Kryediplomati austriak: BE duhet të nisë urgjentisht negociatat me Shqipërinë! “Open Balkan”, të jetë i hapur për të 6 shtetet

Ministri Federal për Çështjet Europiane dhe Ndërkombëtare i Austrisë, Michael Linhart, shprehet se Bashkimi Europian duhet të marrë urgjentisht vendimin për fillimin e negociatave për anëtarësim me Shqipërinë.

Në një intervistë për gazetën “Panorama”, ministri i sapoemëruar në krye të diplomacisë austriake vlerëson progresin që ka bërë Shqipëria në procesin e integrimit, ndërsa shprehet se “është një çështje politike se kur vendet anëtare të BE-së do të jenë të gatshme të japin dritën jeshile”.

Komisioni Europian ka propozuar zhvillimin e mbledhjes së parë ndërqeveritare Shqipëri-BE, ndërkohë që ende nuk ka një datë. Çfarë e pengon, sipas jush, caktimin e një date për Shqipërinë dhe a mbeten ende kushte të paplotësuara për vendin tonë?

Për mua është shumë e qartë: Shqipëria ka bërë detyrat e shtëpisë dhe ka zbatuar hapat e reformës. Prandaj, në këndvështrimin tim, BE duhet të ndërmarrë urgjentisht hapin tjetër logjik, përkatësisht fillimin e negociatave të anëtarësimit. BE këtu duhet ta mbajë fjalën. Viti i kaluar ishte një vit shumë i ngarkuar për të gjithë ne në lidhje me COVID-19, por ky nuk mund të jetë një justifikim dhe ne nuk mund të humbim një vit tjetër. Komisioni Europian ka konstatuar vazhdimisht se Shqipëria ka plotësuar të gjitha kriteret për mbajtjen e Konferencës së Parë Ndërqeveritare. Tani është një çështje politike se kur vendet anëtare të BE-së do të jenë të gatshme të japin dritën jeshile.

Për shkak të qëndrimit bllokues të Bullgarisë ndaj Maqedonisë së Veriut, a mbetet një opsion avancimi i Shqipërisë pa Maqedoninë e Veriut në procesin e integrimit?

Të dyja vendet, Shqipëria dhe Maqedonia e Veriut, po bëjnë progres shumë të mirë në reforma dhe kanë plotësuar të gjitha kushtet për hapin tjetër, fillimin e negociatave. Prandaj, Austria është e përkushtuar në të gjitha fushat, që të mos humbet më kohë, pasi çështjet dypalëshe duhet të sqarohen në mënyrë dypalëshe dhe jo në kuadrin e Bashkimit Europian.

Si e vlerësoni situatën në Bosnjë-Hercegovinë dhe çfarë rreziku i vjen rajonit nga ky vend ballkanik?

Unë e vizitova Bosnjën dhe Hercegovinën në tetor, vetëm disa ditë pas marrjes së detyrës, dhe munda ta shoh vetë situatën. Situata aktuale politike në vend është pa diskutim komplekse, është e rëndësishme që komuniteti ndërkombëtar t’i kushtojë më shumë vëmendje përsëri Bosnjës dhe Hercegovinës. Ne duhet të forcojmë forcat konstruktive në vend dhe të punojmë përkrah tyre në rrugën drejt një të ardhmeje të përbashkët në Bashkimin Europian. Uniteti dhe sovraniteti i Bosnjë-Hercegovinës janë të një rëndësie qendrore për zhvillimin e vazhdueshëm pozitiv të rajonit dhe atë të stabilitetit afatgjatë dhe nuk janë të diskutueshme.

A kemi një situatë paradoksale kur Beogradi, Tirana dhe Shkupi zyrtar kanë nënshkruar një memorandum bashkëpunimi në kuadër të “Open Balkan” ku ftohen të 6 vendet e Ballkanit Perëndimor për t’iu bashkuar. A është i nevojshëm “Open Balkan” për sa kohë nuk garanton sovranitetin territorial të njërit prej shteteve të Ballkanit?

Çdo iniciativë që promovon dhe thellon bashkëpunimin rajonal duhet vlerësuar pozitivisht dhe është e rëndësishme që çdo mekanizëm i tillë të jetë i hapur për të 6 shtetet e rajonit. BE është prova më e mirë se edhe një shkallë e lartë e integrimit nuk e vë në dyshim sovranitetin territorial të shteteve pjesëmarrëse. Një matës i rëndësishëm për suksesin e “Open Balkan” do të jetë sigurisht progresi që sjell kjo iniciativë për të gjithë rajonin në projekte specifike, si Tregu i Përbashkët Rajonal, i cili u vendos të krijohej në kuadër të Procesit të Berlinit.

Zoti ministër, si e vlerësoni pozicionin e Shqipërisë në Këshillin e Sigurisë së OKB-së. Cilat do të jenë sfidat me të cilat ajo do të përballet gjatë këtij mandati?

Jemi shumë të kënaqur me Shqipërinë, që po hyn një partner i rëndësishëm i Austrisë dhe BE-së në Këshillin e Sigurimit të OKB-së. Ne kemi punuar së bashku me Shqipërinë në mënyrë të shkëlqyer për çështje shumëpalëshe prej vitesh, jo më pak gjatë kryesimit shumë të suksesshëm shqiptar të OSBE-së në vitin 2020, gjatë të cilit Shqipëria ka treguar se është plotësisht në lartësinë e detyrave të tilla. Sigurisht që do të jemi në kontakt të ngushtë me Shqipërinë edhe si anëtare e Këshillit të Sigurimit. Aq më tepër që vetë Austria po kandidon për një vend në Këshillin e Sigurimit për vitet 2027/’28 dhe sigurisht që ne mund të përfitojmë nga përvoja e Shqipërisë në dy vitet e ardhshme.

Si e vlerësoni situatën politike në Shqipëri, kur maxhoranca është në mandatin e saj të tretë radhazi qeverisës, ndërsa opozita në situatën e saj më të dobët në këto 30 vjet për shkak të përplasjeve të brendshme?

Unë tashmë e kam vizituar Shqipërinë disa herë – së fundmi si Sekretar i Përgjithshëm për Punët e Jashtme – dhe jam njohur me mjedisin politik. Sigurisht që nuk është detyra ime si ministër i Jashtëm të komentoj zhvillimet e brendshme politike në një vend tjetër. Nga këndvështrimi im, megjithatë, duhet theksuar pozitivisht se të gjitha forcat e zgjedhura politike tani përfaqësohen sërish në Parlament, i cili luan një rol shumë të rëndësishëm në procesin e anëtarësimit të Shqipërisë në BE.

Prandaj mezi pres edhe takimin e ardhshëm me Komisionin Parlamentar për Integrimin Europian. Ish-Kryeministri Berisha është shpallur “non grata” nga SHBA për “korrupsion domethënës dhe pengim të demokracisë”. Si e vlerësoni këtë përcaktim të SHBAsë për ish-Kryeministrin dhe a do të ndjekë edhe BE-ja këtë procedurë, për shpalljen “non grata” të politikanëve të akuzuar për korrupsion dhe mbi çfarë vlerësimesh mund të bëhet kjo? Lufta kundër korrupsionit – jo më pak në procesin e anëtarësimit në BE – luan një rol jashtëzakonisht të rëndësishëm. Për rastin konkret që përmendët, nuk i kam dokumentet mbi bazën e të cilave SHBA ka marrë këtë vendim, prandaj nuk mund të komentoj për këtë./Panorama.al