Barometri Ballkanik 2025: Shqiptarët duan BE-në, nuk besojnë te politika e brendshme

Mesatarisht, 64% e qytetarëve të Ballkanit Perëndimor mbështesin anëtarësimin në BE, niveli më i lartë i regjistruar që nga viti 2015, dhe një rritje prej 10% krahasuar me vitin e kaluar, tregon Barometri i Ballkanit 2025, një anketë e opinionit publik dhe ndjenjave të biznesit në gjashtë ekonomi të Ballkanit Perëndimor, e porositur nga Këshilli i Bashkëpunimit Rajonal (RCC).

86% e qytetarëve të Shqipërisë mendojnë se anëtarësimi në BE do të ishte i mirë për vendin, i ndjekur nga 78% e qytetarëve në Kosovë.

Kur bëhet fjalë për gjashtë vendet e tjera të BP-së, procesi i pranimit mbështetet nga 62% e njerëzve në Maqedoninë e Veriut, ndërsa niveli i mbështetjes është i njëjtë në Mal të Zi dhe Bosnjë dhe Hercegovinë (59%). Nga ana tjetër, vetëm 42% e qytetarëve në Serbi janë në favor të anëtarësimit në BE.

Besimi më i lartë në BE sesa në politikën e brendshme

Rezultatet tregojnë besim më të lartë në BE dhe institucione të tjera të jashtme sesa në politikën e brendshme. Partitë politike tërheqin nivelet më të larta të mosbesimit, me 77% që shprehin pak ose aspak besim, të ndjekura nga parlamentet (70%) dhe mediat sociale (69%).

Për më tepër, rritja e çmimeve dhe inflacioni vazhdojnë të kryesojnë listën e shqetësimeve publike, të përmendura nga 66% e të anketuarve, dhe situata e përgjithshme ekonomike mbetet çështja e dytë më e përmendur me 44%. Korrupsioni ende shihet si një sfidë kryesore, e identifikuar nga 35% e qytetarëve në rajon në vitin 2025.

Në të njëjtën kohë, qytetarët në të gjithë Gjashtë vendet e Ballkanit Perëndimor vazhdojnë ta shohin bashkëpunimin rajonal si një nxitës të fuqishëm të progresit. Në përgjithësi, 64% e njerëzve janë të bindur se ai mund të përmirësojë situatën ekonomike.

Pritje pak më optimiste për anëtarësimin në BE

Përveç kësaj, anketa zbulon se pritjet për anëtarësimin në BE në rajon janë bërë pak më optimiste në vitin 2025, pasi një pjesë në rritje e të anketuarve tani perceptojnë se anëtarësimi mund të ndodhë deri në vitin 2030 (26%, nga 20% në vitin 2024) ose deri në vitin 2035 (25%, nga 23%).

Në të njëjtën kohë, më pak njerëz presin që kjo të ndodhë pas vitit 2040 (9%, nga 11%) ose besojnë se nuk do të ndodhë kurrë (17%, nga 18%), ndërsa pikëpamjet se anëtarësimi do të ndodhë rreth vitit 2040 mbeten përgjithësisht të qëndrueshme (13% kundrejt 14%).

Për shembull, 43% e qytetarëve në Shqipëri besojnë se vendi do të bëhet anëtar i BE-së deri në vitin 2030, i ndjekur nga 39% e qytetarëve në Mal të Zi dhe Kosovë, ndërsa 33% e Serbisë mendojnë se vendi nuk do të jetë kurrë pjesë e Unionit. Sipas Barometrit të Ballkanit 2025, qytetarët në rajon e shoqërojnë gjithnjë e më shumë anëtarësimin në BE me përfitime, veçanërisht fitimet ekonomike dhe lëvizshmërinë.

Prosperiteti ekonomik mbetet pritja kryesore, e cituar nga 47% e të anketuarve (nga 43% në vitin 2024), e ndjekur nga liria për të udhëtuar, e cila është rritur në 36% (nga 27% në vitin 2024). Liria për të studiuar dhe punuar në BE, si dhe paqja dhe stabiliteti i qëndrueshëm, përmenden secila nga 28% e të anketuarve (krahasuar me 35% dhe 27% përkatësisht në vitin 2024).

Barometri i Ballkanit kryhet çdo vit nga një agjenci e pavarur midis më shumë se 6,000 qytetarëve dhe 1,200 kompanive në të gjithë rajonin. Anketa e fundit u prezantua nga RCC në fillim të këtij muaji në Bruksel. U krye në maj dhe qershor 2025 në të gjithë rajonin.