Zelensky hyn në një rol që pak pritej: Presidenti i Ukrainës gjatë kohës së luftës

Edhe pse dyshimet kanë mbetur për gatishmërinë e tij për të udhëhequr, Volodymyr Zelensky, një ish-aktor, dha shfaqjen e jetës së tij ndërsa forcat ruse përgatiteshin për të pushtuar.

Ai u shfaq në televizionin ukrainas herët të enjten në mëngjes (24 shkurt), teksa kërcënimi i luftës ishte duke u rritur. Së pari, Presidenti i Ukrainës Volodymyr Zelensky iu drejtua 44 milionë qytetarëve të Ukrainës. Pastaj ai iu drejtua 144 milionë rusëve që jetonin në vendin fqinj dhe iu lut atyre të parandalonin një sulm që do tw ngjallte epokat më të errëta në Evropë që nga Lufta e Dytë Botërore.

“Dëgjoni zërin e arsyes,” tha zoti Zelensky pas mesnatës së të enjtes në Kiev. "Populli ukrainas dëshiron paqe."

Ishte një përpjekje e pasionuar për të shpëtuar vendin e tij - dhe nuk funksionoi. Disa orë më vonë, një pushtim rus në shkallë të gjerë kishte filluar dhe Zelensky, një ish-aktor televiziv dhe komik, ishte bërë një udhëheqës i kohës së luftës. Dhe për momentin, ndërsa sulmi rus po vazhdon, ukrainasit janë mbledhur rreth tij. Fjalimi i tij dramatik si dhe paraqitja e tij në Konferencën e Sigurisë së Mynihut fundjavën e kaluar, ku ai paralajmëroi aleatët evropianë për "zbutjen" e Rusisë, i kanë dhënë Zelensky-t diçka që as aleatët e tij normalisht nuk do t'ia atribuonin atij - gravitas*.

Ai tani do të përballet me krizën më të madhe në historinë moderne të vendit të tij, edhe pse duhet të përballet me Presidentin Vladimir V. Putin të Rusisë.

“Putini filloi një luftë kundër Ukrainës dhe kundër gjithë botës demokratike”, tha Zelensky në një fjalim të dytë kombëtar të enjten, pasi ushtarët rusë goditën objektivat në 16 qytete në të gjithë vendin, duke përfshirë kryeqytetin, Kiev. “Ai dëshiron të shkatërrojë vendin tonë dhe gjithçka që kemi ndërtuar. Por ne e dimë forcën e popullit ukrainas”.

"Ju jeni të pathyeshëm," shtoi ai. "Ju jeni ukrainas."

Natyrisht, mbetet thellësisht e pasigurt se sa gjatë, apo edhe nëse, ukrainasit mund të qëndrojnë vërtet kundër një force shumë më të madhe dhe superiore ruse, ose nëse Zelensky do të vazhdojë të përparojë në një rol për të cilin nuk ka pasur asnjë eskperiencë. Opinioni publik ende mund të kthehej ashpër kundër tij, siç ndodhi në mes të shkurtit ndërsa kërcënimi i luftës rritej. Dhe një rrezik më serioz po fshihet: një atentat i mundshëm – një perspektivë që edhe zyra e Zelensky-t e ngriti të enjten ndërsa forcat ruse po i afroheshin Kievit.

Maria Zolkina, një analiste politike ukrainase që punon në Fondacionin e Iniciativave Demokratike, tha se Zelensky “nuk zgjodhi të luftojë dhe ai nuk është president i një kohe lufte. Por që nga dje, kur nga inteligjenca e tij u bë e qartë se çfarë forme do të merrte sulmi, ai po vepron saktësisht se si duhet të veprojë një president në regjimin e kohës së luftës.”

Zelensky erdhi në pushtet si një luftëtar i korrupsionit, i sigurt në kohën e aftësisë së tij për të ndërmjetësuar një paqe në konfliktin e gjatë me separatistët e mbështetur nga Rusia, të kufizuar më pas në lindje të vendit. Ai fitoi pjesën dërrmuese, me 73% të ukrainasve që e mbështesin atë ndaj presidentit aktual, Petro Poroshenko, një biznesmen i pasur që kishte mbajtur një qëndrim të ashpër kundër Moskës.

