Udhëheqësit evropianë mbështesin planin arab për Gazën

Vendet kryesore evropiane kanë thënë se mbështesin një plan të mbështetur nga Arabët për rindërtimin e Gazës që do të kushtonte 53 miliardë dollarë (41 miliardë £) dhe do të shmangte zhvendosjen e palestinezëve nga territori, shkruan BBC. 

Plani, i hartuar nga Egjipti dhe i miratuar nga udhëheqësit arabë, është hedhur poshtë nga Izraeli dhe nga presidenti i SHBA-së, Donald Trump, i cili paraqiti vizionin e tij për ta kthyer Rripin e Gazës në një "rivierë të Lindjes së Mesme".

Të shtunën, ministrat e jashtëm të Francës, Gjermanisë, Italisë dhe Britanisë e përshëndetën planin, i cili kërkon që Gaza të rindërtohet për pesë vjet.

Në një deklaratë, ata thanë se propozimi premton "përmirësim të shpejtë dhe të qëndrueshëm të kushteve katastrofike të jetesës" për popullin e Gazës.

Plani kërkon që Gaza të qeveriset përkohësisht nga një komitet ekspertësh të pavarur dhe që paqeruajtësit ndërkombëtarë të vendosen në territor.

Komiteti do të jetë përgjegjës për mbikëqyrjen e ndihmës humanitare dhe menaxhimin e përkohshëm të çështjeve të Gazës nën mbikëqyrjen e Autoritetit Palestinez.

Propozimi u hartua mes shqetësimeve në rritje se marrëveshja e brishtë e armëpushimit të Gazës mund të shembet pasi faza e parë gjashtëjavore skadoi më 1 mars.

Izraeli ka bllokuar ndihmat që të hyjnë në territor për t'i bërë presion Hamasit që të pranojë një propozim të ri të SHBA-së për një zgjatje të përkohshme të armëpushimit, gjatë të cilit do të liroheshin më shumë pengje të mbajtura në Gaza në këmbim të të burgosurve palestinezë.

Por Hamasi ka këmbëngulur që faza e dytë e armëpushimit, e cila do të shihte tërheqjen e plotë të trupave izraelite, duhet të fillojë siç është rënë dakord.

Izraeli do të dërgojë një ekip negociator në Katar të hënën për të marrë pjesë në bisedimet për zgjatjen e armëpushimit, tha zyra e kryeministrit Benjamin Netanyahu.

Mbetet e paqartë nëse ose kur do të zbatohet faza e dytë e marrëveshjes së armëpushimit. Por një zëdhënës i Hamasit, Abdel Latif al-Qanoua, foli për "tregues pozitivë" për bisedimet e javës së ardhshme.

Plani i mbështetur nga arabët për të ardhmen e Gazës është një alternativë ndaj idesë së Trump që SHBA të marrë territorin dhe të rivendosë popullsinë e saj.

Egjipti e paraqiti planin në një samit urgjent të Ligës Arabe të martën dhe ai u mirëprit nga Autoriteti Palestinez dhe Hamasi.

Por si Shtëpia e Bardhë ashtu edhe Ministria e Jashtme izraelite thanë se nuk arritën të adresonin realitetet në Gaza.

“Banorët nuk mund të jetojnë në mënyrë njerëzore në një territor të mbuluar me mbeturina dhe mjete të pashpërthyera”, tha Brian Hughes, një zëdhënës i Këshillit të Sigurisë Kombëtare të Trump, të martën vonë.

“Presidenti Trump i qëndron vizionit të tij për të rindërtuar Gazën të lirë nga Hamasi”, shtohet në deklaratë.

Deklarata e lëshuar nga katër vendet evropiane të shtunën tha se ata ishin "të përkushtuar për të punuar me nismën arabe" dhe ata vlerësuan "sinjalin e rëndësishëm" që shtetet arabe kishin dërguar duke e zhvilluar atë.

Deklarata thoshte se Hamasi "nuk duhet të qeverisë më Gazën dhe as të jetë kërcënim për Izraelin" dhe se të katër vendet "mbështesin rolin qendror për Autoritetin Palestinez dhe zbatimin e agjendës së tij të reformave".

Pothuajse të gjithë 2.3 milionë banorët e Gazës u është dashur të lënë shtëpitë e tyre që nga fillimi i armiqësive. Izraeli filloi operacionet ushtarake pas sulmit të Hamasit në tetor të vitit 2023, i cili vrau rreth 1200 njerëz dhe pa peng 251 të tjerë.

Gaza ka pësuar një shkatërrim të madh me një ndikim të madh humanitar. Më shumë se 48,000 palestinezë janë vrarë gjatë aksioneve ushtarake të Izraelit, sipas ministrisë së shëndetësisë të drejtuar nga Hamasi, dhe shumë infrastrukturë në të gjithë rripin është rrafshuar nga sulmet ajrore.