Flash News

Gjykojeni protestën nga kundërshtarët

Aksident në Greqi, ndërron jetë 16-vjeçari shqiptar

Protesta trazon PS-në/ Zegjineja e ‘meme-ve’ sulmon influenceren: Shëmtirë, diote. Balla kapet me Reuters

Vrasja në Paskuqan/ Autori është gjurmuar deri në Bovillë, ka braktisur mjetin

Publikoi tezën e Letërsisë 20 minuta pas nisjes së provimit, përjashtohet maturanti në Kukës

KRYESORE

Çfare duhet të bëjnë prindërit që të rrisin një fëmijë me vetëbesim

Politiko 26 Qershor 2017, 16:46

Çfare duhet të bëjnë prindërit që të rrisin

Të rrisësh fëmijë nuk është punë e lehtë. Prindërit e kanë shumë mirë parasysh se fëmija është reflektim i asaj që ata i kanë mësuar që nga lindja e tij. Vetëbesimi është një ndër dhuratat më të mira të një prind mund t’u bëjë fëmijëve.

Carl Pickhardt, psikolog dhe autor i 15 parenting books, thotë që një fëmijë pa vetëbesim priret të shmangë çdo eksperiencë të re apo sfiduese sepse ka frikë nga dështimi. Ky mendim i pengon në jetë dhe nga të paturit të një karriere të suksesshme.

“Armiqtë e vetëbesimit janë mungesa e motivimit dhe frika,” thotë ai. Kështu që, si prind, është detyra juaj të inkurajoni dhe mbështesni fëmijët tuaj ndërkohë që marrin përsipër nisma të vështira.

Në vijim gjeni 17 këshilla për të rritur fëmijë me vetëbesim:

Vlerësoji përpjekjet e tyre pavarësisht nëse fitojnë apo humbin.

Gjatë proçesit të rritjes, rrugëtimi është më i rëndësishëm se destinacioni.

Edhe nëse fëmija juaj shtyhet nga qëllimi për të fituar, edhe nëse fiton “gabimisht” përgëzojini, përpjekjet e tyre, thotë Pickhardt. Ata nuk duhet të ndihen kurrë të turpëruar se e provuan.

“Gjatë rrugëtimit, përpjekjet e vazhdueshme dhe të qëndrueshme u japin fëmijëve shumë më shumë vetëbesim se po të përpiqen një herë në kaq për gjëra të caktuara,” shpjegon ai.

Inkurajojini të jenë kompetentë.

Inkurajojini fëmijët tuaj të praktikojnë çfarëdo aktiviteti për të cilin shfaqin interes pa ushtruar presion mbi ta.

Harmony Shu, një talent i vërtetë në piano, tha për Ellen DeGeneres që filloi ta praktikonte pianon që kur ishte 3 vjeç.

“Praktika investon përpjekje në pritshmëritë e mirëbesuara që përmirësimi është pranë,” shpjegon Pickhardt.

Lërini t’i zgjidhin problemet e tyre vetë.

Nëse ju i zgjidhni problemet e vështira të fëmijës tuaj, ata nuk do t’i zhvillojnë kurrë aftësitë për t’u përpjekur vetë për zgjidhjen e tyre.

“Ndihma e prindërve mund të parandalojë vetëbesimin e shkaktuar si pasojë e besimit se mund t’i zgjidhin problemet vetë,” shpjegon Pickhardt.

E thënë ndryshe, më mirë të marrin nota më të ulëta me meritën e tyre se 10-ta të sigurta në mënyra të tërthorta, për sa kohë që po mësojnë t’i zgjidhin problemet e tyre vetë.

Lërini të sillen sipas moshës së tyre.

Mos prisni që fëmijët tuaj të sillen si të rritur. “Kur një fëmijë ka pritshmëri të performojë vetëm aq sa prindërit, atëherë standardi jo realist mund të dekurajojë përpjekjet,” thotë ai. “Përpjekjet për të arritur pritshmëri më të përparuara për moshën mund të reduktojnë vetëbesimin.”

Inkurajoni kuriozitetin.

Ndonjëherë pyetjet e pafundme të fëmijëve mund të jenë të lodhshme por duhen inkurajuar.

Paul Harris i Universitetit të Harvard thotë për The Guardian që të bërit të pyetjeve është një ushtrim i dobishëm për zhvillimin e fëmijëve sepse kjo do të thotë që “ka gjëra të cilat ata nuk i dinë… që ka tërësi njohurish që ata nuk i kanë vizituar ende.”

Kur fëmijët fillojnë të shkojnë në shkollë pasi gjatë viteve të mëparshme janë inkurajuar të bëjnë pyetje, kanë një përparësi në krahasim me moshatarët e tyre pasi kanë eksperiencë me informacionin, raporton The Guardian. Pra mësojnë më shpejt dhe më mirë.

Jepuni atyre sfida.

Tregojuni fëmijëve që mund t’i vënë vetes dhe të arrijnë qëllime të vogla për të arritur te qëllimet më të mëdha në fund, siç është të dhënurit të biçikletës pa rrota ndihmëse.

