BIRN: Dëgjesa në Kuvend kthehet në vajtim për televizionin publik

Mbi 380 milionë lekë borxhe e penalitete në gjyqe të humbura, mungesë programesh origjinale, kufizim në përhapjen gjeografike, shikueshmëri të ulët dhe një institucion i vjetruar dhe i keqmenaxhuar. Kjo është çka u prezantua nga Këshilli Drejtues i Radio Televizionit Shqiptar të martën në raportin vjetor të gjendjes së transmetuesit publik para Komisionit për të Drejtat e Njeriut dhe Mjetet e Informimit Publik.

Raportimi megjithatë bëri me dije se gjendja e rënduar vinte si pasojë e ish-drejtuesve dhe keqmenaxhimit të trashëguar. Kjo u pranua edhe nga deputetët e shumicës dhe opozitës, të cilët, si rrallëherë, ishin në dakordësi të plotë, ndërsa vunë në dukje situatën kritike ku ndodhet RTSH.

Jorida Tabaku, kryetare e komisionit, e hapi seancën duke shfajësuar drejtuesit aktualë nga ajo që ka ndodhur.

“Ju do raportoni për një periudhë për të cilën nuk jeni përgjegjës,” tha Tabaku, por shtoi se ishte e nevojshme që drejtuesit e rinj të merrnin përgjegjësi që televizioni të dilte nga kriza dhe të bënte “lajme për shqiptarët”.

Kryetari i Këshillit Drejtues, Fatjon Hoxhalli paraqiti një gjendje të zymtë gjatë prezantimit të raportit.

Ai tha se RTSH kishte dështuar të realizonte të ardhurat e parashikuara, qoftë ato nga tarifa fikse që paguajnë qytetarët, qoftë ato që televizioni realizon vetë. Ai po ashtu vuri në dukje borxhet që institucioni ka, përfshi 228 milionë lekë pas humbjes së gjyqeve me punonjës të shkarkuar dhe mbi 160 milionë në procese të tjera administrative. Ai tha se ekzekutimi i vendimeve të gjykatës e vuri në situatë të vështirë institucionin dhe drejtuesit e rinj u gjendën para faktit të kryer.

Drejtoresha e Përgjithshme, Eni Vasili po ashtu pranoi situatën e rënduar financiare. Ajo tha se kur mori detyrën, administrata e re u gjend në mungesë të likuiditeteve, por shtoi se ky problem kryesisht rëndonte programacionin e prodhuar nga bashkëpunëtorët e Televizionit. Vasili tha se fondi i pagave ishte i paprekur dhe se gazetarët paguheshin në kohë. Vasili këmbënguli se televizioni ishte keqmenaxhuar nga paraardhësit.

Deputetë që morën fjalën pas raportimit u mëshuan të njëjtave probleme, ndërsa thanë se nuk fajësonin administratën aktuale për situatën, por kërkuan të dinë masat që po merren për përmirësimin e saj.

Nënkryetarja e komisionit, deputetja socialiste Iris Luarasi, vuri në dukje mungesën e prodhimtarisë së RTSH-së, duke theksuar se disa prej kanaleve të hapura nuk kishin përmbajtje, por thjesht ritransmetonin.

“Një fond i konsiderueshëm 12 milionë lekë për (programacion) fëmijët dhe të rinjtë nuk është përdorur fare,” tha Luarasi, ndërsa shtoi se mungonin programet edukative dhe nuk kishte transparencë për shpenzimet për festivalet.

Luarasi vuri në dukje se mungonte një plan afatmesëm për të ndryshuar situatën dhe kërkoi që televizioni të ndryshonte mënyrën se si përdoren paratë.

“Mendoj se edhe pse koha është e shkurtër do të ishte mirë të hartohej urgjent një plan strategjik afatmesëm i shoqëruar me një ristrukturim të thellë buxhetor, fokusim të fondeve nga pagat drejt investimeve në përmbajtje dhe teknologji,” tha ajo.

Në të njëjtën valë ishte edhe deputetja e opozitës, Greta Bardeli, e cila ironizoi se TVSH ishte sot një “Muze Mediatik, i pasur me borxhe, i stolisur me privilegje për disa dhe pothuajse i padukshëm për qytetarët që e financojnë”. Ajo tha se situata vinte prej keqmenaxhimit, abuzimit me fondet dhe ndërhyrjes politike dhe shtoi se ishte krijuar një gropë e thellë e zezë. Bardeli këmbënguli në hetimin e keqmenaxhimit dhe kërkoi ngritjen e një komisioni hetimor parlamentar për të gjetur fajtorët e situatës në të cilën ndodhet RTSH.

Hoxhalli dhe Vasili premtuan reformim dhe këmbëngulën se ishin marrë masat për të ndryshuar gjendjen.

“Duke qenë të vetëdijshëm për nevojën emergjente të një reforme të thellë, ne kemi marrë hapa konkretë për të projektuar rimodelimin e RTSH-së sipas standardeve më të mira evropiane të transmetuesve publikë,” tha Hoxhalli, duke vënë në dukje se ishte ftuar ekspertiza e EBU-së për të ndihmuar në këtë ndryshim.

Hoxhalli deklaroi se brenda muajit nëntor do të vijë misioni i parë teknik i ekspertëve të EBU-së, të cilët do të ndihmojnë në hartimin e një plani për reforma të mëtejshme. “Reformimi përfshin disa elemente kyçe, si: një model të ri financimi me qëllim sigurimin e pavarësisë dhe qëndrueshmërisë financiare të RTSH-së,” tha ai.

Vasili, nga ana e saj, tha se ishin bërë ndryshime në programacion dhe se po i kushtohej më shumë rëndësi prodhimit të brendshëm, kjo edhe për shkak të situatës financiare. Vasili premtoi më shumë vëmendje për fëmijët dhe theksoi se ishin në negociata me Ministrinë e Arsimit për programacionin e RTSH Shkollë.

Në përgjigje të pyetjeve nga deputetët, Vasili tha se televizioni kishte rrezikuar të humbiste marrëdhëniet me EBU dhe la të kuptohej se paraardhësit kishin mbajtur korrespondencën zyrtare në e-maile personale. Vasili tha se ishte njohur me detyrimet për t’iu paguar EBU-së pasi faturat erdhën në RTSH me postë si urgjente.

Në përgjigje të pyetjeve të deputetëve për përgjegjësitë e situatës, Vasili tha se i takonin t’i nxirrte auditimi. “Përgjegjësia financiare dhe institucionale i takon RTSH-së. Për sa i përket përgjegjësisë individuale, kjo mund të evidentohet në përfundim të auditit të brendshëm ose nga KLSH-ja, nëse konstatohet. Nëse hasim përgjegjësi penale, kemi detyrim ligjor të procedojmë, por deri më tani nuk është ky rasti,” deklaroi Vasili. Reporter.al