“Kur qeveria mbyll syrin”/ Trafiku i drogës dhe korrupsioni, ‘kërcënojnë’ anëtarësimin e Shqipërisë në BE

Shqipëria po bën përpjekje për t'u bashkuar me Bashkimin Evropian. Por kultivimi ilegal i kanabisit, rrjetet e trafikut të kokainës dhe korrupsioni i përhapur po dëmtojnë shanset e vendit që një ditë të bëhet anëtare e bllokut.

Prokurori Altin Dumani e di se ka shumë për të bërë. Zyra e tij, në kryeqytetin e Shqipërisë, Tiranë, është e mbushur me një mori dokumentesh. Të gjitha rastet kanë të bëjnë me krimin e organizuar, veçanërisht trafikun e drogës dhe korrupsionin, probleme që kanë penguar vendin e vogël evropian juglindor për dekada, tha Dumani për DË.

46-vjeçari është nënkryetar i strukturës relativisht të re speciale antikorrupsion të Shqipërisë (SPAK), një organ gjyqësor i pavarur i formuar në fund të vitit 2019. Krijimi i një agjencie të tillë ishte një nga parakushtet e Bashkimit Evropian që Shqipëria të fillonte pranimin bisedimet.

Shumë trafikantë shqiptarë janë "shumë aktivë" në vendet e BE -së. Dumani tha se ai dhe kolegët e tij kishin intensifikuar bashkëpunimin me homologët e tyre në Itali, Gjermani dhe vende të tjera anëtare të BE -së për shkak të "rëndësisë së luftës kundër krimit të organizuar". Ai tha se përpjekjet e agjencisë së tij tashmë ishin treguar të suksesshme. SPAK, për shembull, ka konfiskuar sasi të mëdha narkotike si në Itali ashtu edhe në Shqipëri.

Kur qeveria mbyll syrin, bëhet e rrezikshme

Shqipëria, një vend me rreth 3 milionë banorë, ka qenë prej kohësh një nga pikat e nxehta të Evropës për kultivimin e kanabisit. Sipas Raportit Botëror të Drogës të OKB-së të vitit 2021, Shqipëria ishte furnizuesi i gjashtë më i madh i kanabisit në planet nga 2015 deri në 2019, dhe më i madhi në Evropë.

Si koordinatore e rrjetit në terren për Ballkanin për OJQ Iniciativa Globale Kundër Krimit të Organizuar Transnacional, Fatjona Mejdini e ka ndjekur çështjen nga afër. Ajo tha për DË se problemi i drogës i kishte rrënjët në 1991, kur Shqipëria kaloi nga një diktaturë e izoluar komuniste drejt e në kapitalizëm. "Ata ishin kohë të vështira për të gjithë," tha Mejdini. "Dhe, pasi shumë njerëz humbën punën e tyre shtetërore, ata iu kthyen kultivimit të kanabisit për të mbajtur familjet e tyre."

Me kalimin e viteve, qeveria ka mbyllur sytë ndaj biznesit - dhe "në disa raste, ne pamë bashkëpunimin e strukturave shtetërore me njerëz që rritnin kanabis," tha Mejdini. "Dhe kjo është ajo ku bëhet e rrezikshme."

Grupet kriminale fituan më shumë ndikim. Dhe, në 10 deri në 15 vitet e fundit, ka pasur gjithashtu një zhvillim të ri: Rrjetet i kanë shtuar kokainë modelit të tyre të biznesit. Rrjetet dhe rrugët që ata kishin krijuar tashmë në Evropë ishin pika fillestare perfekte. "Ata kishin infrastrukturën," tha Mejdini, "kështu që tani ata donin diçka që mund t'i bënte ata të pasur edhe më shpejt."

Pasi erdhi në pushtet në 2013, qeveria socialiste e kryeministrit Edi Rama i shpalli luftë drogës - duke u përpjekur të përmbushë një premtim fushate. Kanali i policisë shqiptare në YouTube tani tregon operacione kundër prodhuesve të kanabisit dhe kontrabandistëve të kokainës. Por pavarësisht një rënie në plantacionet e kanabisit, droga mbetet një çështje e madhe në vend. Sipas artikujve të mediave investigative dhe raporteve të Mejdinit, strukturat shtetërore lehtësojnë trafikun e drogës. Politikanët kryesorë janë akuzuar vazhdimisht se janë përfshirë në biznes.

