“Masat s’janë te reja, por kosto shtesë”/ Çfarë konstatohet në paketën me 7 pika të Ramës

Qeveria prezantoi një plan me 7 pika, teksa qytetarët dolën në protestë kundër rritjes së çmimit të karburantit, i cili solli efekt zinxhir edhe te produktet e tjera.

Nga një analizë e bërë së fundmi nga “Open Data Albania” konstatohet se masat e ndërmarra përgjithesisht nuk janë të reja, por vijim i politikave të planifikuar që në fundvitin e kaluar me përgatitjen dhe miratimin e Planit të Buxhetit 2022.

Qeveria bëri me dije se do derdhë 3.3 miliardë lekë për të indeksuar pensionet. Ndërkohë në Ligjin e Buxhetit 2022 planifikohet rritje e pensioneve sipas bazuar në indeksin e çmimeve të mallrave të konsumit dhe të shërbimeve, të përcaktuar në shportën e pensionistëve.

Rritja është llogaritur me indeksin mesatar 2.5 % në vit, duke filluar në muajin prill të çdo viti. Kjo do të thotë se masa e prezantuar nga Rama nuk është urgjente për të përballuar krizën.

Pika e dytë ishte kompesimi i rritjes së çmimeve të shportës 3 mijë lekë në muaj për tre muaj. Qeveria ka përllogaritur 576 mijë përfitues që janë pensionsitët që marrin më pak sesa gjysma e pagës minimale, ata që jetojnë vetëm dhe personat me aftësi të kufizuar.

Ndërkohë në Ligjiin e Buxhetit 2022 janë planifikuar 3.5 miliardë lekë për bonusin e fundvitit për pensionistët. Masa e ndërmarrë përllogaritet rreth 3.9 miliardë lekë. Mbetet për të parë nëse bonusi i planifikuar për pensionistet më parë do të zëvendësohet me kompensimin 3 mujor.

Qeveria vendosi që mbështetja për fermerët me naftë pa taksa, do të shkojë në 1.45 miliardë lekë. Edhe kjo masë është parashikuar më herët, pasi në ligjin e Buxhetit 2022 është parashikuar mbështetja e fermerëve përmes skemës së re të përjashtimit nga akciza, taksa e qarkullimit dhe taksa e karbonit të karburantit.

Sa i përket fondit prej 500 milionë lekësh për të mbështetur qytetarët që përdorin linja urbane qytetase dhe ndërqytetase, vlerësohet se subvencionim i transportit publik nuk është zgjidhje e mjaftueshme. Aktualisht, në kryeqytet vërehet se tregu ndeshet me kërkesë të tepërt për transport publik, e cila nuk mbulohet nga shërbimi i kompanive të transportit në vend.

Mbajtja e cmimit të pandryshueshëm të biletave do të rrisë më tej kërkesën për transport publik në kohë që alternativat e tjera të transportit bëhen relativisht më të shtrejta.

Pika e pestë e paketës së prezantuar nga qeveria parashikon zero taksë për pagat deri në 400 mijë lekë të vjetra, përgjysmimin e taksës mbi pagat deri në 500 mijë lekë të vjetra dhe uljen e taksës mbi pagat nga 1.5 deri në 2 milionë lekë të vjetra.

Konstatohet se reduktimi i tatimit për fashën e parë do të përfitohet nga punëdhënësi. Futja në fuqi dy muaj më parë e këtyre ndryshimeve do të shkaktojë rreth 229 milionë lekë të ardhura të munguara nga TAP(tatimi mbi të ardhurat nga punësimi).

Qeveria vendosi që në muajin prill paga minimale do të bëhet 320 mijë lekë të vjetra. Konstatohet se kjo masë do të shtojë kostot e punëdhënësit, e duke ja tarifuar më tej konsumatorit. Gjithashtu do të rrisë të ardhurat nga kontributet e sigurimeve shoqërore dhe shëndetsore.

Dhe masa e fundit që ndërmori qeveria ishte financimi me 28 miliardë lekë për të mbrojtur familjet dhe bizneset e vogla nga kriza energjitike. Buxheti 2022 ka parashikuar të garantojë 8 miliardë lekë për situatën dhe do të mbulojë blerjen e energjisë në tregun e huaj.

Çmimet e energjisë nuk do të preken për konsumatorët dhe për bizneset e vogla dhe për këtë vit ishte parashikuar që vlera e importit do të mbulohej nga buxheti i shtetit, çka do të thotë se masa e marrë si financim shtesë, nuk është e re, por materializim i një risku të jashtëm buxhetor.

ODA ka dalë në përfundimin se Paketa e Rezistencës Sociale nuk është një paketë masash të reja, por kosto shtesë buxhetore e politikave ekzistuese qeveritare, të përfshira në Ligjin e Buxhetit 2022. Kostoja shtesë nuk është gjë tjetër vec se risku fiskal i materializuar i politikave ekzistuese dhe nuk ka pse serviret si paketë masash të reja.