Gjykata e BE-së rrëzon planin italian për migrantët, Roma del kundër Brukselit

Gjykata e Lartë e BE-së ka vendosur kundër përdorimit nga Italia të qendrave të paraburgimit të migrantëve me bazë në Shqipëri, duke thënë se vendet nuk mund të shpallin një komb tjetër "të sigurt" për azilkërkuesit, përveç nëse kjo siguri vlen për të gjithë individët - një goditje ndaj marrëveshjes së Italisë të vitit 2023.
Gjykata Evropiane e Drejtësisë (GJED) mbështeti një gjykatë italiane që vuri në dyshim përcaktimin e qeverisë së Bangladeshit si një "vend origjine i sigurt" - një etiketë që lejon deportimet dhe ndalimet e azilkërkuesve ndërsa kërkesa e tyre është në shqyrtim.

Vendimi theksoi se këto përcaktime duhet të lejojnë shqyrtimin gjyqësor dhe të mbështeten nga prova të qarta dhe të arritshme. Një vend nuk mund të etiketohet "i sigurt" sipas vendimit nëse nuk është i sigurt për grupe specifike të cenueshme.

Çështja u nxit nga dy shtetas të Bangladeshit të shpëtuar në det nga autoritetet italiane dhe të transferuar në Shqipëri, ku Italia kishte ndërtuar dy qendra përpunimi në det të hapur.

Atje, migrantët mund të aplikojnë për azil sikur të ishin në tokën italiane - por vetëm nëse janë nga vende që Italia i konsideron "të sigurta". Ata që nuk janë duhet të lejohen të qëndrojnë në Itali ndërsa kërkesat e tyre për azil përpunohen.

Italia përditësoi listën e saj të vendeve “të sigurta” në tetor 2024 për të përfshirë Bangladeshin, Egjiptin dhe të tjera — një veprim i kritikuar për injorimin e kërcënimeve me të cilat disa individë mund të përballen ende në ato vende.

Kur shtetasit e Bangladeshit apeluan refuzimet e tyre, gjykata italiane e dërgoi çështjen në GJED, duke përmendur mungesën e transparencës në mënyrën se si u vlerësua “siguria”, shkruan Euronews.

Roma kundërshton
Qeveria e krahut të djathtë e Italisë, e udhëhequr nga Kryeministrja Giorgia Meloni, e kritikoi ashpër vendimin, duke akuzuar gjykatën e BE-së për "tejkalim" dhe minimizimin e sovranitetit kombëtar. Në një deklaratë, qeveria argumentoi se Gjykata Evropiane e Drejtësisë kishte dhënë përparësi mendimeve të gjyqtarëve individualë mbi hetimet e thella qeveritare.

Roma pretendon se vendimi dobëson aftësinë e saj për të luftuar imigracionin e paligjshëm dhe për të mbrojtur kufijtë.

Pavarësisht vendimit, deportimet e Italisë në Shqipëri do të vazhdojnë për momentin. Autoritetet që atëherë kanë ripërcaktuar rolin e qendrave shqiptare për të përfshirë migrantët, kërkesat e të cilëve për azil janë refuzuar tashmë. Vendimi i gjykatës shihet si një fitore për gjyqtarët italianë, por ka ndikim të kufizuar afatshkurtër në politikën qeveritare.

Ndërkohë, ligji i azilit i BE-së është duke evoluar. Një rregullore që do të hyjë në fuqi në qershor 2026 ose më shpejt do t'u lejojë qeverive të shpallin vendet "të sigurta" me përjashtime të caktuara, duke u përafruar më ngushtë me qasjen e Italisë.

Komisioni Evropian ka propozuar gjithashtu listën e vet jo-detyruese të vendeve të sigurta, duke përfshirë Egjiptin dhe Bangladeshin.

Deri më tani, qendrat e Italisë në Shqipëri mbajnë vetëm disa dhjetëra njerëz, pavarësisht një objektivi prej 3,000 në muaj.

Ato janë gjithashtu të shtrenjta: çdo vend në Shqipëri kushton mbi 153,000 euro, krahasuar me vetëm 21,000 euro që kushtojnë në qendra të ngjashme në Siçili, sipas një studimi të kohëve të fundit nga Universiteti Aldo Moro në Bari.