Tabaku nga Komiteti për Stabilizim-Asociim: Qeveria jep tendera publikë pa garë

Deputetja e Partisë Demokratike, Jorida Tabaku, nga Komiteti Parlamentar të Stabilizim-Asociimit BE–Shqipëri, kritikoi ashpër mënyrën sesi qeveria shqiptare po menaxhon procesin e prokurimit publik dhe fondet evropiane.

Tabaku tha se tenderat publikë nuk zhvillohen në mënyrë transparente dhe konkurruese përmes sistemit elektronik, duke lejuar kështu një volum të madh kontratash pa garë reale.

“Kjo nuk është në përputhje me legjislacionin e Bashkimit Evropian dhe në 12 muajt e fundit, Këshilli i Ministrave e ka zbatuar këtë dispozitë në disa raste.

Së dyti, ligji për prokurimin publik nuk është ende rishikuar në përputhje me standardet evropiane dhe me legjislacionin e Bashkimit Evropian. Madje edhe kur opozita propozoi një paketë për prokurimin publik, që ta përafronte atë me standardet më të mira evropiane, qeveria refuzoi që ta zbatonte këtë gjë.

Tenderat publikë nuk kryhen përmes një gare të hapur, konkurruese dhe transparente përmes sistemit elektronik të prokurimit publik, dhe kjo lë përsëri hapësirë për një volum shumë të madh tenderash publikë, të cilët janë rritur ndjeshëm gjatë vitit të kaluar. Megjithatë, procesi mbetet i përjashtuar nga aplikimi i sistemit elektronik.

Ka një numër të lartë anulimesh në procedurat e prokurimit publik. Edhe këto lënë vend për manovra, por gjithashtu tregojnë edhe mungesën e transparencës.

Përsëri kemi një mungesë transparence në aplikimin e teknologjisë informative në prokurimin publik, dhe ka kosto të rritura për prokurimin publik, sidomos kur shumica e tenderave, të paktën 85% e tyre, jepen me 99% të vlerës së parashikuar. Kjo tregon mungesë udhëheqjeje, mungesë politikash, metodologjie, por gjithashtu edhe mungesën e aprovimit të një sistemi të miratuar elektronik.

Së fundi, përqendrimi i kontratave në disa biznese pa konkurrentë të huaj dhe, në fakt, në shkelje të marrëveshjes. Këtu kolegët kanë shprehur shqetësimet e tyre në lidhje me disa kontrata, për shembull, ajo për portin e Vlorës, e cila u dha pa një konkurrencë ndërkombëtare; gjithashtu porti i Durrësit, kjo kontratë përsëri u dha pa konkurrencë ndërkombëtare.

Po të shohim, ka shumë biznese evropiane që janë lënë jashtë kësaj gare, dhe Shqipëria kërkon të zbatojë marrëveshjen e Stabilizim-Asociimit. Këto janë çështje shumë të rëndësishme, sepse lidhen me kapitullin e 5-të të grupkapirjve kapitullin 1 për prokurimin publik, dhe gjithashtu këto janë çështje thelbësore sepse lufta kundër korrupsionit, në fund të ditës, do të thotë të mbrojmë sundimin e ligjit.

Ajo që ndodhi me fondet IPARD, me fondet e bujqësisë në Shqipëri, ku një shkelje në sistem zbuloi një skemë korruptive ku fondet publike u abuzuan, detyroi Komisionin Evropian të ndalonte 160 milionë euro të parave të taksapaguesve evropianë, të cilat ishin abuzuar në Shqipëri.

Kjo ngre një shqetësim shumë të madh për mënyrën si funksionon ky proces, por gjithashtu edhe për decentralizimin e fondeve të BE-së në të ardhmen.

Nëse duam ta marrim integrimin seriozisht, atëherë duhet të kujdesemi për reformat. Jo reformat në letër, por reformat që ndryshojnë realitetin. Kjo nënkupton rikthimin e transparencës, fuqizimin e institucioneve dhe monopolin e shtetit në lidhje me këto kontrata”, deklaroi Tabaku.