrohen në entitete të reja.

“Rreziku më i madh për Ukrainën dhe rreziku më i madh për sovranitetin e shtetit tonë… është destabilizimi brenda shtetit tonë”, tha Zelenskyy muajin e kaluar.

Por ukrainasit kanë pak besim se Zelenskyy mund ta sigurojë atë stabilitet. Sipas një sondazhi të janarit nga Instituti Ndërkombëtar i Sociologjisë në Kiev, vetëm 30% e njerëzve të vendit duan që Zelenskyy të kandidojë për një mandat të dytë dhe akoma më pak 23% do të votonin për të.

Konflikti i vazhdueshëm në lindjen rebele dhe perspektiva e një lufte në shkallë të gjerë nuk janë faktorët e vetëm në rënien e mbështetjes së tij.

"Zelenskyy premtoi t'i jepte fund luftës dhe të mposhte korrupsionin, por kjo nuk ndodhi," tha Anatoly Rudenko, një shofer 48-vjeçar në Kiev. “Çmimet po rriten, korrupsioni nuk është larguar dhe ne kemi filluar të jetojmë edhe më të varfër.”

“Mrekullia nuk ndodhi. Situata vetëm sa po përkeqësohet”, tha Tatyana Shmeleva, një ekonomiste 54-vjeçare.

Zgjedhjet e ardhshme parlamentare të Ukrainës do të mbahen në vitin 2023 dhe të gjitha sondazhet tregojnë se partia pro-presidenciale në pushtet, Shërbëtori i Popullit, mund të humbasë kontrollin e parlamentit. Kjo do të komplikonte ambiciet e Zelenskyy për një mandat tjetër në vitin 2024, kështu që peizazhi politik mund të ndryshojë në mënyrë drastike.

Por tensionet aktuale mund të funksionojnë edhe në favor të tij në planin afatgjatë.

“Kërcënimet nga Rusia mund ta ndihmojnë paradoksalisht Zelenskyin – ai thjesht po përpiqet të bashkojë të gjithë ata që janë për një Ukrainë të pavarur dhe evropiane”, tha Grigory Khoronenko, një programues në Kiev. “Mund të mos ketë luftë, por Zelenskyy tashmë ka marrë ndihmë ushtarake dhe financiare nga Perëndimi, e cila do të shkojë për të mbështetur moralin”.

Raporti i inteligjencës britanike që pretendonte se Rusia mund të kërkonte të instalonte politikanin Yevheniy Murayev si president të Ukrainës, nuk dha asnjë skenar sesi mund të funksiononte ai plan. Murayev dikur ishte pjesë e partisë opozitare të Medvedchuk, por u nda dhe formoi një parti të tijën që nuk ka vende në parlament.

Raporti i Mbretërisë së Bashkuar ndezi spekulime të gjera rreth qëllimit të mundshëm të mbrapshtë të Rusisë, por shumë ukrainas e kundërshtuan atë si të pamenduar.

“Unë e perceptoj me skepticizëm versionin britanik për Murayev; kjo mund të jetë diçka që Rusia e hodhi qëllimisht ... për të krijuar një perde të rreme tymi dhe për të fshehur lojtarët e vërtetë drejt të cilëve është orientuar Kremlini, "tha Fesenko.

Të premten, këshilli i sigurisë kombëtare i Ukrainës vendosi një sanksion pesë-vjeçar kundër një kanali televiziv në pronësi të Murayev.

Burimi: AP