AFP: Arrestime në Shqipëri për trafik mbetjesh toksike, alarm për një treg global 82 mld dollarësh

Kontrabanda e mbetjeve toksike nga Shqipëria drejt Tajlandës ka marrë jehonë ndërkombëtare.

Ngjarja u pasqyrua nga agjencia franceze e lajmeve AFP, e cila i ka kushtuar një artikull të posaçëm arrestimit të 20 personave të dyshuar për përfshirje në këtë skemë.

Sipas AFP, hetimi nxori në pah një rrjet të strukturuar trafikimi të mbetjeve industriale të rrezikshme, që përfshinte subjekte private dhe zyrtarë shtetërorë.

Artikulli i plotë: 

Policia shqiptare arrestoi 20 persona për rolin e tyre në kontrabandën e mbetjeve toksike nga vendi ballkanik në Tajlandë, tha policia të mërkurën.

Arrestimet vijnë më shumë se një vit pasi zyra e prokurorit në qytetin portual të Durresit hapi hetime për më shumë se 100 kontejnerë me mbetje të rrezikshme, të cilat dyshohet se vinin nga një fabrikë çeliku në pronësi turke në Elbasan.

Më parë, prokurorët i thanë AFP-së se 33 urdhër-arreste ishin lëshuar për një rrjet të dyshuar trafikimi mbetjesh toksike, duke përfshirë agjentë doganorë dhe punonjës të Agjencisë Kombëtare të Mjedisit.

"Ky nuk ishte një krim i vetëm, por një sërë veprimesh të paligjshme me ndikime serioze në mjedis, shëndet, dogana... dhe praktika të drejta biznesi", tha një deklaratë prokuroria të mërkurën.

Veprat e dyshuara përfshijnë trafikimin e mallrave të ndaluara, shpërdorimin e detyrës dhe pastrimin e parave.

Policia tha se ishte ende në kërkim të 13 të dyshuarve të tjerë, përfshirë tre shtetas turq dhe një gjerman.

Oficerët nisën bastisjet të martën pasi analiza laboratorike konfirmoi se materialet, të kthyera në Shqipëri në vitin 2024, ishin toksike, thanë prokurorët.

Dokumentet doganore thanë se ngarkesa mbante oksid hekuri kur u nis nga vendi ballkanik për në Tajlandë.

Por ngarkesa u refuzua pasi një grup mjedisor pretendoi se përmbante mbetje toksike të paligjshme, duke e detyruar kthimin e saj në Shqipëri.

'E rrezikshme dhe toksike' 
Analiza e mostrave të mbeturinave, duke përfshirë materialin me origjinë nga uzina e çelikut Kurum International në pronësi turke dhe dy firma shqiptare, zbuloi se ishte pluhur "i rrezikshëm dhe toksik" nga një "furrë me hark elektrik", tha zyra e prokurorit në një deklaratë.

Mostrat gjithashtu përmbanin materiale që paraqisnin një rrezik të veçantë për mjedisin detar.

Gjetja konfirmon pretendimin e grupit mjedisor Basel Action Network, i cili shkaktoi kthimin e ngarkesës.

"Kurum International ishte plotësisht në dijeni të rregulloreve kombëtare dhe ndërkombëtare për mbetjet", thanë prokurorët.

Midis të dyshuarve janë pesë menaxherë të Kurum International, një administrator dhe një kontabilist.

102 kontejnerët, të sekuestruar në nëntor 2024, tani janë të ruajtur në mënyrë të sigurt në një port pranë Durresit, thuhet në deklaratë.

Ekspertët në Shqipëri filluan të merrnin mostra nga ngarkesa tetorin e kaluar si pjesë e një hetimi për kontrabandën e mallrave të ndaluara.

Në atë kohë, prokurorët thanë se kishin hapur një hetim për dyshime për kontrabandë dhe shpërdorim detyre në bashkëpunim me Zyrën Evropiane Kundër Mashtrimit.

Themeluesi i BAN, Jim Puckett, tha se nuk ishte e qartë pse mostra kishte marrë kaq shumë kohë për t'u analizuar dhe paralajmëroi se materiali mund të kishte rrjedhur ose të ishte manipuluar ndërkohë.

Prokurorët argumentuan se autoritetet shqiptare nuk kishin mjediset për të analizuar mbeturinat, kështu që mostrat u dërguan përfundimisht në një laborator italian.

Sipas aktivistëve mjedisorë, mbeturinat industriale shpesh dërgohen nga vendet perëndimore për t'u përpunuar në Azi dhe Afrikë, një tregti globale që ata vlerësojnë se mund të jetë me vlerë deri në 82 miliardë dollarë në vit.