Kosova sërish ‘në duart’ e Albin Kurtit, si do jetë pranvera politike në raport me Shqipërinë  

Ardhja në pushtet e Albin Kurtit në Kosovë do të vërë në provë marrëdhënien me Shqipërinë fqinje, ku ai dhe Edi Rama nuk kanë qenë gjithmonë në të njëjtin mendim.

Ndonëse Shqipëria shkon në zgjedhje pas dy muajve, le të kujtojmë se gjatë 51 ditëve në qeverinë e rrëzuar një vit më parë me mocion mosbesimi, por edhe më herët kur Albin Kurti ishte në opozitë, marrëdhëniet mes tij dhe Ramës nuk kanë qenë në nivelet e tyre më të mira.

Përplasjet për mini-Shengenin

Përplasjet mes tyre kulmuan në shkurt të 2020-ës, në vizitën e tij të parë si kryeministër i Kosovës.

Gjatë takimit me kryeministrin Edi Rama, palët shprehën gatishmëri reciproke për shpejtësinë e re të bashkëpunimit, por u ndanë te pikëpamjet e ndryshme për formatin. Si do të realizohet, përmes cilës rrugë dhe proces?

Kryeministri i Kosovës e pa rrugën në një term të ri , në krijimin e Makro-Shengenit shqiptar, që do të bënte sipas tij të mundur "bashkëpunimin mes dy vendeve fqinjë me një shpejtësi të re”.

Por kryeministri i  Shqipërisë, Rama e shihte ndryshe rrugën tek bashkëpunimi rajonal, tek procesi i krijimit të Mini-Shengenit Ballkanik sipas modelit  të Shengenit Europian.

 "Nuk ka Makro-Schengen shqiptar pa Mini-Shengen Ballkanik. Makro-Shengeni shqiptar është i lidhur ngushtësisht me Shengenin rajonal”, tha prerë dhe pa ekuivoke kryeministri Rama.

Ai solli në vëmendje që " në vazhdën e Procesit të Berlinit na hapet rruga, e  mbyllur prej të gjitha viteve, për të pasur një hapësirë të përbashkët mes dy shteteve, Shqipërisë dhe Kosovës, për të pasur lëvizje të lirë mes nesh, jo vetëm të mallrave, të kapitaleve, të shërbimeve, por dhe të njerëzve, çka deri dje ishte e paimagjinueshme për shkak të rezistencës, jo vetëm të Serbisë, por dhe të gjitha vendeve të tjera”,  tha Rama.

Ai vuri në dukje se "as Serbia e as vendet e tjera nuk na thonë dot tani që po bëjmë Shqipërinë e madhe, nëse heqim kufirin”.

Qëndrimi i kryeministrit Kurti ndaj projektit rajonal të krijimit të Mini-Shegenit ballkanik nuk ishte i papritur. Kosova refuzoi të marrë pjesë në takimet e deritanishme për të realizuar këtë nismë rajonale, të përshëndetur nga BE-ja.

“Kurti ngatërrestar”

Kryeministri i Shqipërisë Edi Rama vazhdoi ta sulmojë homologun e tij nga Kosova Albin Kurti, për shkak se ky i fundit kundërshtoi minishengenin.

Kryeministri i Kosovës nuk u pajtua me idenë e shengenit rajonal dhe një gjë të tillë e tha edhe në Munih në konferencën e Sigurisë.

Rama madje e quajti Kurtin ‘ngatërrestar’ i cili sipas tij s’mund të ndalë idenë e lëvizjes së lirë në rajon.

“Unë jam i bindur që herët ose vonë Bashkimi Europian, Komisioni Europian do ta mbështesin patjetër këtë vizion sepse s’ka si të ndodhi ndryshe përderisa është një vizion që merr spunto nga katër liritë e vetë BE-së”, u tha Rama gazetarëve në Bruksel pas takimit informal me krerët e BE-së.

“Por sigurisht që do të na duhet që të kemi pak durim sepse ngatërrestarët nuk janë vetëm në Ballkan, janë edhe ne Europë, janë kudo kështu që ndërkohë që Bashkimi Europian, Këshilli Europian kanë shumë e shumë probleme të tjera, kështu që derisa të kenë plotësisht fokus në këtë që duam të bëjmë jam i bindur që gjithçka do të kthjellohet dhe pastaj jo vetëm që BE do e mbështesë fuqimisht por kam bindjen që vendet do të vlerësohen edhe në bazë të qasjes dhe kapaciteteve për të jetësuar hapësirën europiane brenda perimetrit të shengenit rajonal”, shtoi Rama.

I pari i ekzekutivit kosovar tha në Muhih se nuk beson në mundësi tjetër përveç anëtarësimit në BE vendeve të Ballkanit Perëndimor.