Zelensky nuk kishte asnjë përvojë paraprake në politikë përveç se kishte luajtur rolin e një presidenti në televizion. Ai fitoi në një axhendë populiste duke synuar një klasë të pasur oligarkësh dhe premtoi të ishte një president pragmatik, vizioni i të cilit për Ukrainën ishte një vend që nuk ishte as “një partner i korruptuar i Perëndimit” dhe as “motra e vogël e Rusisë”. Mbështetja e tij më e fortë erdhi nga Ukraina jugore dhe lindore, duke përfshirë rajonet Donetsk dhe Luhansk të përfshirë nga konflikti, një pjesë e të cilave përfshihen nga dy enklava separatiste, pavarësinë e të cilave Putini njohu të hënën. Që atëherë, dyshimet kanë mbetur për gatishmërinë e tij për të lundruar në Ukrainë përmes ngushticave të tilla të rrezikshme dhe ekspertizën e këshilltarëve me të cilët ai ka rrethuar veten, shumë të tërhequr nga studioja e tij e komedisë, Kvartal 95. Ndërsa njerëzit e tij mbrojtës dhe ushtarakë respektohen mirë, dhe ai ka ndërtuar dalëngadalë një ekip meritokratik. Që nga pushtimi i Rusisë, ata janë në vijën e parë të frontit. Dhe Zelensky, në apelin e tij për t'i dhënë fund luftës, e kapi atë moment dhe gjithë dramën e tij në një mënyrë që pakkush e priste, duke i dhënë një populli të rrethuar një pikë grumbullimi shumë të nevojshëm.

Kur ai iu drejtua drejtpërsëdrejti popullit rus, duke iu folur atyre në në rusisht, ai iu referua atyre si fqinjë dhe familje, edhe pse pranoi dallimet dhe pranoi se ata ndoshta nuk do t'i dëgjonin kurrë fjalët e tij, duke pasur parasysh kontrollin e ngushtë të Kremlinit në mediat ruse të lajmeve. Ai u përpoq të trajtonte akuzat kryesore të ngritura kundër ukrainasve nga Kremlini. Ukrainasit nuk ishin nazistë, tha Zelensky, i cili është hebre dhe gjyshi i të cilit kishte shërbyer në Ushtrinë Sovjetike gjatë gjithë luftës. Ata nuk e urrenin kulturën ruse, tha ai.

"Ne jemi të ndryshëm," tha ai, "por kjo nuk është një arsye për të qenë armiq. Ne duam ta përcaktojmë, ta ndërtojmë vetë të ardhmen tonë, në mënyrë paqësore, të qetë dhe të ndershme”.

Parlamenti i Ukrainës shpalli gjendjen e jashtëzakonshme ushtarake dhe qeveria njoftoi se do t'i jepte armë kujtdo me përvojë luftarake që ishte gati të mbronte vendin dhe u bëri thirrje njerëzve të dhurojnë gjak për veteranët e plagosur.

“E ardhmja e popullit tonë ukrainas varet nga çdo qytetar”, tha Zelensky të enjten.

“Armiku ka pësuar humbje të mëdha”, shtoi ai. “Humbjet e armikut do të jenë edhe më të mëdha. Ata erdhën në tokën tonë. Ukraina është nën sulm nga veriu, lindja dhe jugu. Sulmuar nga ajri. Punimet e mbrojtjes. Sot, ushtria dhe solidariteti kombëtar janë shtylla kryesore e shtetësisë ukrainase". Ishte një deklaratë shpresëdhënëse duke marrë parasysh se sa fuqi ruse janë kundër ushtarëve të tij.

Rruga e Zelensky-t pasqyron atë të vendit të tij, i cili ka qenë në luftë me separatistët e mbështetur nga Rusia për tetë vjet. Dekada e fundit ka parë që krenaria kombëtare dhe përdorimi i gjuhës ukrainase të rritet në mënyrë dramatike, së bashku me besimin te demokracia dhe një orientim properëndimor. Besimi në Rusi dhe respekti për qeverinë autoritare të zotit Putin, është zvogëluar.

