Zgjedhjet Europiane 2024/ Sondazhet parashikojnë fitore për partitë e krahut të djathtë

Qindra miliona evropianë po votojnë për të zgjedhur 720 anëtarë të Parlamentit Evropian, me mbështetje në rritje për të djathtën ekstreme.

Sondazhet e para në Austri dhe Gjermani sugjerojnë një lëvizje të pritshme në të djathtë, duke kërcënuar të dobësojë shumicën pro-evropiane në Parlamentin Evropian.

Partia e ekstremit të djathtë të Lirisë së Austrisë (FPÖ) kryeson zgjedhjet në Austri, me gjashtë eurodeputetë (nga tre) dhe 27% të votave, sipas një sondazhi nga transmetuesi publik ORF.

Vendi i dytë është një betejë e ngushtë midis ÖVP-së së qendrës së djathtë, me pesë eurodeputetë (në rënie nga shtatë) dhe 23.5%, dhe socialistëve të SPÖ, me gjithashtu pesë eurodeputetë dhe 23% të votave.

Në Gjermani, partia kristiandemokrate CDU dhe CSU parashikohet të marrë vetëm rreth 30% të votave, të ngjashme me 29% në 2019, e ndjekur nga Alternativa për Gjermaninë e ekstremit të djathtë në vendin e dytë me 16.5%, nga 11% në vitin 2019. Socialdemokratët e kancelarit Olaf Scholz vijojnë me 14%, dhe të Gjelbrit me 12%. Pjesëmarrja është 64%.

Pas katër ditësh votimi, projeksionet e para për dhomën e re legjislative do të dalin pas orës 20:00 dhe përsëri pas orës 23:00, kur qendrat e votimit mbyllen në Itali, shkruan Euronews.

Holanda tashmë ka konfirmuar lëvizjen në të djathtë
Në vende të tilla si Holanda, votimi u zhvillua të enjten - dhe sondazhi i tij i daljes sugjeron se partia PVV e Geert Wilders do të marrë shtatë vende - duke konfirmuar një lëvizje drejt partive të krahut të djathtë euroskeptik të parashikuar nga sondazhet e mëparshme.

Kjo lëvizje nuk ishte aq ekstreme sa disa prisnin, duke i mundësuar aleancës së Gjelbër të Majtë-Laburistëve, e cila parashikohet nga exit poll të marrë tetë vende holandeze në Parlamentin Evropian, të pretendojë fitoren.

Rezultati i Wilders është një kapërcim megjithatë nga deputeti aktual i partisë në PE, kështu që sipas çdo standardi duket si një pengesë për përfitime të mëdha në të djathtën ekstreme.

Me rreth 373 milionë votues nga 27 shtete anëtare të BE-së – që për herë të parë përfshin rreth 16 dhe 17-vjeçarë – është ushtrimi më i madh demokratik shumë-shtetëror në botë.

Rezultatet përcaktojnë se cilët 720 anëtarë të Parlamentit Evropian do të diskutojnë mbi legjislacionin e BE-së gjatë pesë viteve të ardhshme.

Ajo zhvillohet pas pesë viteve të trazuara të dominuara nga pandemia Covid-19 dhe pushtimi në shkallë të plotë të Ukrainës – për të mos përmendur një kosto në rritje të jetesës që dominoi shqetësimet e votuesve.

Sondazhet e opinionit sugjerojnë se e djathta ekstreme do të jetë e para në vendet kryesore, duke përfshirë Wilders në Holandë dhe Mitingun Kombëtar të Marine Le Pen në Francë.

Detyrat e para
Ndër detyrat e para të eurodeputetëve do të jetë miratimi i kandidatit për të udhëhequr Komisionin Evropian, me presidenten aktuale Ursula von der Leyen që shpreson të sigurojë një mandat të dytë.

Dinamika elektorale mund ta bëjë atë më sfiduese, pasi sondazhet paraprake sugjerojnë një dobësim të koalicionit që e mbështeti ngushtë në 2019 – kur ajo fitoi 383 vota, vetëm shtatë më shumë seç i nevojitej.

Asnjë parti e vetme nuk ka shumicën në Parlamentin Evropian dhe votat shpesh vendosen çështje për çështje duke gjetur një koalicion që komandon shumicën e kërkuar.

Dhoma ka qenë gjithmonë e dominuar nga dy grupet e saj të mëdha, Partia Popullore Evropiane e qendrës së djathtë dhe Socialistët e qendrës së majtë.

Të dy humbën shumicën e tyre të kombinuar në zgjedhjet e vitit 2019, që kur u është dashur të krijojnë aleanca jozyrtare me parti të tilla si të Gjelbërit dhe Liberalët – dhe sondazhet sugjerojnë se ata nuk kanë gjasa ta rifitojnë atë në 2024.