Kriza energjitike/ Shqipëria dhe Serbia me sytë nga Azerbajxhani, sa pritet të kushtojë ‘gazifikimi’

Në mes të krizës globale të energjisë, të përkeqësuar nga lufta në Ukrainë, Shqipëria po punon për të diversifikuar burimet e saj të energjisë, duke përfshirë futjen e gazit. Gazifikimi pritet të kushtojë deri në 4 miliardë euro për t'u zbatuar.

Shqipëria prodhon aktualisht pothuajse 100% të energjisë elektrike nga hidrocentralet, e cila shitet në vendet e tjera gjatë pranverës dhe verës kur prodhimi është më i lartë. Ndërsa në dimër, Shqipëria duhet të blejë energji elektrike nga vendet fqinje për të plotësuar kërkesën.

Komisioni për Veprimtaritë Industriale (KVP) tha se në Shqipëri do të duhet të zbatohen gjithsej gjashtë projekte për të arritur një shpërndarje efikase të gazit natyror. Në veçanti, këto përfshijnë zgjerimin e gazsjellësit Jon-Adriatik dhe zhvillimin e termocentralit të Vlorës.

Sipas vlerësimeve të palëve të interesuara, ky i ashtuquajtur “gazifikimi” ka një çmim të vlerësuar prej 4 miliardë euro, shkruan “Euroactiv”.

Por përdorimi i gazit, veçanërisht nga vendet që aktualisht nuk janë të varura prej tij, ka ngritur shqetësimin e ambientalistëve. Një shembull është një letër e fundit drejtuar Komisionit Evropian nga shoqëria civile dhe organizatat mjedisore duke u kërkuar atyre të ndalojnë financimin e projekteve të gazit në rajon dhe në vend të kësaj të fokusohen në zgjidhjet e qëndrueshme të energjisë.

“Prandaj ne kërkojmë që Komisioni Evropian të përmbahet nga promovimi i infrastrukturës së re të gazit në Ballkanin Perëndimor, qoftë në deklaratat publike apo investimet e tij si ato të Planit Ekonomik dhe Investimeve. Në vend të kësaj, i kërkojmë Komisionit të dyfishojë përpjekjet e tij për të inkurajuar investime të vërteta transformuese, të cilat po marrin vëmendje të pamjaftueshme në Ballkanin Perëndimor”, thuhet në letër.

Ata kanë frikë se paratë do të shpenzohen për projekte të shtrenjta, që kërkojnë kohë, të cilat nuk janë të qëndrueshme dhe do të bllokojnë rajonin me gazin, pasi pjesa tjetër e Evropës dëshiron të shkojë drejt energjisë së rinovueshme.

Shqetësime të tjera përfshijnë paraqitjen e gazit azerbajxhanas si një alternativë.

Gazi i Azerbajxhanit është problematik pasi regjimi në pushtet përballet me çështjet e korrupsionit në një nivel të lartë, veçanërisht duke përfshirë marrëveshjet e gazit.

Kryeministri Edi Rama vizitoi Azerbajxhanin këtë javë për të diskutuar hapat e mëtejshëm në fushën e energjisë, duke përfshirë furnizimin me gaz për Shqipërinë dhe caktimin e një ekipi teknik për të filluar punën për këtë çështje.

“Ky është një sektor shumë i mirë për bashkëpunim, me një potencial të madh për t'u rritur edhe më tej. Përfaqësuesit tanë po mbajnë takime për një portofol më të gjerë të bashkëpunimit tonë në fushën e energjisë, që përfshin gazin natyror, furnizimet tranzit dhe energjinë elektrike”, tha pas takimit presidenti i Azerbajxhanit, Ilam Aliyev.

Serbia po kërkon gjithashtu të marrë gaz nga Azerbajxhani në të ardhmen, sipas ministres serbe të Minierave dhe Energjisë Zorana Mihajlovic.