"Ai bëri një transformim sepse në thelb shoqëria ukrainase e bëri këtë transformim," tha Volodymyr Yermolenko, një filozof që redakton revistën "Ukraina World".

Presidenti ishte "një person nga Ukraina lindore, një rusfolës, i cili e bënte biznesin e tij në rusisht," tha ai, duke iu referuar kanalit televiziv të zotit Zelensky, Kvartal 95. "Rusët do të kishin pritur politika pro-ruse nga ana e tij, por ai e kupton se rusët duan të bëjnë gjithçka sipas kushteve të tyre dhe të shtyjnë Ukrainën përreth dhe të mohojnë ekzistencën e Ukrainës. Sigurisht, ai gradualisht u bë një patriot tipik ukrainas."

Dhe ukrainasit janë mbledhur rreth Zelensky-t, edhe nëse përpjekjet e tij fillestare për të minimizuar prognozën e zymtë të Presidentit Biden për pushtimin rus në shkallë të plotë shkaktuan shqetësim dhe i kushtuan vendit kohë vendimtare për t'u përgatitur.

“Ai është komandanti i përgjithshëm dhe ushtria ukrainase po ndjek udhëzimet e tij. Tani ne po e mbështesim, ai po udhëheq vendin në luftë, duke shpërfillur çdo kritikë sesi mund të ishte trajtuar më mirë. Roli i tij është jashtëzakonisht i rëndësishëm tani.”

Uniteti është i dukshëm në një Ukrainë, e cila është karakterizuar nga një politikë e përçarë. Edhe paraardhësi i Zelensky, Poroshenko - të cilin qeveria e Zelensky donte ta arrestonte me akuzat për tradhti dhe mbështetje të terrorizmit që shumë e konsideruan si të motivuar politikisht - qëndroi pas tij.

"Dua që të gjithë të shohin se Kievi demonstron sjellje të përgjegjshme," shkroi ai në Facebook.

Ka pasur disa që duan që Zelensky të bëjë paqe me çdo çmim.

“Dua që presidenti ynë të tundë një flamur të bardhë, dua që ne të heqim dorë për sa kohë që nuk ka luftë”, tha Oksana Zymunova, një shitëse 23-vjeçare që kërkon me furi një biletë treni në stacionin qendror të Kievit. “Vetëm pa luftë. E kuptoj se ai është i frikësuar se njerëzit nuk do ta pranojnë atë”, tha ajo, duke iu referuar Zelensky-t, “por ai duhet të ngrejë një flamur të bardhë”.

Por shumica e ukrainasve kanë qëndruar të patundur.

"Njerëzit po qëndrojnë këtu për të rrezikuar jetën e tyre sepse ky vend është më shumë se thjesht territor," tha Fedir Serdiuk, 26 vjeç, i cili drejton një biznes trajnimi për ndihmën e parë.

"Kjo i ka bashkuar njerëzit," tha ai, duke shtuar se ndërsa tensionet u përshkallëzuan, "njerëzit po blinin municion në vend të biletave të avionit". Por zonja Kaleniuk kishte frikë se Zelensky ishte lënë vetëm nga aleatët perëndimorë, të cilët nuk kishin vendosur sanksione mjaft të forta ndaj zotit Putin dhe mundësive të tij.

"Ajo që po ndodh tani është e ngjashme me atë që ndodhi në vitin 1939," tha zonja Kaleniuk, duke iu referuar pushtimit të Polonisë nga Gjermania naziste.

“Askush nuk besonte se Gjermania do të pushtonte një vend evropian. Dhe askush nuk besonte se Putini, Hitleri i ri i kohës sonë, do të pushtonte një komb paqësor. Civilët e parë tashmë janë vrarë dhe do të ketë më shumë vuajtje. Ne i kemi paralajmëruar partnerët tanë perëndimorë se duhet të jeni të ashpër me Rusinë – mos u qetësoni me ta. Është një ftesë për më shumë dhunë.”

*dinjiteti, serioziteti ose solemniteti i sjelljes. Një post për të cilin ai ka ekspertizën dhe gravitasin.

Burimi: The New York Times