Tre atentate ndaj Trump në 2 vite, motivet, arrestimet dhe pasojat në politikën amerikane

“Ky i imi është një profesion i rrezikshëm.” Një Donald Trump që na ka mësuar me deklarata të forta, shpesh plot zemërim, këtë herë flet me një ton të qetë për atentatin e ri ndaj tij, i cili sapo u shmang në Washington.  Ai pothuajse e minimizon ngjarjen, pa i dhënë një peshë politike: autorin e dyshuar, Cole Tomas Allen, e quan “një njeri të sëmurë”. Një “ujk i vetmuar”, si protagonistët e sulmeve të mëparshme kundër tij: dy prej tyre u ndaluan në kohë, ndërsa i pari – ai ku presidenti i ardhshëm mbeti i plagosur – ka ende shumë pika që nuk janë sqaruar plotësisht. Një atentat që pati pasoja të mëdha politike.

Si e ndryshoi atentati në Butler fushatën elektorale

13 korrik 2024. Në Butler, Pennsylvania, Thomas Matthew Crooks, një 20-vjeçar pa precedent penal, arrin të qëllojë nga maja e një ndërtese drejt Donald Trump, i cili po mbante një miting në ajër të hapur, në një podium rreth 130 metra larg.

Një plumb i kalibrit të madh e prek kandidatin republikan, duke e plagosur në veshin e djathtë. Një tjetër goditje vret një person nga publiku, pas skenës. Snajperët e Shërbimit Sekret, të pozicionuar mbi ndërtesat përreth, hapin zjarr pak sekonda më vonë dhe e vrasin Crooks-in. Truproja e Trump reagon menjëherë: e mbulojnë dhe hidhen të gjithë përtokë. Por sapo kuptohet se sulmi është neutralizuar, Trump, i gjakosur, ngre grushtin drejt qiellit ndërsa rojet e tij e tërheqin larg.

Është imazhi i liderit luftarak që, që nga ai moment, kthehet në simbolin e fushatës së tij elektorale.

Dhe pikërisht pas këtij atentati, po atë mbrëmje, hyn në lojë edhe Elon Musk. Njeriu më i pasur në botë vendos të rreshtohet në krah të Trump, duke e mbështetur me qindra miliona dollarë investime elektorale dhe duke u ngjitur me të në skenat e fushatës për të tërhequr votat e të rinjve dhe fansave të teknologjisë.

Me Musk rikthehet në skenë edhe Peter Thiel, miliarderi i Palantir Technologies. Dhe një ditë më pas, të dy bindin Trump që të zgjedhë si zëvendës në biletën presidenciale JD Vance: një figurë e lidhur ngushtë me Thiel, mentor i tij ideologjik, ish-punëdhënës në karrierën në fondet e investimeve teknologjike dhe financues i fushatës që e çoi në Senatin e Ohios.

Nuk u sqaruan kurrë plotësisht arsyet që e shtynë një 20-vjeçar introvert drejt një akti kaq ekstrem. Dy hije mbeten mbi këtë histori.

E para: disa policë lokalë e kishin parë teksa ngjitej në ndërtesë, por nuk ndërhynë. Mund të ketë qenë një dështim komunikimi, ose rivaliteti që shpesh del në pah në vendngjarje mes forcave lokale dhe agjentëve “federalë” si ata të FBI apo Shërbimit Sekret.

E dyta: vendimi për të kremuar shumë shpejt trupin e atentatorit, një lëvizje që ngriti edhe më shumë pikëpyetje.

Rasti Routh, i fshehur në fushën e golfit të Trump në Florida

Dy muaj më pas, më 15 shtator, vetëm 50 ditë para zgjedhjeve presidenciale, ndërsa Donald Trump po luante golf në klubin e tij privat në Palm Beach, Florida, një agjent i Shërbimit Sekret vëren një tytë arme që dilte nga gardhi.

Ryan Wesley Routh, një aktivist 58-vjeçar me ide politike të paqarta, shumë i fokusuar te lufta në Ukrainë (ka thënë se ka luftuar në front, më pas e ka mohuar se është rekrutuar, por është filmuar duke marrë pjesë në protesta në Kiev), kishte qëndruar i fshehur aty për 12 orë.

Ai ishte i armatosur me një pushkë SKS të pajisur me shënjestër optike.

Sapo kupton se është zbuluar, largohet pa qëlluar asnjë plumb, por kapet pak më vonë në autostradën interstatale 95. Me vete kishte dokumente ku shprehte qartë qëllimin për të eliminuar kandidatin republikan të asaj kohe.

Arrestohet një ekstremist i djathtë në Kaliforni, tension para zgjedhjeve

Episodi i fundit në këtë klimë të rënduar para zgjedhjeve ndodh më 12 tetor, në Coachella, California. Jemi më pak se një muaj nga votimi dhe Donald Trump tashmë detyrohet t’i mbajë mitingjet i rrethuar nga xhama antiplumb.

Vem Miller, 49 vjeç nga Las Vegas, arrestohet në një postbllok pranë zonës së mitingut. Në SUV-in e tij të zi gjenden një pushkë snajperi, një pistoletë dhe karikatorë me kapacitet të lartë. Po ashtu, edhe disa pasaporta dhe dokumente identiteti me emra të ndryshëm, si dhe targa të ndryshme, që dyshohet se do t’i përdorte për arratisje.

FBI nuk e ka klasifikuar kurrë zyrtarisht këtë rast si tentativë atentati ndaj presidentit të ardhshëm. Por sherifi i qarkut deklaroi se, me arrestimin e Miller – pjesë e një grupi ekstrem të djathtë anti-shtet, “Qytetarët Sovranë” – është “parandaluar tentativa e tretë për të vrarë Trump”.

Më shumë se një “ujk i vetmuar”, ai përshkruhet si një lloj anarkisti. Sipas sherifit Chad Bianco: “Janë njerëz që nuk besojnë në asnjë formë qeverie, njerëz në periferi të shoqërisë.”

Dhuna politike sistemike, alarm për SHBA

Kriminologët flasin hapur: Amerika ka hyrë në një territor të ri, të panjohur më parë, të dhunës politike sistemike.

Polarizimi ekstrem i politikës amerikane duket se ka ndezur edhe më shumë instinktet vrasëse të ekstremistëve dhe individëve të paqëndrueshëm apo asocialë, në një vend që është i armatosur deri në dhëmbë. Një vend që, në fakt, ka pasur gjithmonë një histori të fortë dhune.

Shifrat janë të forta: një në tre nga 45 presidentët e Shteteve të Bashkuara ka qenë objekt atentatesh. Mes tyre edhe Ronald Reagan, i plagosur rëndë në vitin 1981 nga një person me probleme mendore.

Dhe bilanci bëhet edhe më i rëndë: katër presidentë – gati një në dhjetë – janë vrarë. Abraham Lincoln në 1865, James A. Garfield në 1881, William McKinley në 1901 dhe John F. Kennedy në 1963./CorrieredellaSera