The New York Times: Si dhëndrri i Trump ndikoi në ligjin për zonat e mbrojtura në Shqipëri

Sipërmarrësi amerikan Jared Kushner, dhëndri i ish presidentit Donald Trump synon të realizojë dy projekte  turistike në Shqipëri dhe një në Serbi.

Planet e Kushner në Ballkan duket se kanë ardhur pjesërisht përmes marrëdhënieve të ndërtuara gjatë kohës që Trump ishte në detyrë shkruan "The New York Times".

Një nga projektet e propozuara do të ishte zhvillimi i një ishulli në brigjet e Shqipërisë në një destinacion turistik luksoz. Të dy këto dy projektet e para përfshijnë tokë të kontrolluar tani nga qeveritë, që do të thotë se një marrëveshje do të duhej të finalizohej me qeveritë e huaja.

Një projekt i tretë, gjithashtu në Shqipëri, do të ndërtohej në gadishullin e Zvërnecit, një zonë bregdetare prej 1000 hektarësh në jug të Shqipërisë që është pjesë e komunitetit turistik të njohur si Vlorë, ku do të ndërtoheshin disa hotele dhe qindra vila.

Pjesëmarrja e Kushner do të jetë nëpërmjet firmës së tij të investimeve, Affinity Partners, e cila ka 2 miliardë dollarë financim nga Fondi i Investimeve Publike të Arabisë Saudite, mes investitorëve të tjerë të huaj. Në një deklaratë, një zyrtar i Affinity Partners tha se nuk ishte përcaktuar nëse fondet saudite mund të jenë pjesë e ndonjë projekti që Kushner po shqyrton në Ballkan.

"Ne jemi shumë të emocionuar," tha zoti Kushner në një intervistë. “Ne nuk i kemi finalizuar këto marrëveshje, kështu që ato mund të mos ndodhin, por ne kemi punuar shumë dhe jemi shumë afër.”

Kushner krijoi kompaninë e tij të investimeve pasi la punën e tij në Shtëpinë e Bardhë si këshilltar i lartë. Ai kapitalizoi marrëdhëniet që kishte ndërtuar në negociatat e qeverisë në Lindjen e Mesme, të cilat përfshinin një marrëdhënie të ngushtë me princin e kurorës Mohammed bin Salman, sundimtarin de fakto të Arabisë Saudite.

Dhëndri i Trump përfundoi duke siguruar 2 miliardë dollarë nga fondi sovran i pasurisë së Arabisë Saudite dhe qindra miliona dollarë më shumë nga fondet e pasurisë në Emiratet e Bashkuara Arabe dhe Katar. Ai ka ndërmarrë disa hapa publik deri më tani për të investuar në fakt pjesë të mëdha të këtyre parave.

Grenell bëri gjithashtu lidhje të vlefshme gjatë kohës që ishte në qeveri, duke përfshirë disa që duket se i kanë dhënë ekipit Kushner një rrugë të brendshme për investime në Ballkan. Gjatë kohës së tij në administratën Trump, Grenell ka punuar në zgjidhjen e mosmarrëveshjeve mes Serbisë dhe Kosovës. Këto diskutime indirekt përfshinin Shqipërinë, pasi shumica e qytetarëve të Kosovës janë shqiptarë etnikë dhe Shqipëria luan një rol në diskutimet rajonale.

Përfshirja e familjes Trump në marrëveshjet e biznesit të huaj u bë një fokus kryesor gjatë mandatit të  Trump, me kritikët që në fund paditën dhe pretenduan se familja po përfitonte ilegalisht nga pagesat e huaja - të referuara si shpërblime në Kushtetutë - ndërsa  Trump ishte në detyrë. Këto çështje u hodhën poshtë si të diskutueshme nga Gjykata e Lartë kur Trump la detyrën, por ato mund të rihapen nëse ai do të kthehej në Shtëpinë e Bardhë.

Që nga largimi i detyrës, Trump është bërë partner në një projekt zhvillimi në Oman, një marrëveshje që ai u arrit nga një firmë saudite e pasurive të paluajtshme që ka lidhje me qeverinë saudite. Kushner hodhi poshtë çdo sugjerim se ai po merrte trajtim preferencial për shkak të kohës së tij në qeveri, ose se ndonjë nga punët lidhej me ish-presidentin.

"Askush nuk po më 'më jep' marrëveshje," tha zoti Kushner, i cili këmbënguli se nuk po planifikonte të kthehej në Uashington nëse vjehrri i tij fitonte përsëri presidencën. 

"Unë operoj me mjaft përpikëri dhe këto investime do të krijojnë shumë vlera për komunitetet lokale, partnerët tanë dhe investitorët tanë," shtoi ai.

New York Times iu afrua fillimisht Kushner të mërkurën në mëngjes për projektet e tij të ardhshme në Ballkan. Ai fillimisht nuk pranoi t'u përgjigjej pyetjeve, duke u përgjigjur vetëm pasi zbuloi planet e tij për Bloomberg Neës të premten.