“Prindërit mund të ushqejnë vetëbesimin duke shtuar numrin e përgjegjësive që duhet të realizojnë,” shpjegon Pickhardt.

Evitoni të krijuarit të mënyrave më të thjeshta apo të bërit të përjashtimeve për fëmijët tuaj.

Trajtimi përjashtues mund të shfaqë mungesë besimi, thotë Pickhardt. “E drejta nuk është zëvendësuese e vetëbesimit.”

Mos e kritikoni kurrë performancën e tyre.

Asgjë nuk do ta dekurajonte fëmijën tuaj më shumë se sa kritika ndaj përpjekjeve. Të dhënurit të opinionit të dobishëm dhe të bërit të sugjerimeve është në rregull, por mos u thoni kurrë që po bëjnë një punë të keqe.

Nëse fëmija juaj ka frikë nga dështimi kjo ndodh sepse ju dëshpëroheni apo shqetësoheni që ata nuk ia dalin dhe për pasojë ata druhen të provojnë eksperienca të reja.

“Shumë shpesh ndodh që kriticizmi prindëror redukton vetëbesimin e fëmijëve dhe motivimin për të provuar gjëra të reja,” thotë Pickhardt.

Trajtojini gabimet si të nevojshme për të realizuar proçesin e të mësuarit.

“Të mësuarit nga gabimet ndërton vetëbesimin,” thotë ai. Por kjo ndodh vetëm kur, ju si prindër, i trajtoni gabimet si mundësi për të mësuar dhe për t’u rritur.

Mos jini shumë protektivë ndaj tyre. Lejojini që të bëjnë gabime herë pas here dhe ndihmojini të kuptojnë se si mund të qasen me gabimet herën tjetër. Pickhardt thotë që prindërit duhet t’i shohin momentet e vështira si mundësi për fëmijët e tyre që të mos kenë frikë nga dështimi.

Mësojini t’u hapin derën mundësive të reja.

Pickhardt thotë që ju si prindër keni përgjegjësinë “t’i ekspozoni fëmijët ndaj jetës dhe eksperiencave në mënyrë që fëmijët të zhvillojnë vetëbesimin për t’ia dalë në një botë më të madhe.”

Të ekspozuarit të fëmijëve ndaj gjërave të reja i mëson ata që pavarësisht sa të frikshme të jenë gjërat, ata mund t’ia dalin.

Mësojuni atyre ato që dini.

Ju jeni heronjtë e fëmijëve tuaj, të paktën deri në moshën e adoleshencës. Përdoreni fuqinë për t’i mësuar si të mendojnë, veprojnë dhe komunikojnë. Jepni një shembull të mirë, një model.

Pickhardt thotë që duke ju parë ju teksa ia dilni, i ndihmon fëmijët të bëjnë të njejtën gjë.

Mos u thoni kur shqetësoheni për ta.

Shqetësimi prindëror mund të interpretohet jo rrallë si mënyrë për fëmijët që të mos zhvillojnë vetëbesimin. “Të shprehurit të besimit prindëror, zhvillon vetëbesimin e fëmijëve.”

Lavdërojini kur ia dalin me situatat e vështira.

Jeta nuk është e drejtë. Është e vështirë dhe çdo fëmijë do ta mësojë këtë fakt në një moment të caktuar të jetës.

Kur hasin vështirësi, Pickhardt thotë që prindërit duhet t’i ndihmojnë me këshilla si t’i përballojnë vështirësitë për të ndërtuar qendrushmërinë e tyre.

Është e rëndësishme t’u kujtoni fëmijëve tuaj që çdo rrugë drejt suksesit është e mbushur me pengesa, shton ai.

Ofroni ndihmën dhe mbështetjen tuaj por pa e tepruar.

Të dhënurit të ndihmës së tepruar mund të reduktojë aftësinë e fëmijëve tuaj për të ndihmuar veten, thotë Pickhardt.

Vlerësoni dëshirën e tyre për të provuar gjëra të reja.

Qoftë të rregjistruarit në një skuadër futbolli, apo të hipurit në lojërat pak më të rrezikshme, Pickhardt thotë që prindërit duhet të vlerësojnë nismën e fëmijëve të tyre duke thënë, “Kjo kërkon guxim për ta bërë dhe unë jam krenar/krenare për ty!”

“Rehatia vjen nga të provuarit të gjërave tashmë të njohura ndërsa kurajo është e nevojshme për të provuar gjëra të reja dhe ndryshe,” thotë ai.

Festoni emocionet e fazës së të mësuarit të gjërave të reja.

Fëmijët i kanë sytë te prindërit e tyre duke kërkuar reagime nga ata. Kështu që nëse emocionoheni se fëmijët tuaj po mësojnë notin ose se po mësojnë një gjuhë të huaj, atëherë edhe fëmijët do të jenë të emocionuar.

“Të mësuarit kërkon shumë punë dhe kur më në fund arrihet, rrit vetëbesimin kështu që shtoni dëshirën për ta bërë,” këshillon Pickhardt.