Integrimi/ Euroactiv: Shkupi zyrtar nën presionin e Shqipërisë dhe protestave për propozimin francez

Në ditën e tretë të protestave, Shkupi e gjen veten të ndarë mes partive dhe qytetarëve që kundërshtojnë propozimin francez në lidhje me zhbllokimin e vetos së Bullgarisë dhe presionin nga Shqipëria dhe partitë vendase shqiptare etnike për ta pranuar atë.

Pas një propozimi nga francezët që disa fusha të mosmarrëveshjeve, të përqendruara në kulturën, gjuhën dhe identitetin, të integrohen në procesin e pranimit, shoqëria maqedonase është ndarë nëse kjo është e pranueshme apo jo.

Bullgaria e ka pranuar propozimin dhe ka qëndruar e heshtur që atëherë, ndërsa Shkupi ka thënë se është gjetur një kompromis i mundshëm, duke pretenduar se ai adreson shqetësimet e tyre mbi fshirjen etnike.

Mbrëmjen e së hënës, protesta u zhvilluan përsëri jashtë ndërtesave të qeverisë me qytetarët që thyen linjat e policisë, hodhën vezë në drejtim të ndërtesave dhe varën lule në mburojat e policisë.

Megjithatë, linjat politike janë shumë të qarta. Të hënën, kreu i partisë opozitare shqiptare etnike në Maqedoninë e Veriut, Zijadin Sela, tha se propozimi francez për të zhbllokuar veton e Bullgarisë mbi rrugën e pranimit të Shkupit në BE është i pranueshëm.

Sela u takua me kryeministrin Dimitar Kovaçevski dhe tha se duhet mbështetur gjithçka që e çon vendin drejt BE-së, duke shtuar se maqedonasit nuk kanë alternativë tjetër.

Ai bëri thirrje edhe për përfshirjen e gjuhës shqipe në Kushtetutë pasi më shumë se 20% e vendit e flasin atë.

Ndërkohë, kryeministri shqiptar Edi Rama tha se do të ishte një “gabim i madh” nëse Shkupi nuk e pranonte propozimin.

“Ka të bëjë me zgjedhje dhe tani është koha për të bërë një zgjedhje. Instinkti dhe mendimi im modest më thonë se do të ishte një gabim i madh të mos i pranoja. Do të ishte një gjë e madhe sepse vendi mund të lihet shumë prapa, dhe askush nuk do të ketë vullnetin të kthehet… kështu që mos e bëni, thjesht mos e bëni,” tha ai në një intervistë për TV maqedonas.

Rama theksoi se nëse Maqedonia e Veriut refuzon propozimin francez, Shqipëria do të kërkojë të procedojë veçmas për çështjen e negociatave.

“Shqipëria tani e ka kaluar pikën ku mund të shkojë e vetme dhe sigurisht që ne do të kërkojmë të shkojmë veçmas nëse Maqedonia e Veriut nuk e pranon. Por unë them se duhet ta pranojnë sepse nuk do të ketë propozim tjetër, është përfundimtar dhe nuk doni të uleni para asaj dere edhe për 17 vjet”, tha ai.

Ai vazhdoi se duhet hapur dera që të diskutohet gjithçka.

“Çdo pyetje do të marrë përgjigje në dialogun mes Maqedonisë së Veriut dhe Bullgarisë, ndaj hapeni këtë derë, hapeni tani”, tha ai.

Protestuesit kanë dalë në rrugë që nga e shtuna, duke akuzuar Bullgarinë për "etnocid" dhe duke krahasuar retorikën e Bullgarisë dhe atë të presidentit rus Vladimir Putin me Ukrainën.

"Ne nuk kemi nevojë për Evropën nëse duhet të asimilohemi," u tha gazetarëve lideri i opozitës Hristijan Mickoski para fillimit të protestës. “Përgjigja është jo për propozimin e fundit francez.”

“Nëse Evropa nuk është e gatshme të na pranojë ne maqedonasit e qytetëruar aty ku e kemi vendin, atëherë do të presim derisa të ketë njerëz që do të kuptojnë se Maqedonia dhe identiteti maqedonas është mbi të gjitha dhe para të gjithave”, shtoi ai.

Ndërkohë, presidenti Stevo Pendarovski mblodhi të dielën Këshillin e Sigurisë Kombëtare për të diskutuar propozimin.

Ai tha se ishte e pranueshme dhe rekomandoi që qeveria të shtojë një fjali në dokument ku thuhet se “nga momenti i hapjes së negociatave me BE-në deri në përfundimin e tyre, nëse do të ketë ndonjë përpjekje nga ndonjë palë, bullgare apo ndonjë tjetër, për të ndikuar gjuhën dhe identitetin maqedonas, atëherë Maqedonia do të tërhiqet menjëherë nga bisedimet”.

Një rezultat konkret pritet në ditët në vijim, ndërkohë që politikanët shqiptarë kanë thënë se data e konferencës së parë ndërqeveritare, që shënon hapjen zyrtare të negociatave të anëtarësimit, është afër.

Burimi: Euroactiv