Alarmi nga 'New York Times': Mbeturinat nga Shqipëria mbushin bregun e Kroacisë

Një artikull i prestigjiozes “The New York Times” ka rikthyer në vëmendje problemin e ndotjes në Adriatik, teksa tonelata mbeturina kanë mbuluar këtë javë plazhet dhe zonat turistike të Dubrovnikut.

Zyrtarët kroatë deklarojnë se, sipas etiketave dhe materialeve të gjetura, pjesa dërrmuese e mbetjeve dyshohet se vjen nga Shqipëria.

Ndërsa qyteti i njohur si “Perla e Adriatikut” përballet me një operacion masiv pastrimi, autoritetet lokale theksojnë se situata kërkon ndërhyrje urgjente dhe bashkëpunim rajonal, për të frenuar një fenomen që tashmë është kthyer në problem të përvitshëm.

Shkrimi i plotë:

Mbeturinat e një vendi mund të jenë, në fakt, mbeturinat e një vendi tjetër. Zyrtarët në Dubrovnik, Kroaci, nuk kanë mundur të gjejnë asnjë “thesar” në sasinë kolosale të mbeturinave që u sollën në breg këtë javë në qytetin që shpesh quhet Perlë e Adriatikut dhe që zakonisht është i mbushur me turistë. Ata thanë se mbeturinat vinin kryesisht nga Shqipëria.

Një stuhi në Detin Adriatik trazoi ujin dhe rrymat e forta jugore depozituan tonë të tëra mbeturinash, tha një zyrtar i qytetit, në dy atraksionet më të mëdha turistike: plazhin Banje dhe qytetin e vjetër.

“Bazuar në etiketat dhe materialet e gjetura, pjesa dërrmuese e mbeturinave duket se ka origjinën nga Shqipëria,” tha të mërkurën Marija Pajic Bacic, një përfaqësuese e Dubrovnikut.

Kryetari i bashkisë së Dubrovnikut, Mato Frankovic, tha se të gjitha shërbimet e qytetit, përfshirë punonjësit e pastrimit dhe ata të portit, u përfshinë në operacionin e pastrimit. Ekipet e pastrimit filluan punën herët në mëngjes, tha për transmetuesin publik HRT Denis Raos, shefi i ekipit në qendrën historike të qytetit.

Znj. Bacic tha se ngarkesat me kamionë për heqjen e mbeturinave ishin planifikuar për dy ose tre ditët në vijim, dhe se vija bregdetare do të pastrohej shpejt — kryesisht nga plastika, por edhe nga metale dhe mbetje mjekësore.

Ndërsa anëtarët e një organizate riciklimi thanë se do të përpiqeshin të ripërdornin disa nga artikujt plastikë në objekte të dobishme, mbetej e paqartë se çfarë mund të shpëtohej. Ricikluesit dhe ekipet e pastrimit kanë fituar shumë përvojë, pasi Adriatiku prej vitesh ka nxjerrë tonë mbeturinash në brigjet e Dubrovnikut.

Deti Adriatik është i mbyllur, me përjashtim të një hyrjeje të ngushtë te thembra e çizmes së Italisë, kështu që rrymat e tij të parashikueshme e kanë bërë të lehtë hartimin e drejtimit të mbeturinave.

“Dubrovniku ka pasur një problem me mbeturinat për dekada gjatë muajve të dimrit,” tha një guidë lokale turistike, Ivan Vukovic, të mërkurën. Nuk janë vetëm mbeturinat, shtoi ai, duke thënë se kishte parë edhe kafshë që ishin sjellë nga rrymat në brigjet jugore të Mljetit, një ishull aty pranë.

Plastika është një çështje veçanërisht e ndjeshme në Dubrovnik, një qytet me 42,000 banorë, i cili në vitin 2020 nënshkroi një zotim për reduktimin e mbetjeve plastike. Ndërsa vetë qyteti është i vogël, çdo vit ai pret 4.5 milionë qëndrime gjatë natës nga turistët, të cilët gjenerojnë shumë mbetje plastike.

Çdo vit, dhjetëra milionë tonë plastikë hyjnë në detet dhe oqeanet e Tokës. Në përgjithësi, më pak se 10 për qind e mbetjeve plastike në botë vlerësohet se riciklohet, ndërsa pjesa tjetër përfundon në landfille, digjet ose lirohet në mjedis. Këto plastika janë bërë një kërcënim i madh për jetën detare, sipas shkencëtarëve.

Kryetari Frankovic tha se ministria e punëve të jashtme të Kroacisë prej kohësh ka qenë në bisedime me Shqipërinë, sepse “e dimë nga vjen mbeturina”. Ai tha se ministria i kishte ofruar ndihmë financiare Shqipërisë për ta ndihmuar të menaxhojë mbeturinat e vendit.

“Ne shohim vetëm mbeturinat që arrijnë në sipërfaqe, por një sasi shqetësuese fundoset dhe mbetet në fund të detit,” tha ai. Ambasada e Shqipërisë në Uashington nuk iu përgjigj menjëherë kërkesës për koment të mërkurën.

Guvernatori i qarkut Dubrovnik-Neretva, Blaz Pezo, i tha HRT-së se vetëm bashkëpunimi ndërkufitar do ta zgjidhte problemin. Por një zgjidhje që ai sugjeroi ishte monitorimi satelitor “për të provuar të kapim këtë mbeturinë ndërsa është ende në det të hapur.”/New York Times