Eksperti italian: Shqipëria, vendi transit për kalimin e heroinës nga Afganistani në Evropë

Shqipëria është cilësuar si një nga vendet transit që përdoret nga grupet kriminale të trafikut të narkotikëve për kalimin e heroinës nga Afganistani në Evropë.

Ky fakt është bërë i ditur nga Vincenzo Musacchio, kriminolog, jurist dhe bashkëpunëtor në Institutin Rutgers për Studime Anti-Korrupsion (RIACS) në Newark (SHBA) në një intervistë për Rai News.

Eksperti italian shpjegon edhe se si ka ndikuar pandemia e Covid-19 në trafikun ndërkombëtar të drogës dhe se si shpërndahet ajo tashmë duke shfrytezuar teknologjitë e reja dhe botën e internetit.  

Intervista:

A ka ndikuar negativisht pandemia e vazhdueshme në trafikun dhe tregtinë e drogës nga krimi i organizuar ndërkombëtar?

Mafia nuk ndalen kurrë , ndërkohë që bota është ende e zënë duke u marrë me pandeminë dhe pasojat e saj në nivel politik, ekonomik, social dhe shëndetësor. Ata po shfrytëzojnë urgjencën për të vazhduar trafikimin e tyre të paligjshëm dhe për të rritur të ardhurat e tyre. Ata iu përshtatën menjëherë rrethanave të reja duke iu përshtatur, falë natyrës së tyre fleksibile, dinamikës së re të pandemisë. Ata kanë modifikuar, duke ia përshtatur rrethanave objektive, çdo sektor të vetëm që karakterizon sistemin e madh ekonomik të trafikut ndërkombëtar të drogës. Ata përdorën, për shembull, teknologji të reja (mini-nëndetëse pa pilot, dronë) dhe botën e internetit.

A ka ndikuar kjo emergjencë planetare në prodhimin e lëndëve të para të narkotikëve?

Unë do të thosha jo. Statistikat na tregojnë se si prodhimi ashtu edhe kërkesa për barna gjatë periudhës dyvjeçare 2020/2021 janë rritur krahasuar me dy vitet e mëparshme. Në vende të tilla si Meksika, Kolumbia, Peruja dhe Bolivia, nivelet e prodhimit të kokainës janë rritur si në sasi të prodhuar ashtu edhe në mbjellje.

Heroina, nga ana tjetër, garantohet nga Afganistani, i cili prodhon 96% të opiumit në botë, lëndë e parë për marrjen e heroinës. Me ardhjen e talebanëve vlerësohet se prodhimi do të rritet më tej. Megjithatë, gjatë luftës duhet theksuar se tregu i sipërpërmendur nuk pësoi asnjë rënie, duke garantuar se 88% e heroinës arriti në kontinentin evropian.

Në kontekstin gjeopolitik global, si ndodh shpërndarja e drogës?

Heroina mbërrin në Evropë nga Afganistani, dhe ndjek tre rrugë kryesore: "Rruga ballkanike", e cila e çon drogën nga Irani në Turqi dhe më pas kalon nëpër Ballkan (Shqipëri, ish-Jugosllavi, Itali) për në Evropë; "rruga jugore" e cila nga Pakistani, një qendër themelore tranziti, shpërndan drogën në tregjet e Kinës, Azisë Juglindore, Gadishullit Arabik dhe Afrikës; dhe “Rruga aziatike” e cila edhe pse më pak e rëndësishme është rruga që transporton heroinën përmes Azisë Qendrore dhe më pas drejt Rusisë. Megjithatë, në Amerikën e Veriut, shumë pak heroinë vjen nga Lindja: eksportuesi më i madh në Amerikën e Jugut është Meksika, e cila kryesisht furnizon tregjet amerikane, por edhe tregjet kanadeze dhe ato të vogla të Amerikës Latine.

Kokaina gjen qendrat e saj kryesore të prodhimit në Peru dhe Kolumbi dhe trafikohet masivisht nga deti. Rrugët më të rëndësishme kalojnë Oqeanin Paqësor, në Ekuador dhe zona të tjera të Amerikës Qendrore, dhe më pas vazhdojnë me rrugë tokësore deri në kufirin midis Meksikës dhe Shteteve të Bashkuara. Pikat kryesore të hyrjes për trafikun e kokainës në Evropë nga Amerika e Jugut, qoftë drejtpërdrejt ose përmes rajoneve tranzit si Afrika Perëndimore, mbeten Spanja, Belgjika dhe Holanda. Afrika Perëndimore, për shembull, është një zonë e rëndësishme tranziti për trafikun e kokainës nga Amerika e Jugut në Evropë, si dhe për trafikimin në Azi.

Trafikimi i kokainës në Australi mbetet shumë fitimprurës, duke pasur parasysh çmimin e lartë të kokainës në atë vend. Ky është shkurtimisht kuadri gjeopolitik global.

Në një kontekst më të kufizuar, po i referohem qendrave të tregtimit të drogës, si ka ndikuar pandemia dhe kufizimet përkatëse të vendosura nga qeveritë e ndryshme kombëtare?

Zinxhiri i furnizimit dhe mënyra e tregtimit kanë ndryshuar. Ne kemi kaluar nga dorëzimi në sheshe në dorëzimin në shtëpi. Kanalet e internetit u përdorën për porositë. Edhe gjatë shtetrrethimit (bllokimi) pati një rritje të kërkesës. Mafia gjithashtu ka rritur furnizimin me opioidë sintetikë, në veçanti fentanil, të konsumuar shpesh në kombinim me alkoolin.

Gjatë kufizimeve, oferta online është rritur kudo. Blerësi paguan dhe merr pozicionin për ta tërhequr atë përmes rrjetit social ose mesazheve. Një rast emblematik i shitjeve online është platforma Hydra, një nga tregjet më të mëdha në rrjetin e errët, e cila ka menaxhuar një pjesë të madhe të shpërndarjes së barnave edhe në Evropë. Tregtari klasik i drogës me të cilin ishim mësuar tani është bërë një "korrier ekspres" i aftë që dërgon në shtëpi.

Në këtë sistem gjeopolitik të sapokrijuar, çfarë rreziqesh ka Evropa?

Bashkimi Evropian aktualisht ka një kontroll të dobët. Nga perëndimi vjen droga nga Amerika Latine, nga Lindja vjen droga afgane dhe fatkeqësisht është Evropa në mes. Rreziku është të pushtohet veçanërisht sepse ka një kërkesë në rritje për drogë në kontinentin e vjetër. Institucionet europiane fillojnë të trajtojnë problemin dhe të ngrenë roje, përndryshe në një afat të shkurtër rrezikojmë “nokautin” përfundimtar pikërisht në anën e luftës kundër trafikut ndërkombëtar të drogës.