Udhëheqësit talebanë zhvillojnë vizitën e pare në Europë, takim me diplomatët perëndimorë për të drejtat e njeriut në Afganistan

Talebanët dhe diplomatët perëndimorë do të takohen sot në Oslo për bisedime mbi krizën humanitare në Afganistan dhe të drejtat e njeriut, veçanërisht ato të grave, liritë e të cilave janë frenuar nga islamistët e linjës së ashpër.

Në vizitën e tyre të parë në Evropë që nga kthimi në pushtet në gusht, talebanët do të takohen me përfaqësues të Shteteve të Bashkuara, Francës, Britanisë, Gjermanisë, Italisë, Bashkimit Evropian dhe Norvegjisë.

Delegacioni i talebanëve kryesohet nga ministri i Jashtëm Amir Khan Muttaqi. Diskutimet me dyer të mbyllura, të ndihmuara nga Norvegjia, do të mbahen në hotelin Soria Moria.

Diskutimet pritet të fokusohen në situatën humanitare të Afganistanit, e cila është përkeqësuar në mënyrë drastike që nga gushti i kaluar, kur fondamentalistët u rikthyen në pushtet 20 vjet pasi u rrëzuan.

Ndihma ndërkombëtare u ndal, duke përkeqësuar gjendjen e miliona njerëzve që tashmë vuajnë nga uria pas disa thatësirave të rënda.

Thomas West, përfaqësuesi i posaçëm i SHBA-së për Afganistanin, shkroi të dielën në Twitter: "Ndërsa ne kërkojmë të trajtojmë krizën humanitare së bashku me aleatët, partnerët dhe organizatat e ndihmës, ne do të vazhdojmë diplomacinë me sy të qartë me talebanët në lidhje me shqetësimet tona dhe interesin tonë të qëndrueshëm në një Afganistan stabil, që respekton të drejtat dhe gjithëpërfshirës."

Asnjë vend nuk e ka njohur ende qeverinë talebane dhe Ministrja e Jashtme norvegjeze Anniken Huitfeldt theksoi se bisedimet "nuk do të përfaqësojnë një legjitimim ose njohje të talebanëve".

"Por ne duhet të flasim me autoritetet de fakto në vend. Ne nuk mund të lejojmë që situata politike të çojë në një fatkeqësi humanitare edhe më të keqe," tha Huitfeldt të premten.

Ndërkohë, talebanët shpresojnë se bisedimet do të ndihmojnë "transformimin e atmosferës së luftës... në një situatë paqësore", tha zëdhënësi i qeverisë Zabihullah Mujahid për AFP të shtunën.

Që nga gushti, ndihma ndërkombëtare, e cila financonte rreth 80 për qind të buxhetit afgan, është pezulluar dhe Shtetet e Bashkuara kanë ngrirë 9.5 miliardë dollarë në asete në bankën qendrore afgane.

Papunësia është rritur shumë dhe pagat e nëpunësve civilë nuk paguhen prej muajsh në vendin, tashmë të shkatërruar nga disa thatësira të rënda.

Uria kërcënon tani 23 milionë afganë, ose 55 për qind të popullsisë, sipas Kombeve të Bashkuara, e cila thotë se i duhen 4.4 miliardë dollarë nga vendet donatore këtë vit për të trajtuar krizën humanitare.

Komuniteti ndërkombëtar po pret të shohë se si talebanët synojnë të qeverisin pasi u akuzuan për shkelje të të drejtave të njeriut gjatë qëndrimit të tyre të parë në pushtet midis 1996 dhe 2001.

Ndërsa islamistët pretendojnë se janë modernizuar, gratë janë ende të përjashtuara kryesisht nga punësimi në sektorin publik dhe shumica e shkollave të mesme për vajza mbeten të mbyllura.

Dy gra aktiviste u zhdukën këtë javë në Kabul. Të dielën, gjatë ditës së parë të vizitës tre-ditore në Oslo, talebanët u takuan me anëtarë të shoqërisë civile afgane, duke përfshirë gra aktiviste dhe gazetare, për bisedime mbi të drejtat e njeriut.

Një nga ata që ndoqi takimet, aktivistja për të drejtat e grave Jamila Afganistani, i tha AFP-së "ishte një takim pozitiv që thyen akullin".

Talibanët "shfaqën vullnet të mirë... Le të shohim se cilat do të jenë veprimet e tyre, bazuar në fjalët e tyre," tha ajo.

Ndërkohë, zëdhënësi i talebanëve Zabihullah Mujahid tha në një postim në Twitter: "Të gjithë afganët duhet të punojnë së bashku për rezultate më të mira politike, ekonomike dhe të sigurisë".

"Pjesëmarrësit... pranuan se mirëkuptimi dhe bashkëpunimi i përbashkët janë të vetmet zgjidhje."