“Kjo ideja e ‘Minishengenit’ nuk është shumë e qartë për mua, nuk kam parë shumë dokumente, është një ide e pa projektuar për implementim. Besoj se duhet të hyjë në procesin e Berlinit, kështu do të ishte më së miri, kur të gjashta shtetet janë në tavolinë. Njëjtë sikur “Plani Marshall”, që u hartua nga Shtetet e Bashkuara të Amerikës pas Luftës së Dytë Botërore, tani neve na duhet një ‘Mini-Marshall Plan’ për shtetet e Ballkanit Perëndimor. Gjëja e fundit, por edhe më e rëndësishmja, ne duhet të jemi të gatshëm për dialogun e ardhshëm mes Kosovës dhe Serbisë. Duhet t’i kemi parasysh tri parime për t’i shëruar plagët e planit të dështuar. Duhet ta përgatisim mirë, me parime të mira dialogun e ardhshëm në rajonin tonë, në veçanti atë ndërmjet Kosovës dhe Serbisë. E para – s’ka marrëveshje pa dialog, e dyta – s’ka dialog me harta, dhe së treti – pa presidentë rreth hartave”, pati thënë kryeministri Kurti.

Rama refuzon Kurtin për planin e pandemisë

Përplasjet mes tyre vijuan të thelloheshin, teksa Rama refuzoi ftesën e kryeministrit Albin Kurti, për takim për të diskutuar mbi pandeminë e koronavirusit.

Ftesën Rama e kishte marrë në mes të muajit mars, në kohën kur të dyja vendet sapo kishin nisur përballjen me pandeminë.

“Sepse ishte formati i gabuar në momentin e gabuar”, tha Rama në Pressing.

“Nuk doja të interferoja dhe të bëhesha sfondi i askujt kur në Prishtinë si gjithë planeti kishin hallin e pandemisë”, shtoi ai.

Kurti pati deklaruar se takimin ja kishte propozuar me shkrim Ramës, duke qenë se mbledhja e përbashkët e dy qeverive tashmë ishte bërë e pamundur.

Takim i akullt në Prishtinë

Disa muaj pas vizitës në Tiranë, Albin Kurti ishte mikpritësi i kryeministrit Rama në Prishtinë.

Teksa Rama u ndodh në Kosovë për një vizitë zyrtare pas publikimit të akt-akuzave ndaj Hashim Thaçit dhe Kadri Veselit, pas takimit me kryeministrin Avdullah Hoti dhe kreun e Nismës Fatmir Limaj, u prit në një takim edhe nga ish-kryeministri dhe lideri i Vetëvendosjes, Albin Kurti.

Gjatë takimit me Kurtin nuk ka pati shtrëngim duarsh, natyrisht e justifikueshme me masat ndaj Covid-19, ndërsa mes tyre kohët e fundit ka pasur një distancim të plotë.

Nga ana tjetër, ish-kryeministri i Kosovës Albin Kurti nis ti’ prezantojë njerëzit që ka në krah, ndërsa Rama mbante kokën mënjanë dhe nuk nxirrte asnjë fjalë nga goja.

Urimet pas fitores

Përpos këtyre ndasive, pasi Vetëvendosje rezultoi fituese pas zgjedhjeve të 14 shkurtit 2021 në pjesën dërmuese të kutive të numëruara, kryeministri Edi Rama nuk hezitoi një ditë më parë të urojë Vetëvendosjen e drejtuar nga Kurti.

“Përshëndetje të gjitha forcave politike në Kosovë dhe posaçërisht fituesve të qartë të zgjedhjeve, LVV, me urimin që vullneti i popullit të Kosovës të mishërohet në një kapitull të ri për Kosovën, me qeveri të qëndrueshme, dialog konstruktiv ndërpartiak, zhvillim ekonomik dhe social”, ka shkruar ai në Facebook.

Ndërkohë, kreu i opozitës, Lulzim Basha në një prononcim për mediat i cilësoi zgjedhjet në Kosovë si shembull për Shqipërinë, ndërsa garantoi se PD është e gatshme të bashkëpunojë me Albin Kurtin e Vjosa Osmanin. “Uroj Albin Kurtin dhe Vjosa Osmanin, për një proces zgjedhor model, shembullor për Shqipërinë dhe Ballkanin. Kjo është një arritje e qytetarëve dhe republikës së Kosovës. E presin sfida të mëdha përpara ndaj i uroj fituesve të zgjedhjeve dhe partive të tjera që të bëjnë gjithçka në sfidat që i presin dhe kam besim se do bëjnë gjithçka në përmbushjen me sukses të pritshmërive të qytetarëve dhe kapërcimit të sfidave me qëllim që Kosova të vijojë rrugëtimin e saj të pandalshëm drejt integrimeve euroatlantike.

I garantoj që sot e pas zgjedhjeve të 25 prillit, unë dhe PD do jemi në krahun e tyre për të bashkëpunuar sa më fuqishëm në përfitim të ekonomisë, punësimit mes dy vendeve”, tha Basha, ndërsa Shqipëria shkon në zgjedhje vetëm pas dy muajsh.