Burg për rrjedhjen e sekreteve hetimore, si Kodi i ri Penal kufizon punën e medias?

Dhënia e informacioneve të rëndësishme që lidhen me operacione arrestimesh, vendndodhje dokumentesh apo personash, ose ngjarje kriminale, sipas Kodit të ri Penal, dënohet me burgim nga një deri në pesë vjet.

Neni 517 ndalon ‘dekonspirimin’ e operacioneve policore dhe hetimeve, duke prekur drejtpërdrejt punën e mediave, veçanërisht në rastet e investigimit.

Nëse një gazetar publikon informacion “të rëndësishëm” lidhur me një operacion ose hetim në proces, ligji e konsideron si dekonspirim.

Paragrafi 4 i nenit thotë: “Publikimi me çfarëdolloj forme i akteve të përmendura (…) shton dënimin deri në një të tretën e tij”.

Ruajtja e sekretit hetimor nga njëra anë, transparenca dhe informimi i publikut nga ana tjetër, krijojnë një konflikt interesi për punën e medias. Media ka rol për të informuar qytetarët mbi hetimet, operacionet, korrupsionin dhe shkeljet e pushtetit. Publiku ka të drejtë të dijë për ngjarje kriminale, personat e përfshirë dhe si funksionojnë institucionet e drejtësisë.

Rasti ‘Çyrbja’

Ish-deputeti socialist Jurgis Çyrbja qëndron i paraburgosur me urdhër të SPAK dhe vendim të GJKKO-së që prej 20 tetorit 2024, për lidhje me organizatën e Altin Hajrit në Durrës dhe nxjerrje të sekretit shtetëror nëpërmjet dekonspirimit të operacioneve të policisë dhe dhënies së informacionit për grupin kriminal.

Sipas hetimeve të SPAK, Çyrbja akuzohet për nxjerrjen e sekretit shtetëror, përkrahje të autorit të krimit dhe korrupsion në zgjedhje. Bëhet fjalë për dekonspirimin e aksioneve policore, nxjerrjen e të dhënave nga TIMS dhe informacione të tjera për të ndihmuar personat në kërkim që të mos kapeshin.

Ish-deputeti ka pasur miqësi me të kërkuarin ndërkombëtar të drejtësisë Altin Hajri, në kërkim për rrëmbimin dhe zhdukjen e Jan Prengës, duke i premtuar këtij të fundit se do ta ndihmonte në këmbim të votave gjatë zgjedhjeve.

Dekonspirimi i hetimeve gjermane

Shitja e informacionit tek dy persona nën hetim nga autoritetet gjermane i kushtoi jo vetem karrierën në polici, ish-zëvendës drejtorit të Operacionit Forca e Ligjit, që si mision kishte zbulimin e pasurive të krimit.

Përballja me drejtësinë e Artan Shkëmbit filloi në vitin 2020, kur ish-drejtori i përgjthshëm i asaj kohe Ardi Veliu e pezulloi nga detyra, pas një informacioni të mbërritur nga autoritetet gjermane.

Në këtë informacion sekret të huajt lajmëruan kupolën blu se një person i vënë në hetim nga Gjermania është njoftuar nga një zyrtar i lartë i policisë shqiptarë.

Sipas ekspertizës të kryer rezultoi se Artan Shkëmbi nëpërmjet një aplikacioni i kishte dërguar një foto nga sistemi Deep See personit nën hetim duke e informuar mbi hetimin që kishin nisur agjentet e huaj.

Palushi dhe Alibej

Ish-shefi i hetimit të krimeve në Elbasan Leonard Palushi u dënu me 3 vjet e 6 muaj burgim, por për shkak të gjykimit të shkurtuar, dënimi përfundimtar ndaj tij u vendos 2 vjet e 4 muaj.

Palushi u shpall fajtor për “korrupsion”, pasi sipas hetimeve të SPAK, përfitoi një automjet “Mercedes Benz” nga Erion Alibej,  në këmbim të devijimit të hetimit të vrasjes së Emiliano Ramazanit.

Në shumë raste, dekonspirimi ka ardhur nga vetë radhët e Policisë, nga brenda Gjykatave dhe Prokurorive, apo nga politikanë, siç është rasti i Jurgis Çyrbjas.

Mbetet e paqartë se si do të arrijë Kodi i ri Penal të identifikojë se kur media zbulon abuzim nga institucioni vetë (dekonspirim i brendshëm), nga rastet kur rrjedh informacioni që dëmton hetimin, kur në shumicën dërrmuese, dekonspiruesit kanë mbetur enigmë.