Bozdo kërkon transparencë për "Durana Tech Park": Skemë evazioni fiskal e ndërtuar nga qeveria

Deputeti demokrat Eno Bozdo, njëkohësisht nënkryetar i Komisionit Parlamentar të Ekonomisë dhe Financave, ka kërkuar zyrtarisht transparencë nga Ministria e Ekonomisë dhe ajo e Financave lidhur me funksionimin e “Durana Tech Park”, të cilin e cilëson si një aferë të re korruptive të qeverisë.

Në një konferencë për mediat, Bozdo bëri të ditur se u ka drejtuar një shkresë zyrtare dy ministrive, ku kërkon publikimin e listës së kompanive të regjistruara në këtë park virtual, pronarët e tyre, adresat reale të aktivitetit, si dhe përfitimet financiare që kanë marrë nga përjashtimet fiskale.

Sipas tij, modeli “Durana” përbën një nga format më të rënda të evazionit fiskal, pasi lehtësitë tatimore jepen mbi bazën e regjistrimit formal dhe jo të aktivitetit real ekonomik. Bozdo akuzon qeverinë se ka ndërtuar vetë një skemë që favorizon kompani të përzgjedhura, duke i transferuar atyre para publike përmes përjashtimeve totale nga taksat.

Deklarata e plotë:

Me cilësinë e deputetit të Kuvendit të Shqipërisë dhe në pozicionin e nënkryetarit të Komisionit Parlamentar të Ekonomisë dhe Financave, i jam drejtuar dje me një shkresë zyrtare, Ministres së Ekonomisë dhe Ministrit të Financave, për të marrë një informacion sa më të plotë për çështjen shqetësuese të Parkut Virtual Teknologjik «Durana»

Letra kërkon informacion të plotë mbi këto çështje:

Emrat e kompanive të regjistruara në këtë park, emrat e pronarëve të tyre, adresat reale të kompanive, përfitimet financiare që këto kompani kanë marrë si pasojë e përjashtimeve fiskale që parku ofron ;
Arsyet e përzgjedhjes së këtij modeli nga ana e qeverisë shqiptare, si dhe përputhshmëria e këtij modeli me legjislacionin e BE-së, veçanërisht me rregullat e Ndihmës Shtetërore;
Këto informacione do të ndihmojnë për të hedhur dritë dhe bërë transparencën e plotë mbi një çështje shumë të ndjeshme, e cila po shpaloset përpara opinionit publik si një ndër evazionet më të mëdha fiskale, dhe kësaj radhe si asnjëherë tjetër, me konceptimin dhe bashkëpunimin e plotë të qeverisë shqiptare.

Me pak fjalë, jemi përpara një situate ku mesa duket, vetë qeveria që ka ndërtuar një skemë evazioni fiskal, përzgjedh kompanitë e saja të preferuara dhe më pas implementon ajo vetë këtë skemë! Praktikisht, qeveria vjedh paratë publike dhe i dërgon ato tek kompanitë e përzgjedhura!

Gjatë kësaj jave, përfaqësues të qeverisë kanë mbajtur qëndrimin se ky është një model që haset në vendet e BE-së. Por në fakt, pretendimet e qeverisë se Bashkimi Evropian ofron modele të tilla, janë totalisht të paqena dhe të rreme. E vërteta është kjo:

Së pari, nuk ekziston asnjë model i një “Parku Virtual” me përjashtime tatimore, në asnjë vend anëtar të BE-së.

Së dyti, në parqet fizike, e vetmja gjë që mund të krahasohet me një “përjashtim” është sistemi unik i Estonisë, ku norma 0% e taksës aplikohet vetëm mbi fitimin që ri-investohet dhe mbahet brenda kompanisë, duke paguar taksë të plotë kur shpërndahet si divident. Pra referenca që qeveria i bën modeleve në të ngjashme në BE janë të rreme;

Së treti, dhe më e rëndësishmja: modeli “Durana” i qeverisë, është pikërisht praktika që Bashkimi Evropian ka luftuar prej vitesh për ta eleminuar.

BE-ja ka një standard tatimor ndërkombëtar të detyrueshëm, të njohur si Qasja Nexus (Nexus Approach of Base Erosion and Profit Shifting (BEPS) Action Plan-BEPS). Ky standard është krijuar nga OECD, për të parandaluar përdorimin e lehtësirave tatimore për mashtrime me dokumente/evasion fiskal.

Parimi është i qartë: Modeli i BE-së kërkon që çdo lehtësim tatimor për inovacionin të jetë drejtpërdrejt proporcional me shpenzimet reale dhe të verifikueshme të Kërkimit dhe Zhvillimit (R&D)—njerëzit, laboratorët, puna—të kryera në atë vend. Ai shpërblen aktivitetin ekonomik real.
Ndërsa në Modelin Durana, jepen përjashtime 100% nga taksat bazuar në regjistrim, duke shkëputur plotësisht lehtësimin tatimor nga lidhja fizike (Nexus) e punës. Ai shpërblen regjistrimin me dokumente/virtual. BE-ja ofron ulje të normës tatimore për fitimet nga inovacioni, jo një përjashtim të plotë 100% pa mbikëqyrje. Duke dhënë përjashtime të plota pa dëshmi të aktivitetit fizik, modeli Durana shkel frymën dhe shkronjën e drejtësisë tatimore të vendosur nga partnerët tanë evropianë.

Afera “Durana” na sjell përpara një çështjeje tjetër shumë të ndjeshme: minimi i konkurrencës së ndershme dhe mbështetja e pabarabartë e bizneseve! Sepse “Durana” krijon një fushë loje tërësisht të pabarabartë që dënon bizneset e ndershme shqiptare:

Çdo kompani tjetër e ndershme shqiptare e IT-së që paguan punonjësit, investon në zyrat e saj dhe respekton ngarkesën e plotë tatimore, tani është në një disavantazh konkurrues masiv dhe të paqëndrueshëm kundrejt kompanive të regjistruara në këtë “Park Virtual” të pretenduar.

Nga ana tjetër, stimuli fiskal nuk është për inovacionin e vërtetë, ai është për shmangie tatimore. Ai ridrejton kapitalin nga Kërkimi dhe Zhvillimi i vërtetë drejt regjistrimeve fantazmë, duke mbytur kështu potencialin për rritje të ndershme dhe të qëndrueshme në sektorin e teknologjisë të vendit tonë.

Modeli “Durana”, i sajuar nga qeveria shqiptare për të vjedhur paratë e shqiptarëve, në emër te skemave financiare gjoja “të certifikuara nga BE” shënon një rekord të ri të kapjes së shtetit, ku tashmë nuk janë grupet e interesit që deformojnë vendimmarrjen qeveritare për interesa të tyret, por vetë qeveria që deformon me qëllim vendimmarrjen e saj për t`i mbushur xhepin një grupi kompanish që janë po klientë të saj!”.