Kushner dhe gruaja e tij, Ivanka Trump vizituan Shqipërinë. Ata udhëtuan vendin me Grenell, madje u takuan edhe me kryeministrin e Shqipërisë .

Kushner është fokusuar pjesërisht në Sazan, një ishull mesdhetar në jug të Shqipërisë që deri në fund të Luftës së Ftohtë ishte përdorur nga Bashkimi Sovjetik dhe nga komunistët. Qeveria e Shqipërisë si bazë ushtarake e fshehtë për nëndetëset. Plani është që në ishull të ndërtohet një hotel dhe vila luksoze.

Ishulli i thyer prej dy miljesh katrore ka qindra bunkerë dhe tunele të epokës së Luftës së Ftohtë të projektuar për t'i bërë ballë sulmeve bërthamore dhe ka qenë kryesisht bosh që nga fundi i Bashkimit Sovjetik. Por është vetëm një gjysmë ore me skaf nga Vlora, një destinacion turistik në Shqipërinë jugore ku qeveria e Arabisë Saudite po shpenzon tashmë para për të përmirësuar shërbimin e energjisë elektrike dhe shërbimet e tjera publike për të ndihmuar në promovimin e turizmit në Shqipëri.

Grenell ka qenë i zënë për përpjekjet e tij për t'i kthyer marrëdhëniet që ai ndërtoi në Shqipëri dhe gjetkë në Ballkan në përfitime personale. Ai është kthyer vazhdimisht në rajon dhe është takuar me drejtues të industrisë së hotelerisë, si dhe me kryeministrin e Shqipërisë, Edi Rama.

Korrikun e kaluar zoti Grenell së bashku me Ivanka Trump dhe zotin Kushner u takuan edhe me zotin Rama në Tiranë, kryeqytetin e Shqipërisë dhe u fotografuan të gjithë bashkë.

Rama ka bërë "presion" prej afro një dekade për të hapur Sazanin drejt rizhvillimit si destinacion turistik, si dhe kërkon mënyra të tjera për të tërhequr investitorë të huaj në Shqipëri për të zgjeruar ekonominë e saj turistike.

Auron Tare, një ish-deputet i Kuvendit të Shqipërisë, i cili ka shërbyer si këshilltar i Rama, mori zonjën Trump dhe Kushner në ishullin e Sazanit në vitin 2021 si pjesë e një vizite në Shqipëri që përfshinte një lundrim me një jaht dhe një udhëtim me helikopter nëpër bregdet.

Tare, në një intervistë tha se ka diskutuar me Kushner dhe Trump dëshirën për të zhvilluar Sazanin, por për ta bërë këtë në një mënyrë që do të ruante historinë dhe mjedisin e tij. Ata kanë bashkëpunuar ngushtë me një miliarder ekzekutiv biznesi shqiptar të quajtur Shefqet Kastrati dhe djalin e tij, Musa Kastrati. Investimet e tyre përfshijnë një koncesion për të drejtuar aeroportin ndërkombëtar në Tiranë, një zinxhir pikash karburanti në Shqipëri dhe hotele dhe biznese të tjera, sipas bashkëpunëtorëve të biznesit dhe Kushner.

“Ata na kanë ndihmuar të kuptojmë koston e ndërtimit dhe si të operojmë në nivel lokal”, tha Kushner në një intervistë.

Në tetor 2022, Shefqet Kastrati bleu një shtëpi prej 7.5 milionë dollarësh në Indian Creek,  tregojnë të dhënat e tokës, një pronë që është afër vendit ku jetojnë tani dhëndëri dhe vajza e Trump. Familja Kastrati gjithashtu vitin e kaluar bleu një hotel në seksionin Brickell të Miami për 55 milionë dollarë nga familja mbretërore e Katarit.

Musa Kastrati, në një intervistë, tha se roli që kompania e tij familjare do të luante në projektet shqiptare të Kushner nuk ishte ende i qartë, por ndoshta do të përfshinte ndihmën për ndërtimin e disa prej komplekseve. Kastrati po ashtu konfirmoi se në dhjetor të vitit 2022 ka vizituar Mar-a-Lago, resortin dhe rezidencën e Trump në Florida, me Grenell dhe se gjithashtu ka takuar shkurtimisht Trump kur ish-presidenti mbërriti teksa po darkonin. Kastrati tha se nuk ka diskutuar për marrëveshjen e mundshme me Trump.

Qeveria e Arabisë Saudite njoftoi kohët e fundit se po kërkonte mënyra për të rritur investimet e saj në Shqipëri, së pari duke ndihmuar në ndërtimin e shërbimeve të ujit, energjisë elektrike dhe kanalizimeve pranë zonave të plazhit në Vlorë, që është pika e nisjes për në Sazan dhe ku një aeroport i ri ndërkombëtar. tashmë po ndërtohet. Ajo ka thënë se dëshiron të investojë deri në 300 milionë dollarë në vend. Në fillim të këtij muaji, zyrtarët sauditë udhëtuan në Shqipëri për të njoftuar krijimin e atij që ata e quajnë Këshillin e Biznesit Saudi-Shqipëri.