Dhe ka një problem tjetër që e bën të vështirë zhvillimin e suksesshëm të "luftës kundër drogës": Edhe nëse Shqipëria ka bërë përparim ekonomik në dekadat e fundit, shumë të rinj largohen për mundësi më të mira ekonomike diku tjetër. Mund të jetë e vështirë t'i rezistosh parave që vijnë nga droga për shqiptarët që qëndrojnë.

Përpjekjet e Shqipërisë në BE

Fushe-Kruje është një pikë e njohur e nxehtë për kultivimin e kanabisit në veri të Tiranës. Raldi, një 26-vjeçar vendas dhe mekanik makinash i cili kërkoi që emri i tij i plotë të mos përdoret, tha për DË se jeta e tij ndryshoi plotësisht në moshën 22 vjeç kur u arrestua me akuzën e shitjes së narkotikëve. Raldi tha se ai kishte konsumuar vetëm kanabis - kurrë nuk e merrte atë. Ai tha se miqtë që kishin trafikuar drogë e bënë atë sepse nuk kishin asgjë tjetër për të bërë. Nuk ka punë, nuk ka perspektivë. Raldi punon 14 orë në ditë dhe merr 500 € (580 dollarë) në muaj.

Mejdini tha se qeveria nuk kishte bërë sa duhet për të ndihmuar të rinjtë si Raldi. Ashtu si shumë, ajo ka vendosur shpresat e saj në Bashkimin Evropian. Sipas sondazheve, gati 100% e shqiptarëve duan të bëhen pjesë e bllokut të 27 shteteve anëtare. Dhe udhëheqësit e vendit po bëhen gjithnjë e më të paduruar sepse ata mendojnë se kanë arritur, duke përmbushur të gjitha kriteret e BE -së për të filluar bisedimet e pranimit.

Zef Mazi, kryenegociatori i Shqipërisë me BE, i tha DË se trafiku i drogës nuk është vetëm një çështje kombëtare. "Transporti i kanabisit ose drogave të tjera është një problem ndërkombëtar," tha ai. Mazi është në kontakt të vazhdueshëm me drejtuesit e BE -së dhe tha se, për shembull, kancelarja gjermane Angela Merkel dhe presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, kanë theksuar vazhdimisht se Shqipëria është gati të fillojë procesin e negociatave.

Në fakt, të gjitha vendet e BE -së kanë miratuar hapjen e bisedimeve me Shqipërinë. Arsyeja e vetme pse diskutimet nuk kanë filluar nuk ka të bëjë me Shqipërinë. Bullgaria anëtare e BE po bllokon Maqedoninë e Veriut fqinje për shkak të një konflikti gjuhësor. Ndërsa vendet trajtohen si një paketë nga Bashkimi Evropian, bisedimet me Shqipërinë përsëri janë ngecur.

Disa vende të BE -së, veçanërisht Franca dhe Hollanda, mbeten skeptike në lidhje me zgjerimin e bllokut. Një arsye është një lodhje e përgjithshme e zgjerimit pas Brexit. Por ka edhe frustrime në rritje me sundimin e ligjit në vendet e Evropës Qendrore dhe Lindore. Frika është se marrja e vendeve të tilla si Shqipëria - në të cilat problemet e drogës dhe korrupsioni janë kaq të përhapura - do të krijonte edhe më shumë çarje brenda unionit.

Dumani tha se ai dhe ekipi i tij në SPAK po bënin çmos për të trajtuar këto çështje. Dyzet e një përqind e të anketuarve në një sondazh të kohëve të fundit nga kanali televiziv Euroneës Albania thanë se i besonin SPAK. "Ne ende nuk jemi të kënaqur me atë që kemi arritur," tha Dumani. Por, shtoi ai, SPAK është akoma një agjenci e re dhe, me pak më shumë kohë për t'u krijuar, do të ketë më shumë rezultate./ DW